2020 jylǵa qaraı Úkimet qaryzynyń kólemi 11,9 trln teńge bolady. Bul týraly qarjy mınıstri Baqyt Sultanov málimdegen. Dollarǵa shaǵatyn bolsaq(Ulttyq banktiń qazirgi kýrsy boıynsha 321.95) 36 mıllıard, 962 mıllıon dollardy quraıtyn bolady.
«Boljaldy esepteýlerge sáıkes, 2020 jylǵa qaraı úkimettiń qaryzy 11 trıllıon teńge nemese JİÓ-niń 20,6 paıyzyn quraıdy. Osy jyldyń kórsetkishterimen salystyrǵanda qaryz aldaǵy úsh jylda 1,3 ese ósedi. Bul kezde qaryzdy qaıtarý qıyndaı túsetini sózsiz. Degenmen, búgingi jaǵdaıda «Úshinshi jańǵyrý» jobasyn iske asyrý úshin úkimet bul sharalardy oryndy dep esepteıdi. Sondyqtan úkimet keler úsh jylda búdjet saıasatyn ońtaılandyrý jobasyn, sondaı-aq búdjettiń tabysyn arttyrý men makroekonomıkalyq jaǵdaıdy jaqsartý sharalaryn usynady», — dedi Baqyt Sultanov.
Aıta ketetin bolsaq, Baqyt Sultanov úsh jyl buryn Úkimet basshysynyń orynbasary retinde Memlekettik jáne kvazımemlekettik sektordyń syrtqy qaryzy 2020 jylǵa deıin 22 paıyzǵa deıin tómendetiletinin aıtqan bolatyn.
2014 jylǵy 20 maýsymda QR Parlamenti palatalarynyń birlesken otyrysynda QR Úkimet basshysynyń orynbasary - Qarjy mınıstri Baqyt Sultanov:
«Qazaqstannyń jalpy qaryzy 150 mlrd. dollarǵa jaqyndap qaldy. Biraq munyń jartysy fırmaaralyq qaryzdarǵa jatady. Bul - syrtqy iri ınvestısıalyq jobalar arqyly shetel ınvestorlarynan keletin qarajat», - degen edi. Mınıstrdiń atap ótýinshe, atalǵan qarajat Qazaqstannyń jalpy qaryzy ishine kiredi. Al qaryzdyń qalǵan jartysy memlekettik jáne kvazımemlekettik sektor men bankterdiń boryshtary. Bankterdiń syrtqy qaryzy 2007-2008 jyldardan bastap daǵdarysqa qarsy jumystar arqyly qarjy ınstıtýttaryna kómektesý jáne syrtqy qaryzdy qaıta qurylymdaý arqyly tómendetilýde bolǵan. «Memlekettik jáne kvazımemlekettik qaryzdy alar bolsaq, Elbasynyń Jarlyǵymen jańa búdjettik saıasat týraly tujyrymdama bekitildi. Osy qujatqa sáıkes, memlekettik jáne kvazımemlekettik sektordyń syrtqy qaryzy búgingi 27 paıyzdan 2020 jylǵa qaraı 22 paıyzǵa deıin tómendetýge tıistimiz», - degen bolatyn B.Sultanov.
Esepke salatyn bolsaq, 2014 jylǵy jalpy qaryzdyń jartysy Úkimettiń qaryzy bolsa, ol 75 mıllıard dollar shamasynda bolýǵa tıis. Baqyt Sultanovtyń keshe ǵana jasaǵan málimdemesinde Úkimettiń syrtqy qaryzy shamamen 37 mıllıard dollardaı bolatyny boljanǵan. Bul, 6 jyldyń ishinde Qazaqstan Úkimetiniń syrtqy qaryzy 2 esege azaıatynyn kórsetedi. Alaıda, Qazaqstannyń syrtqy qaryzy osy jyldarda ósip jatqany kóriledi. Úkimet esepten jańyldy ma? Álde jasyrdy ma? Ol jaǵy belgisiz.
