Қытай полиция қызметі Қашғардағы Жібек жолы мақта алқабына қарама-қарсы Әлидің үйіне тап бергенде, мезгіл түс қайтып келе жатқан еді. Ұйғыр фермері мен оның ата-анасы қытайлар үйдің жатын бөлмесінен Құран кітапты тапқанға дейін қарап тұрды.
Әли басы бәлеге қалғанын түсінген еді.
Келесі күні түнде тергеушілер Әлиді ағашқа байлап, батыс Қытайдағы ондаған мың адамды өлтірген этникалық қақтығысқа қатысқаны туралы мойындауын талап етіп, соққыға жыққан. Олар Әлидің бетіне темекі шоғын жаншып, су сұрағанда тек тұздысын берген. Таза су сұрағанда, оның басына шелектеп су құйған.
2009 жылдың қысқы түні болған оқиғаны - Әли бірнеше жылдан кейін есіне түсірді. Тағдыр оны Сириядағы ДАИШ қара туының астына әкелді. Қолына Калашников қаруын ұстап, жихад жасаудан тайынбайтын жауынгер етті. Туған жеріне оралудағы барлық арман-мақсаты Қытайға қарсы шабуыл жасау болды.
2013 жылдан бастап, Қытайдың батысындағы мыңдаған ұйғырлар, яғни түркі тілінде сөйлейтін кішігірім мұсылман тобы Сирияға аттанып, Әл-Каида ұрыстарында маңызды рөл атқарды. Сирия президенті Башар Асад әскері алты айлық қақтығыс аяқталған соң, ұйғыр жауынгерлерімен күресуде.
Бірақ Сириядағы соғыстың аяқталуы Қытайдың ең үлкен қорқынышының басы болуы мүмкін.
«Біз соғыс қалай болатынын, немесе Башар Асадтың кім екендігін ойлаған жоқпыз», - деді Әли.
«Біз тек қаруды қалай қолдануға болатынын үйреніп, содан кейін Қытайға қайтып оралғымыз келеді».
Ұйғыр әскері ондаған жылдар бойы ішкі Қытайға шабуылдап, мыңдаған адамды өлтірген. 2014 жылы теміржол вокзалында 33 адам қаза тапты. Өткен жылы олар Қытайдың Қырғызстандағы елшілігін бомбалаған. 2014 жылы қытайлық туристер арасында танымал Тай храмына шабуыл жасап, 25 адамның өліміне әкеп соқтырды.
Ресми өкілдердің айтуынша, Қытай да Батыс сияқты террордың құрбаны. Олар Шыңжаң провинциясында тұратын мұсылмандарды бейбіт түрде ұстағысы келеді. Тамыз айында ғана қытайлық ресми өкіл Шыңжаңда тұратын мұсылмандарды «әлемдегі ең бақытты халық» деп атаған еді.