Bizdiń redaksıamyzǵa Gúljan Ómirzaqova esimdi oqyrman habarlasyp, Ata zańymyzǵa pedofılderge qatysty qatań jaza qoldanýdy, «ólim jazasyn» engizýdi surady:
«Men Rýdnyı qalasynda turamyn. Eki kishkentaı qyzym bar. Kishi qyzym bir jarym jasta, úlkeni tórt jasta. Shyny kerek, qyzdarym úshin qatty alańdaımyn. Tipti, esik aldyna oınaýǵa jibermeımiz. Óıtkeni elimizde, qalamyzda, azǵyndyq áreketter órship tur. Esh jazyǵy joq balalarǵa tıisýge dáti barǵan pedofılderdi aıamaý kerek. Men ólim jazasyn suraımyn! Ata Zańymyzǵa osy jaza túri engizilse eken. Ondaı adamdarǵa eshqandaı keshirim bolmaý kerek! Tipti, olardy tamaqtandyryp, túrmede uzaq jyldar boıy ustap otyrýdyń ózi artyq. Shyn kináli ekendigi dáleldense, ólim jazasyna kesý kerek. Men qazir qyzmetimdi tastap, úıde otyrmyn. Balalardyń basy-qasynda ózim júrmesem, qoǵamnyń azǵyn adamdarynan úlken qaýip tónip tur. Men – anamyn jáne jaýyńa da tilemeıtin jaǵdaıǵa tap bolǵan analardyń halin jaqsy túsinemin. Sondyqtan jazyqsyz balalar japa shekpesin dep, Ata Zańymyzda osy másele qaralsa eken dep, sizderdiń redaksıalaryńyzǵa habarlasyp otyrmyn. Bul ótinishim Prezıdenttiń qulaǵyna jetse eken!» – dedi kishkentaı balalardyń taǵdyryna alańdaǵan ana.
Elimizdegi derekterge súıensek, Mańǵystaýdyń bir ǵana túrmesinde 28 pedofıl jazasyn ótep jatyr. Olar 16-40 jas aralyǵyndaǵy er azamattar. Jazalarynyń merzimi ártúrli, qylmysynyń aýyrlyǵyna baılanysty, ıaǵnı 10-15 jyl aralyǵynda", - deıdi arnaıy esep bóliminiń basshysy Aıdar Deneev.
Sońǵy bes jylda Qazaqstanda kámeletke tolmaǵandarǵa zorlyq jasalǵan 5 myńnan astam oqıǵa tirkelgen. Tek byltyrǵy jyldyń ózinde ǵana myńnan asa bala pedofılderdiń qurbany bolypty.
Balalarǵa qatysty mundaı qylmystyń túri jyl sanap ósip keledi. Sońǵy 5 jylda Qazaqstanda pedofılder jasaǵan qylmys sany eki esege artyp otyr. Elimizde pedofılderdi pishtirip tastaýǵa zańmen ruqsat etilgen bolatyn. Tıisti qujatqa prezıdent Nursultan Nazarbaev qol qoıdy. Memleket basshysy qol qoıyp bergen qujat pedofılderdi aıamaıdy. Endi ul-qyzdy zorlaǵan azǵyndar uzaq merzimge túrmege qamalyp qoımaı, jan azabyn shegedi. Iaǵnı, abaqtyda olarǵa dári egilip, bir aıǵa erkektik qýatynan aıyryp tastaıdy. Biraq, hımıalyq kastrasıa sot úkimi boıynsha jasalýy tıis. Jáne erkektik qýatynan aıyratyn dári bir-aq ret salynbaqshy.
Al, Qytaıda qylmysy dáleldense, pedofıldi birden ólim jazasyna kesedi. Al, Germanıa men Chehıada qylmyskerdiń erkek bezin ota jasap alyp tastaıdy. Balanyń qaýipsizdigin qadaǵalamaıtyn ata-analar da bul keleńsizdiktiń órshýine sebep bolyp otyrǵanyn aıtady tártip saqshylary. Oǵan perzentiniń qaıda, nemen aınalysyp júrgeninen múlde beıhabar otbasyny qosyńyz. Qoǵamnyń bala zorlaǵandarǵa eń aýyr jaza engizýdi talap ete bastaǵanyna talaı ýaqyt boldy. Alaıda, qylmystyq atqarý júıesin ishten jaqsy bilgendikten ondaı qylmyskerlerdiń túrmedegi hali ólimnen de azapty bolaryna senetin bolǵany ma, ázirge bizde pedofılderdi atý jazasy engizilmese de, sottaý merzimi uzartyldy. Endi, 2018 jyldan bastap olardy hımıalyq jolmen pishtiretin boldy. Bul shara júıkesinde aqaýy bar qylmyskerlerge qatysty qoldanylady. Óıtkeni mundaı qylmysty aldyn alý boıynsha batysta júrgizilgen zertteýler pedofılıanyń emdelmeıtinin kórsetipti.
Maral Shaıhy
