11 qazanda Astanada 12 eldiń iri laýazymdy tulǵalarynyń qatysýymen Azıadaǵy Iadrolyq kooperasıa forýmynyń (FNCA) mınıstrler deńgeıindegi 18-shi keńesi ótti. Eki jylda bir ret ótetin sharada «Qorshaǵan ortany qorǵaý úshin ıadrolyq ǵylym men tehnologıalardy qoldaný» taqyryby qarastyryldy dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń energetıka Mınıstri Qanat Bozymbaev Keńesti alǵy sózben ashty. Keńestiń joǵary deńgeın atap ótken Q.Bozymbaev Azıa aımaǵynyń damýy úshin onyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
«Qazaqstan Azıalyq ıadrolyq kooperasıa forýmynyń quramyna 2010 jyldan beri múshe. Sodan beri elimiz uıym jumysyna belsene qatysyp keledi. Biz atom energıasyn beıbit maqsatta qoldaný boıynsha álemdegi qoǵamdastyqtarmen áriptestik ornatýǵa múddelimiz», dep atap kórsetti Q.Bozymbaev.
«Forýmnyń qyzmetine qatysý Qazaqstanda ıadrolyq medısına salasyndaǵy jańa ádisterdi jáne aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan jańa materıaldar óndirisin ilgeriletýge septigin tıgizedi, radıasıalyq qaýipsizdik jáne RAQ-pen jumys isteý salasyndaǵy bizdiń tásilderdi jańasha baǵalaýǵa múmkindik beredi, zertteý reaktorlaryn jáne elektrondyq údetkishterdi paıdalaný salasyndaǵy bilimimizdi keńeıtedi jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik pen taratpaý salasyndaǵy durys joldy tańdaýdaǵy senimdiligimizdi nyǵaıtady», dep qorytty óz sózin Mınıstr.
Atap ótý kerek, 2000 jyly Japonıanyń Atom energıasy jónindegi komısıasynyń bastamasymen Azıa-Tynyq muhıty óńirindegi memleketter arasyndaǵy ıadrolyq jáne radıasıalyq tehnologıalar salasyndaǵy tıimdi yntymaqtastyqty qamtamasyz etý maqsatynda Azıadaǵy Iadrolyq kooperasıa forýmy (Forum for Nuclear Cooperation in Asia, FNCA) quryldy.
Forým Azıa elderiniń jetekshi mamandarynyń jyl saıynǵy konferensıasynyń sheshimimen quryldy, onyń negizgi mindeti – ıadrolyq tehnologıalardy jáne atom energıasyn beıbit maqsatta paıdalaný.
Qazirgi ýaqytta Forýmǵa 12 el qatysady: Avstralıa, Bangladesh, Vetnam, Indonezıa, Qazaqstan, Qytaı, Koreıa, Malaızıa, Monǵolıa, Taıland, Fılıppın jáne Japonıa.
Búginde FNCA-ge qatysýshy elderdiń yntymaqtastyǵy 8 baǵyt boıynsha júrgiziledi. Olar: radıasıalyq onkologıa, mýtasıalyq seleksıa, radıasıalyq qaýipsizdik jáne radıoaktıvti qaldyqtarmen jumys isteý, fızıkalyq ıadrolyq qaýipsizdik jáne kepildemeler, zertteý reaktorlaryn qoldaný, bıotyńaıtqyshtar, elektrondar údetkishterin qoldaný, klımattyń jahandyq ózgerýin zertteý.
Forým jumysy qatysýshy elderdiń ózara is-qımylynyń 3 deńgeıli júıesin qamtıdy:
- mınıstrlerdiń qatysýymen ótetin úkimettik deńgeıdegi jyl saıynǵy keńes;
- úılestirýshiler men iri laýazymdy tulǵalardyń jyl saıynǵy keńesi;
- birlesken jobalar kóshbasshylarynyń semınarlary, onda bul jobalardy iske asyrý máseleleri talqylanady.
