Тиісті түзетулер өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026 жылғы 14 тамыздағы бұйрығымен енгізілді. Құжат 31 тамыздан бастап қолданысқа енгізіледі, жекелеген нормалар 14 қыркүйектен бастап күшіне енеді.
Өзгерістерге сәйкес, коммуналдық тұрғын үй қорынан берілетін тұрғын үйдің не жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үйдің кемінде 20%-ы жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға берілетін болады.
Тұрғын үйдің кем дегенде 50% - ы азаматтардың жекелеген әлеуметтік осал санаттары үшін қарастырылған. Олардың қатарында ардагерлер, бірінші және екінші топтағы мүгедек адамдар, мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар, жесірлер мен жесірлер, көп балалы отбасылар, сондай-ақ отбасы құрамында мүгедек адамдар немесе мүгедек балалары бар азаматтар мен қандастар бар.
Тұрғын үйдің қалған бөлігі Қазақстан азаматтарына және тұрғын үйге мұқтаждардың есебінде тұрған қандастарға тиісті электрондық базаларда берілетін болады.
Сондай-ақ үміткерлердің табыс деңгейіне қойылатын талаптар белгіленді. Үш және одан да көп адамнан тұратын отбасылар үшін соңғы алты айдағы әрбір отбасы мүшесінің жиынтық табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің екі еселенген мөлшерінен аспауы тиіс. Екі адамнан тұратын отбасылар үшін бұл көрсеткіш ең төменгі күнкөріс деңгейінің 3,5 еселенген мөлшерінен аспайды, ал отбасы мүшелері жоқ азаматтар үшін-ең төменгі күнкөріс деңгейінің 5,5 еселенген мөлшерінен аспайды.
14 қыркүйектен бастап қандай өзгерістер күтіп тұр?
14 қыркүйектен бастап тұрғын үй-жайларды бөлу бойынша жаңа нормалар қолданылатын болады. Ерлі-зайыптыларға бір бөлме беріледі. Бекітілген тізбеге енгізілген жекелеген созылмалы аурулардың ауыр нысандары бар азаматтар, сондай-ақ мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар үшін қосымша жеке бөлме көзделген. Бұл аймақ артық деп саналмайды.
Ауылдық елді мекендерде тұрғын үй беру тәртібі жеке жазылған. Ол тиісті электрондық базаларда тұрғын үйге мұқтаждар есебінде тұрған азаматтар мен қандастардың өтініші негізінде Отбасы Банкінің интернет-ресурсы арқылы іске асырылатын болады.
Өзгерістер жеңілдетілген ипотекаға да әсер етті
Тұрғын үй құрылысы жинақтары жүйесі арқылы жеңілдетілген ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша берілетін тұрғын үйдің кемінде 20%-ы жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға бөлінетін болады.
Ардагерлерді, мүгедектігі бар адамдарды, мүгедектігі бар балалары бар отбасыларды, жесірлер мен жесірлерді, сондай-ақ көп балалы отбасыларды қоса алғанда, мұндай тұрғын үйдің кемінде 50% - ы әлеуметтік осал санаттар үшін көзделген.
Тұрғын үйді бөлу және оны беру туралы шешім қабылдау Отбасы Банкінің ақпараттық жүйесімен автоматты түрде жүзеге асырылатын болады.
Бұл ретте жылдық 2% мөлшерлеме бойынша жеңілдетілген ипотекалық қарыздарды соңғы алты айда Еңбек және кәсіпкерлік қызметтен түскен жиынтық отбасылық табысы отбасының әрбір мүшесіне бес ең төменгі күнкөріс деңгейінен аспайтын тұрғын үйге мұқтаж азаматтар мен қандастар ала алады. Тізімге ардагерлер, жетім балалар, мүгедек адамдар, мүгедек балалары бар отбасылар, жесірлер мен жесірлер, сондай-ақ көп балалы отбасылар кіреді.
Жылдық 5% мөлшерлеме бойынша қарыздар соңғы алты айда отбасының еңбек және кәсіпкерлік қызметтен жиынтық табысы бар тұрғын үйге мұқтаж азаматтар мен қандастарға қолжетімді болады. Тұрғын үйге мұқтаждар есебінде тұрған заңдарда айқындалған азаматтардың санаттары жылдық 7% мөлшерлемесі бойынша қарыздарға қатысушылар бола алады.
Табыстарды есептеу кезінде азаматтар мен олардың отбасы мүшелерінің Қазақстанда Еңбек және кәсіпкерлік қызметтен алған табыстары ескерілетін болады.
