Jerlesimiz Abdyǵalıdyń Japonıada turyp jatqanyna 13 jyl boldy. Ol japondyq qyzǵa úılenip, sol jerden jumys tapty. Qazir Qanat, Nurıa esimde eki balasy bar.
Abdyǵalı ýnıversıtetti bitirgennen keıin Qytaıǵa til úırenýge barady. Sol jerde bolashaq áıelimen tanysady.
Áıelim dárisqanaǵa kirgende meniń janymda ǵana bos oryn boldy. Bir kórgennen ǵashyq boldym dep aıta almaımyn. Alaıda telefon nomerin aldym. Áıelim nomerin bergenine ózi tań qalady. Sebebi japondyqtar beıtanys adamǵa telefon nomerin bermeıdi eken.
Aıkomen kezdesip júrgende onyń aqshany únemdeı alatyny qatty unady. Japondyq stýdentter túbirtekterdi jınap, shyǵyndaryn esepteıdi. Qazir bizdiń balalarymyz da ata-anasy men ata, ájesinen alǵan aqshany jazyp otyrady.
Meniń oqýǵa tóleıtin aqsham bolmaǵandyqtan, oqýdy tastap elge oralýyma týra keldi. Kezdesip júrgen qyzyma ony aıtqanda baılanysyp turýdy usyndy. Bir kúni Aıko maǵan aıtpastan Almatyǵa ushyp keldi. Áýejaıdan habarlasqanda qatty tań qaldym. Osylaısha Aıko ekeýimiz 3 jyldan keıin otbasyn qurdyq. Onyń da, meniń de ata-anam qarsy boldy. Alaıda bizdi eshteńe toqtata almaýshy edi.
Qazaq dástúrimen ótken toı Aıkonyń týystaryn qatty tań qaldyrdy. Sebebi Japonıada árbir tyıyn, ár sekýnd esepteýli. Qonaqtar kóp degende jetige deıin ǵana otyrady. Barlyǵynyń qoldarynda 50 myń ıen ($500) salynǵan konvert bolady. Tilekterin aıtyp, úıine qaıtady. Eshqandaı asaba, bı, konsert bolmaıdy.
Qonaqtardyń toıda ishkenin kórip tań qalysyn jasyrmady. Nátıjesinde Aıkonyń ákesi ómirinde alǵash ret esin joǵaltqansha ishkeni bar. Ertesi kúni japondyq qonaqtardyń asqazandary aýyryp, bireýi aýrýhanaǵa túsip qaldy.
Toıdan keıin men Japonıaǵa barýdy josparlamadym. Alaıda jas áıelim bir, eki jyl Japonıada turyp, unamasa qaıta Qazaqstanǵa kóship kelýdi usyndy. Bir, eki jylym 13 jylǵa sozyldy.
Balalarym Qanat pen Nurıa jyl saıyn Qazaqstanǵa kelip turady. Maǵan jaǵý úshin qazaqpyn deıdi, anasy men Japonıadaǵy týystaryn renjitpeýi úshin japondyqpyz dep ataıdy ózderin. Balalarym qazaq tilinde erkin sóıleıdi.
Japonıaǵa barǵanda tilden qatty qınaldym. Sol úshin kýrstarǵa baryp, aıyna 10 myń dollar tóleý kerek boldy. Japondyqtar úshin eń qorqynyshtysy qaryzdaryńnyń bolýy. Aqshadan qınalǵanda Aıkonyń ata-anasynan qaryzǵa suraýdy usynǵanda, áıelim úzildi-kesildi bas tartty. Men de aqsha joq ne isteımin degende estigen jaýaby «Jumys iste!» boldy.
