QR Energetıka mınıstrligi «Qazgıdromet» respýblıkalyq memlekettik kásiporny atmosferalyq aýa jaı-kúıine baqylaýdy respýblıkanyń iri qalalary men ónerkásip ortalyqtarynda júrgizedi. Qazirgi ýaqytta atmosferalyq aýa jaı-kúıine baqylaý 49 eldi-mekendegi 146 baqylaý beketinde, sonyń ishinde 56 synamalardy qolmen irikteý beketinde jáne 90 avtomatty bekette júrgiziledi. Sondaı-aq, baqylaý 14 jyljymaly zerthananyń kómegimen júzege asyrylady dep jazady Qamshy.kz aqparat agenttigi «Qazgıdromettiń» baspasóz qyzmetine silteme jasap.
2017 jylǵy 11 shildeden bastap Astana qalasynda aýa sapasyn baqylaý avtomatty postynda (№ 5 post, qutqarý stansıasynyń aýdanynda ornalasqan), QR jaǵdaıyna beıimdelýin tekserý jáne qazirgi ýaqytta aýa sapasynyń monıtorıńi úshin paıdalanylatyn reseılik óndiris quraldarymen málimetterdi salystyrýdy júrgizý úshin fındermen óndirilgen bir Vaisala dachıgi ornatylǵan.
«Qazgıdromet» RMK Vaisala Group-pen 2005 jyldan bastap birge qyzmet jasaıdy. EKSPO-2017 sheńberinde fındik áriptes AQT-420 atmosferalyq aýa sapasynyń avtomatty dachıgin tanystyrdy. Ol avtomattyq rejımde konsentrasıany ólsheýdi alty lastaýysh zattar: azot dıoksıdi, kómirtek oksıdi, kúkirt dıoksıdi, ozon, ólshengen bólshekter RM 2,5 jáne RM-10 arqyly iske asyrady.
Búgin «Qazgıdromet» RMK laboratorıasynyń bastyǵy Amanbaeva Dana fındik noýhaýdyń artyqshylyqtaryn atap ótti: «Dachıkter shaǵyn kólemde, mobıldi, qalanyń kez kelgen núktesinde ońaı ornalasady, mysaly, baǵanada, dýal nemese ǵımarattyń shatyrynda, sondyqtan jeke jer telimin bólýdiń qajeti joq. Budan basqa, dachık joǵarǵy dáldikke ıe, aýytqýy 1-3% quraıdy, bul mundaı quraldardaǵy eń jaqsy kórsetkish. Kún paneliniń arqasynda, dachık tómengi energıa paıdalanýǵa ıe. Sondaı-aq biz úshin aýa sapasynyń dachıkterine qosymsha meteorologıalyq parametrlerdiń qosymsha jıyntyǵyn alý mańyzdy, óıtkeni lastanýdy anyqtaýda baǵytty, jeldiń jyldamdyǵyn, jáne basqa da qorshaǵan orta parametrlerin bilý qajet».
Artyqshylyqtardan basqa, spıker dachıkti paıdalaný prosesi barysynda anyqtalǵan kemshilikterdi de atap ótti. Dachıktiń qazirgi jıyntyǵyna úlken qalalardyń atmosferalyq aýasyn baqylaý úshin mańyzdy komponentter – azot oksıdi jáne kúkirtti sýtekti anyqtaýǵa arnalǵan sensorlar kirmeıdi. Alaıda Vaisala kompanıasy 2017 jyldyń sońyna deıin atalǵan sensorlardy ázirlenýin aıaqtaýdy josparlaýda.
Júrgizilgen taldaýlardyń qorytyndylary boıynsha «Qazgıdromet» RMK ekologıalyq monıtorıńi júıesinde ornatylǵan gaz analızatorlary men Vaisala dachıkteriniń kórsetkishterin salystyrý nátıjeleri jarıalanatyn bolady.
