2017 jylǵy 28 tamyzda Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń baspasóz ortalyǵynda QR Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstri Nurlan Ermekbaevtyń qatysýymen Memleket basshysynyń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabylettilik» halyqqa Joldaýyn iske asyrý aıasynda dinı ekstremızm men radıkalızmniń aldyn alý máseleleri boıynsha baspasóz májilisi ótti dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi.
Baspasóz májilisi barysynda Nurlan Ermekbaev Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrliginiń dinı ekstremızmniń aldyn alýdaǵy qyzmeti týraly baıandady.
Bıylǵy jyly Memleket basshysy 2017-2020 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń din salasyndaǵy memlekettik saıasaty tujyrymdamasyn bekitti.
Tujyrymydamanyń negizgi maqsaty din salasyndaǵy memlekettik-konfessıonaldyq jáne konfesıaaralyq qatynastardy jetildirýdegi, memlekettiń zaıyrlylyq qaǵıdalaryn nyǵaıtýdaǵy memlekettik saıasattyń tıimdiligin arttyrý, sondaı-aq, dindi destrýktıvtik maqsatta qoldanýǵa jol bermeý bolyp tabylady.
Qazirgi ýaqytta mınıstrlikpen «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine dinı qyzmet jáne dinı birlestikter máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zań jobasy ázirlendi. Ózgerister dindi destrýktıvtik maqsatta qoldanýdy jáne dinı radıkalızm men fanatızmdi tejeýge, kámelettik jasqa tolmaǵandardy zańsyz dinı qyzmetke tartýdaǵy jaýaptylyqty arttyrýǵa, jat aǵymdardyń ıdeıasynyń taralýyn toqtatýǵa múmkindik beredi.
N.Ermekbaev Mınıstrlik qyzmetiniń basty baǵyttaryna toqtaldy.
Birinshi baǵyt memlekettiń zaıyrlylyq qaǵıdalaryn nyǵaıtý jáne saqtaý, dindi saıasılandyrmaı rýhanı jáne moraldyq qundylyqtardy nyǵaıtýda resmı tirkelgen dinı birlestikterge qoldaý kórsetý boıynsha uzaq merzimdi jumysqa baǵyttalady.
Ekinshi baǵyt destrýktıvtik dinı aǵymdar qyzmetine ıdeologıalyq turǵyda qarsy turý jáne onyń damýyn tejeýge alǵysharttar jasaýǵa baǵyttalǵan qysqa merzimdi mazmundaǵy sharalar.
Eseptik kezeńde olardyń qatysýymen 1 mln. adamdy, onyń ishinde 800 myń jastardy qamtyǵan 14 myń túrli formattaǵy sharalar uıymdastyryldy.
Dinı ekstremızmniń aldyn alý aıasynda elimizde júıeli aqparattyq-túsindirý jumystary júrgizilýde, onyń ishinde jastar arasynda. Bul jumysty 1 respýblıkalyq jáne 249 aýmaqtyq aqparattyq-túsindirý toby júrgizýde. Aqparattyq-túsindirý tobynda 3000-nan asa adam bar.
Vedomstvo ekstremıstik mazmundaǵy materıaldardy shekteý maqsatynda ınternet keńistigin taldaýdy jalǵastyrýda. 2017 jyly Mınıstrlik mamandarymen 3000 saıtqa tekseris júrgizilip, 1500 ınternet-resýrs buǵattaldy.
Budan bólek, dinı ekstremızm men terorızmge qarsy is-qımyl salasy boıynsha ákimdikterdiń qyzmetiniń tıimdiligin baǵalaıtyn ádisteme ázirlenýde.
Mınıstrdiń sózinshe, atalǵan ádistemege jastarmen jumys júrgizý jónindegi birqatar sharalar engizilgen. Olardyń ishinde kúmán týdyratyn sheteldik joǵary oqý oryndarynda bilim alyp jatqan stýdentterdi qaıtarýdy qamtamasyz etý, sondaı-aq, destrýktıvti dinı aǵymdardy ustatyndardyń sanyn azaıtýǵa qoıylatyn talaptar bar.
