Футбол — бұл жай ғана тоқсан минуттық ойын емес, ол — эмоциялардың, ұлттық мақтаныштың және ерекше ерліктердің жиынтығы. Тарих қойнауына үңілсек, кейбір сәттердің уақыт сынына төтеп беріп, ұрпақтан-ұрпаққа аңыз болып жеткенін көреміз. Назарларыңызға әлемдік футбол тарихының бағытын өзгерткен ең айтулы бес оқиғаны ұсынамыз.
Бірінші кезекте, 1986 жылғы Мексикадағы Әлем чемпионатында орын алған Диего Марадонаның «қос қырлы» ерлігін айтпау мүмкін емес. Аргентина мен Англия арасындағы ширек финал жай ғана спорттық бәсеке емес, екі ел арасындағы саяси шиеленістің алаңдағы көрінісі еді. Осы матчта Марадона футбол тарихындағы ең даулы голды — допты қолмен соғып, оны кейіннен «Құдайдың қолы» деп атады. Бірақ арада небары төрт минут өткенде, ол өз қатесін жуып-шайғандай, алаңның ортасынан жалғыз өзі шығып, алты бірдей ағылшын ойыншысын, соның ішінде қақпашыны да алдап өтіп, «ғасыр голын» соқты. Бұл екі эпизод бір адамның бойындағы қулық пен кемеңгерліктің қатар өмір сүретінін дәлелдеп, футбол тарихындағы ең көп талқыланатын сәтке айналды.
Екінші бір ұлы оқиға — 2005 жылғы Ыстамбұлда өткен Чемпиондар лигасының финалы. Бұл матч «Ливерпуль» мен «Милан» арасындағы кездесу ғана емес, футболдағы сенімнің салтанат құруы еді. Бірінші таймнан кейін италиялық гранд 3:0 есебімен алда тұрды және стадиондағы жанкүйерлердің көбі ойын тағдыры шешілді деп есептеді. Алайда, екінші таймның алғашқы алты минутында «Ливерпуль» үш гол соғып, есепті теңестіріп, бүкіл әлемді есеңгіретіп тастады. Қосымша уақыт пен пенальти сериясындағы ағылшындардың жеңісі «ешқашан берілмеу» принципінің басты символына айналды. Бұл «Ыстамбұл кереметі» деген атпен тарихта қалып, футболдың болжауға келмейтін табиғатын тағы бір мәрте паш етті.
Футбол тарихы тек жарқын жеңістерден ғана емес, ауыр трагедиялардан да тұрады. Соның бірі — 2014 жылы Бразилияда өткен Әлем чемпионатының жартылай финалы. Турнир иелері мен негізгі фаворит саналған Бразилия құрамасы Германиядан 1:7 есебімен ойсырай ұтылды. Бес дүркін әлем чемпиондары үшін өз жанкүйерлерінің алдында мұндай есеппен жеңілу нағыз ұлттық қасірет болды. «Минейрасо» деп аталған бұл оқиға бразилиялық футбол мектебінің дағдарысын көрсетіп, неміс футболының прагматизмі мен күшін бүкіл әлемге мойындатты. Бұл нәтиже әлемдік чемпионаттар тарихындағы ең ірі әрі ең күтпеген сенсация ретінде жазылды.
Төртінші оқиға — заманауи футболдағы ең үлкен «ертегі» саналатын «Лестер Ситидің» 2016 жылғы жеңісі. Ағылшын Премьер-лигасы сияқты қаржы мен жұлдыздар шоғырланған турнирде шағын ғана клубтың чемпион атануы мүмкін емес деп есептелетін. Букмейкерлер олардың жеңісіне 1-ге 5000 коэффициент берген, бұл Элвис Преслидің тірі табылуымен бірдей мүмкіндік еді. Алайда, Клаудио Ранььери бастаған ұжым барлық логикаға қарсы шығып, «Манчестер Сити», «Челси», «Ливерпуль» сияқты алпауыттарды артқа тастады. Бұл оқиға футболдың тек ақша мен трансферлерден тұрмайтынын, командалық рух пен дұрыс стратегияның кез келген кедергіні жеңетінін көрсетті.
Соңғысы — ұлы Пеленің 1970 жылғы Әлем чемпионатындағы бенефисі. Мексикадағы бұл турнир футболдың «алтын дәуірінің» шыңы болды. Пеле бастаған Бразилия құрамасы сол уақыттағы ең әдемі, ең шабуылдаушы футбол үлгісін көрсетті. Финалда Италияны 4:1 есебімен жеңгеннен кейін, Пеле тарихта үш рет әлем кубогын иеленген жалғыз футболшы атанды. Осы жеңістен соң Бразилияға «Жюль Риме» кубогы (Алтын нике) мәңгілікке берілді. Бұл сәт футболдың тек спорт қана емес, жоғары өнер деңгейіне көтерілген уақыты ретінде есте қалды.
Бұл бес оқиға — футболдың ұлы жылнамасының бір бөлшегі ғана. Олар бізге жеңістің тәтті дәмін, жеңілістің ащы сабағын және адам мүмкіндігінің шексіздігін ұғындырады. Сондықтан да футбол әлемдегі ең танымал спорт түрі болып қала бермек.
Орындағандар: Мәдениет Асхат, Жанатбек Нұрәлі