Eki jyl til úırendim. Bir jyldan keıin jumysqa turdym. Japondyqtardyń eńbekqorlyǵyna tań qaldym. Eger jumysyńdy ýaqytynan buryn aıaqtasań, basqalaryna kómektesýge tıissiń. Al jumysta qatelik jiberseń barlyq adamdy jazalaıdy. Bir kúni men áriptesimmen urysyp qaldym. Ekeýimizdi basshylyq shaqyrtyp aldy. Áriptesim qazir ótirik aıtatyn shyǵar dep oıladym. Alaıda ol barlyǵyn naqty qalaı boldy solaı aıtyp berdi. Japondyqtar úshin ótirik aıtý óte uıat.
Keńsede jumys 8.30-da bastalady. Men dál ýaqytysynda kelip júrdim. Alaıda jumysta barlyǵy tórt kózi túgel otyratyn. Jarty saǵat buryn kelýdi uıǵardym. Dál sol jaǵdaı. Maǵan eshkim eskertý jasamasa da birdeńeniń durys emestigin sezdim. Bir kúni tańǵy altyda kelsem áriptesterim qoldaryna sypyrtqy, shetka ustap keńseni tazalap júr.
Jeti jyl sol kompanıada jumys istep kásipkerlikpen aınalysýdy uıǵardym. Aýylsharýashylyqqa baılanysty kásippen shuǵyldanamyn dep sheshtim. Ol úshin atalmysh salany jete túsiný kerek degen uıǵarymǵa keldim. Japonıanyń kásiporyndaryna jumysqa turý óte qıyn. Sebebi onda óz jumys isteý ádisi men onyń qupıasy bolady. Qaladaǵy iri fırmanyń basshysynyń artynan jarty jyl júgirdim. Óte qıyn boldy. Nátıjesinde meni jumysqa alýǵa kóndirdim.
Onda biraz jumys istep Qazaqstanǵa óz fermamdy ashý úshin keldim. Bizde óz kásibińdi ashý óte qıyn dep aıtady. Alaıda shaǵymdanyp otyra bersek eshqandaı nátıje bolmaıdy. Maǵan da alǵashqy kezde qıyn boldy. Al qazir almatylyq iri sýpermarketterdiń 30-40% suranysyna jaýap beremiz. Qazir men basqa jobalarda júrmin. Ázirshe ashyp aıta almaımyn. Biraq bir nárseni zor senimmen aıta alamyn Japonıada úırengenderimdi Qazaqstanǵa alyp kelemin.
Kóbisin «áıelim Qazaqstanǵa kóship kelýge qarsy emes pe?» degen suraq qyzyqtyrady. Japonıada er adamnyń sheshimi esh talqylaýǵa jatpaıdy. Men tipti tozaqqa barsam da áıelim janymda bolady. Desek te, bul tolyqtaı moıynsunýdy bildirmeıdi. Meniń áıelim minezdi adam. Ol ashyq teketireske barmaıdy. Japondyqtar óte aqyldy halyq. «Er adam bas, áıel moıyn. Basty qaıda burǵysy kelse, sonda burady» degen sóz dál japondyq áıelder týraly aıtylǵan.
Japonıada turǵan 13 jylda mıllıoner bolmasam da, kedeı emespin. Otbasymdy asyrap, týystaryma kómektesemin. Meniń bolashaǵym tek Qazaqstanmen baılanysty. Kókiregimdi uryp ózimdi keremet patrıotpyn dep aıta almaımyn. Desek te, Otanymnyń ekonomıkasynyń damýyna óz úlesimdi qosqym keledi. Áıelim meniń Qazaqstanǵa nelikten sonshalyq baılanyp qalǵanymdy túsinbeıdi. Men Qazaqstanda týyldym, Qazaqstanda ólemin. Bir kúni balalarym meniń ata-babalarymnyń janyna kómer.
Shetelge tek bilim men tájirıbe úshin ǵana barý kerek. Sosyn elge qaıtyp kelip, onda úırengenderińdi engizý qajet.
Málimetter Abdyǵalıdiń facebook paraqshasynan alyndy
Aýdarǵan: Ásem Álmuhanbet