Alystaǵy aýyldyq okrýgter men aýdandarda ásirese, teris dinı ıdeologıalardyń áseri kóp tıetin eldi mekenderde jumys isteý úshin bilikti ımamdardy ázirleý jáne materıaldyq jaǵdaıy tómen turǵyndarǵa áleýmettik kómek kórsetý maqsatynda «Ýaqyp» qaıyrymdylyq korporatıvtik qory quryldy.
Mınıstrlik Qazaqstan musylmandarynyń dinı basqarmasymen keń aýqymdy máseleler boıynsha ózara qarym-qatynas ornatqan. Máselen, DAQM jáne QMDB arasynda ózara yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıylǵan. Kelisim sheńberinde radıkaldy ıdeologıadan zardap shekken bas bostandyqtarynan aırylǵan azamattarǵa qoldaý tanytý jáne dinı ekstremızm men terorızmniń aldyn alý boıynsha jumystar atqarylýda.
QMDB-ny jańǵyrtý máselesine de aıryqsha den qoıylyp otyr. Imamdardy qyzmetke taǵaıyndaý jáne atestattaý, biliktilikterin arttyrý, irikteý júıesi rettelip keledi. Jyl saıyn QMDB din salasynyń qyzmetkerlerin testileý men atestattaýdan ótkizedi. Qazirgi ýaqytta barlyq ımamdar attestasıalaý men biliktilikterin arttyrý kýrstarynan ótti.
Turaqty negizde ımamdardyń biliktilikterin arttyrý maqsatynda qysqa merzimdegi arnaıy kýrstar ótkizilip keledi. I jartyjyldyqtyń nátıjesi boıynsha, QMDB janyndaǵy Islam ınstıtýtynda 104 ımam 2 aılyq biliktilikti arttyrý kýrstarynan ótti.
Bul rette, «Nur Múbárák» Ýnıversıteti janyndaǵy ekstremızmge qarsy is-qımyl salasy boıynsha teologtardy daıyndaıtyn ınstıtýtta jalpy sany 20 ımam 2 aılyq kýrstarda oqyp, bilimderin shyńdady.
QMDB qarjylyq baǵyttaǵy qyzmetiniń qoljetimdilin qamtamasyz etý maqsatynda ońtaıly júıe qalyptastyrýda. Meshitterge qaıyrylymdyq jasaýǵa arnalǵan termınaldar ornatylyp jatyr. Atalǵan júıe pılottyq rejımde Almaty qalasynda iske asýda. Munda termınaldar arqyly qaıyrymdylyq jasaý úshin qarjy aýdarylyp, halyq aldynda ashyqtyq pen qoljetimdilik qamtamasyz etiledi. Naqtyraq aıtqanda, termınaldarǵa túsken qarajat somasy meshittiń saıtyna ornalastyrylyp otyrylady.
Qazirgi tańda Mınıstrlik jáne QMDB-men birlese otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynda halal óndirisin iske asyrý úshin biregeı standart daıyndaýda. «Halal» uǵymynyń bedelin túsirýge jol bermeý maqsatynda halal standarttaýdy tek et-sút ónimderine ǵana paıdalaný usynylyp otyr. Halal sertıfıkatyn beretin uıymdar arasynda básekelestik orta qurylǵan. Bul qadam osy ortada monopolıany boldyrmaýdy kózdeıdi. «HalalKazakhstan zonttyq brendyn daıyndaý maqsatynda jumys toby qurylady.
Qazaqstandyq azamattardyń qajylyqqa shyǵýyn uıymdastyrýmen QMDB aınalysady. Sapaly jáne qaýipsiz qajylyqty uıymdastyrý úshin Mınıstrlik jan-jaqty qoldaý kórsetedi. Ol úshin jyl saıyn arnaıy Qazahstannyń Qajylyq Mindeti qurylyp, oǵan qajylyq etýshiler jáne medısınalyq qyzmetkerlermen jumys jasaý úshin bilikti mamandar kiredi.
Bıylǵy jyly alǵash ret kazaqstandyq qajylyqqa barýshylardy tasymaldaýmen «SKAT» kazaqstandyq áýekompanıasy aınalysady, Saýd Arabıasy jaǵynan «FLYNAS» kompanıasy belgilengen.
Sonymen qatar, Mınıstrlik QR Densaýlyq saqtaý Mınıstrligi Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý komıtetimen birlesip vaksına egý máselesin sheshti.
