Jaqynda Qostanaı qalasynda tatar ultynyń ókilderi "Sabantoı" meıramyn atap ótti. Qazaqstanda osymen 13-ret dýmandatylyp otyrǵan respýblıkalyq sharaǵa Tatarstan prezıdenti Rýstam Mınnıhanov bastaǵan arnaıy delegat keldi. Elimizdiń túkpir-túkpirinen kelip qatysqan tatarlar da orta toltyrdy. Atalmysh meıram Tobyl ózeni eteginde keshe ǵana El Táýelsizdiginiń qurmetine ashylǵan «Táýelsizdik» jaǵalaýynda ótti.
Eńbektiń beresin, berekeniń merekesin kirgizgen ulan asyr dýmandy toıda qarapaıym halyq sporttyń birneshe túrinen ózara jarysqa tústi.
«Toı dese qý bas domalaıdy» degendeı atalmysh toıǵa Qostanaı halqynyń taı tuıaǵy qalmaı úlkendi - kishili barlyǵy bas kórsetti.
Sabantoıda «baǵanǵa órmeleý», «baǵanmen jerge qulamaı júrip ótý», «arqan tartys», tatardyń ulttyq sporty «belbeý kýrashy» túrlerinen qyzyqty oıyndar oınatyldy. Ár oıyn óz deńgeıinde toıdyń qyzyǵyn keltire bildi. Endi osy merekelik meıramda kópshiliktiń qyzyǵýshylyǵyn týdyryp, uzaq merzimde este qalatyn sport túri ol «belbeý kýrashy» edi.
Osy eki kúnge sozylǵan sabantoıdaǵy tatardyń ulttyq sporty «belbeý kýrashyna» bizdiń de oqý ornymyzdyń qyzmetkeri Qazaqstan Respýblıkasy İİM Shyraqbek Qabylbaev atyndaǵy Qostanaı akademıasynyń oqytýshysy, akademıamyzdyń mańdaı aldy maqtanyshyna aınalǵan jasta bolsa, keıingi urpaqqa úlgi bola bilgen, Qazaqstan Respýblıkasynyń sambo kúresinen sport sheberi, birneshe dúrkin «Qazaq barysy» kúresiniń qatysýshysy, polısıa maıory Erjan Qabıdýllınov qatysty. Endigi sózimizdi osy belbeý kýrashyna burǵym keledi.
«Belbeý kýrashy» bastalady dep, júrgizýshi habarlaǵan sátte, boz kilem qasyna toı qarap júrgen kórermen lezde jınaldy. Halyq sany kóbeıgen sátte, júrgizýshi kúrestiń bastalatynyn jáne oǵan qansha balýan qatysqaly otyrǵanyn habarlady. Bul joly «Belbeý kýrashyna» Tatar Prezıdenti Rýstam Mınnıhanov óz atynan bas júldege Lada «granta» avtokóligin tigip, balýandar men kórermenderdiń delebezin qozdyryp, qyzyqtyryp qoıdy.
Atalmysh sport túrine Reseı, Tatar, qazaq jáne basqa da ult ókilderiniń 23 balýandary qatysyp, baq synasty.
2-3 saǵatqa sozylǵan jarys sońynda «men-men» degen myqty balýandar qalyp, bas júldege tigilgen lada «granta» avtokóligin synǵa saldy.
Aqtyq synda baq synaǵan áriptesimiz Erjan Kabıdýllınov RF eńbek sińirgen sport sheberi, Tatar halqynyń Ulttyq «Belbeý kýrashynan» 3 dúrkin chempıony Ilfır Anvarov esimdi balýanmen beldesip, 1 mınýtqa jeter jetpes ýaqytta, ádemi aıla tásil jasap reseı balýannyń jaýyrynyn jer qaptyrdy. Osy sátti taǵatsyzdana kútken kórermender, Erjanǵa rızashylyqtaryn bildirip, uzaq ýaqyt qol shapalaqtalady. Mine osylaı kóptiń arasynan baǵy jańǵan áriptesimiz Tatar Prezıdentiniń atynan tigilgen avtokólikti qanjyǵasyna baılady. Bizde osy oraıda Erjandy shyn júrekten jeńisimen jáne bas júlde avtokóligimen quttyqtaı otyryp, sózge tartqan edik.
- Erjan baýyrym búgingi júldeń jáne jeńisin qutty bolsyn. Kóńil kúıiń jáne jarys týraly ne aıtar edińiz?
-Kóńil kúı óte keremet. Jarysqa qatysý úshin kóp daıyndaldym. Óıtkeni ózgeniń toıynda jeńilip qalsam uıat qoı, barsha qazaq dalasynan. Bul sabantoı týraly erteden bilemin. Sabantoıdaǵy «belbeý kýrashyna» birneshe jyldan beri, qalmaı qatysyp kelemin. Jasyratyny joq, 4 jyl qatarynan qatysyp, jylda bas júlde qoı utyp alatynmyn. Biraq ol jarystar tek oblys deńgeıinde ǵana uıymdastyrylatyn. Al búgingi toı respýblıkalyq deńgeıde uıymdastyrylyp otyrǵan soń, oblys ákimi jáne tatar Prezıdenti qatysyp otyr. Tatar eliniń basshysy Rýstam Mınnıhanov márttik tanytyp, óz atynan avtokólik qoıdy. Mine, sol júldeni meniń utyp alǵanym ózim úshinde, namysyn qorǵaǵan halqym úshin de sóz joq qýanysh dep sanaımyn. Meniń búgingi qarsylastarym osal emes, barlyǵy da óz ataq dárejesine saı balýandar. Máselen sońǵy shyqqan Ilfır jáne qazaq kúresinen álem chempıony Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ókili, belgili balýan Nurzat Bekasylovpen kezdesý, olardy jeńý men úshin ońaı bolmady. Meniń ónerime jan kúıer bolyp kelgen barsha kórermenderge aıtar alǵysym sheksiz. Búgingi jeńisimdi eń birinshi ózimniń qyzmet ordam Akademıama jáne jattyqtyrýshylarym Nurjan Ermaǵambetovke, Arkadıı Ahmetovke jáne Rýslan Tańqybaev aǵalaryma arnaımyn. Óıtkeni sol kisilerdiń eren eńbekteriniń arqasynda búgingi baǵaly jeńiske jetip otyrmyn, -deıdi bizge bergen suhbatynda ishindegi syryn jasyrmaǵan Erjan.
Erjandy dúısenbi kúni Akademıa bastyǵy, polısıa general-maıory Mırlan Qyzylov óz orynbasarlarymen akademıa alańynda arnaıy kópshilikpen kútip aldy. General myrza Erjandy osynaý jeńisimen quttyqtap, shyn júrekten basshylyq jáne aǵalyq tilegin aıtyp, bolashaqta budan da úlken jetistikterge jete berýine tilektes ekenin bildirdi. Tipti óziniń sheberlikterin kýrsanttarǵa úıretýden jalyqpa dep nyq aıtty.
Aıtpaqshy sóz sońynda taǵy bir qýanyshty jaǵdaı, osy sabantoıda jeńiske jetken Erjan Qazaqstan Respýblıkasy belbeý kúresinen sport sheberi ataǵyn ataǵyn aldy.
Mine, «taýdaı talap bergenshe barmaqtaı baq ber» degen osy shyǵar. Bizde boz kilemniń ústinde baǵy janǵan Erjan baýyrymyzǵa baǵyń jana bersiń demekpiz.
Akademıanyń baspasóz hatshysy Meıram Ospanov,
Qostanaı qalasy
Fotony túsirgen: R. Sovetqazın
