Мәдениеттанушы Әсел Никамбекованың айтуынша, қазіргі жастар ұлттық мәдениетке шынайы қызығушылық танытуда. Дегенмен, дәстүрлердің мазмұны мен мағынасын түсіну маңызды.
— Бүгінгі жастар жеке дамуға көп көңіл бөледі. Жастардың ұлттық мәдениеттің құндылықтарына деген қызығушылығы Ұлттық киім кию, ана тілінде музыка тыңдау немесе жеке тұрмыстық элементтерді қолдану деңгейінен жоғары-рухани деңгейге көтерілетін уақыт келді, - дейді ол.
Оның айтуынша, жастардың ұлттық мәдениетке деген көзқарасы ойлау еркіндігімен байланысты.
- Дәстүрге құрметпен қарау бізге ұлт ретінде өмір сүруге көмектеседі. Халықтың мәні дәстүрлердің сыртқы формасы міндеттеме ретінде орындалған кезде емес, олардың ішкі мағынасын бүкіл жан мен жүрек қабылдаған кезде ашылады. Мемлекеттің мәдени капиталы-еркін ойлайтын жастар. Отанға деген сүйіспеншілік туралы үйренген, құрғақ сөздердің орнына, ең алдымен, жастар ертеңге сенімді түрде қарауы үшін еркін ойлауға жағдай жасау керек, — дейді мәдениеттанушы.
Қайта өрлеу: жойылып бара жатқан дәстүрлер
Этнограф Бекен Қайратұлының айтуынша, бүгінде қазақ қоғамында бұрын маңызды болған кейбір дәстүрлердің әлсіреуі байқалады.
— Қазақтың салт — дәстүрлерінің арасында жаңа отбасына келген қайын сіңлісі рудың аға ақсақалдарын есімімен атамайды, бірақ ат тергеуді қолданады-олардың есімдерін құрметпен ауыстырады. Сонымен қатар, ол өзінің кіші қайын сіңлілері мен қыздарына жаңа есімдер береді. Осылайша ол өзінің тапқырлығы мен шеберлігін көрсетті. Екінші жағынан, олардың есімдерін тікелей айту әдепсіз әрекет деп саналды. Қазір кейбір жастар тіпті фамилиясын қайын атасына ауыстыруда. Дәл осы қазақтың өзара сыйластық дәстүрі біртіндеп жойылып барады. Сонымен қатар, бұл дәстүрді қоғамға қайтару ең орынды болар еді. Өйткені бұл тұқым ішіндегі тұтастық пен өзара сыйластықты сақтайтын механизм, дейді этнограф.
Оның айтуынша, қоғамдық қатынастарды реттейтін тағы бір дәстүр-сөздің алдында тоқтай білу мәдениеті — сөзге тоқтау) - айтылғанға құрмет.
— Қазақтардың бірте-бірте жоғалып бара жатқан дәстүрлерінің бірі-сөз алдында тоқтай білу. Салмақты және мағыналы сөздің алдында адам тоқтай білуі керек. Бірақ сөздің алдында тоқтай білу үшін тыңдаушы Ең алдымен ақыл, даналық және түсіністікке ие болуы керек. Бұл дәстүрді жоғалтудың басты себебі-тілдік сананың жоғалуы. Халық арасында тілдік ойлауды түсіну біртіндеп жоғалады, - дейді Бекен Қайратұлы.
