Ғасырлар бойы қазақтың түбіне жетіп келе жатқан үш басты пәлекет бар. Оның бірі –даңқұмарлық, екіншісі- намыссыздық, үшіншісі-жалқаулық. Осының үшеуі де ел билеген бай- шонжарлардың басынан табылады. Қазақ бойында бұдан өзге де ессіздіктер толып жатыр. Қара халықтың пәле-жалада шаруасы жоқ, пендешіліктің бітпейтін күйбең тіршілігенен бас көтеріп, ой ойлауға мұршасы да жете бермейді.
Ел басылары даңқ қуып әуре,
Шенеуніктер пара аңдып әуре,
Қара халық жан бағып әуре.
Дәл бүгін Дешті-Қыпшақ даласында бұдан бөтен әуре-сарсаң жоқ десе де болғандай.
Шоқан Уалиханов, «Тәңірі» кітабының ішіндегі «Даланың көз жасын көрмеуге жазсын» деп аталатын эссе-реквиемнен үзінді.
