Кеше Алматы қаласының
Инновациялық технологиялар паркі арнайы экономикалық аймағында (АЭА «ИТП») 2030 жылға дейінгі уақыт капсуласын салтанатты түрде қою рәсімі өтті. Бұл іс-шара Қазақстанның кремний кластерін дамыту жобасының практикалық кезеңге өткенін көрсететін маңызды тарихи сәт болды.
Жоба елімізде жоғары технологиялық өндірістің толық циклін қалыптастыруды көздейді. Атап айтқанда, өндірістік тізбек келесі бағыттарды қамтиды:
• желілік кварц өндіру;
• металлургиялық кремний өндіру;
• поликристалдық кремний өндіру;
• монокристалдық кремний өсіру;
• жартылай өткізгіш пластиналар (wafer) өндіру;
• фотоэлектрлік элементтер өндіру;
• күн панельдерін шығару.
2026 жылдың қазан айына дейін АЭА «ИТП» аумағында қуаттылығы жылына 1 ГВт жартылай өткізгіш пластиналар өндіретін зауыт салу жоспарланып отыр. Кейін өндіріс көлемін 2 ГВт-қа дейін ұлғайту көзделген. Бұл Қазақстанды Орталық Азиядағы жоғары технологиялық материалдар өндірісінің жетекші орталығына айналдыруға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық ғылым академиясымен бірлесіп кремнийді 12N деңгейіне дейін (99,9999999999%) терең тазарту зертханасын құру жоспарланған. Мұндай жоғары тазалықтағы кремний әлемде сирек өндіріледі және стратегиялық маңызы зор салаларда қолданылады:
• микроэлектроника және интегралдық схемалар өндірісі;
• кванттық технологиялар;
• фотоника және оптоэлектроника;
• ғарыш және қорғаныс электроникасы.
Бұл бастама Қазақстан ғылымы мен өндірісінің жаңа сапалық деңгейге көтерілгенін көрсетеді.
Уақыт капсуласын қою рәсіміне ғылыми және өндірістік саланың көрнекті өкілдері қатысты:
• Ахылбек Қажыұлы Күрішбаев — Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық ғылым академиясының президенті;
• Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев — академик, физика-математика ғылымдарының докторы;
• Алмас Үскенбайұлы Мадиев — АЭА «ИТП» бас директоры;
• Мұрат Құсманұлы Рахимжанов — жобаның бастамашысы, «DOC Co. LTD» ЖШС бас директоры.
Болашаққа бағытталған стратегиялық қадам
Кремний кластерін дамыту жобасы – Қазақстанның технологиялық тәуелсіздігін күшейтуге бағытталған ауқымды бастама. Бұл жоба арқылы ел экономикасында жоғары қосылған құны бар өнім өндірісі артып, ғылыми-зерттеу әлеуеті мен өнеркәсіптік кооперация жаңа деңгейге көтеріледі.
2030 жылға дейінгі уақыт капсуласы – бүгін басталған ірі индустриялық серпілістің символы. Ол болашақ ұрпаққа еліміздің ғылым мен технология саласындағы батыл қадамдарының куәсі болмақ.
