ҚАЗАҚСТАНДА ТҰРАТЫН ҰЛТ ПЕН ЭТНОСТАРДЫҢ ҮЛЕСІ (2016 Ж.)

    Nurgali Nurtay
    ҚАЗАҚСТАНДА ТҰРАТЫН ҰЛТ ПЕН ЭТНОСТАРДЫҢ ҮЛЕСІ (2016 Ж.)

     

    Қазақстандағы 2016 жылғы көрсеткіш бойынша халық саны 18 миллионға жақындаған. Оның 12 миллионы қазақтар, әрі Қазақстанда жан саны 100 мыңнан асатын 8 этнос өмір сүреді. Бұл туралы Статистика комитетінің Қамшы ақпараттық агенттігінің сауалына берген жауабында белгілі болды.  Статистика комитетінен агенттік «Қазақстанда тұрып жатқан этностар тізімі мен олардың жан саны үлесін» сұраған болатын.   

    Статистика комитеті төрағасы Қ. Орынханов қайтарған жауап хатта Қазақстанның 2016 жылғы демографиялық көрсеткіштері қоса берілген. Оған сай Қазақстанда тұратын жан саны ең көп этнос орыстар. Олар Қазақстан халқының 20,1 пайызын құрайды.

    Сәйкесінше өзбектер 3,1, украиндар 1,58, ұйғырлар 1,45, татарлар 1,13, немістер 1 пайызды құраса, қалған этностар жан саны халық санының 1 пайызына жетпейді. 2009 жылғы халық санағы көрсеткішіне сай, жан саны халықтың 1 пайызынан асатын қазақ ұлтынан басқа 8 этнос болса, 2016 жылғы көрсеткіш бойынша 6 этнос жекелей 1 пайыздан асады. Сонымен қатар, 2009 жылғы санаққа сай 22 этностың жан саны 10 мыңнан асатын болса, 2016 жылы бұл көрсеткішті тек 17 этнос көрсетіп тұр.

    Белгілі болғандай, өткен жылы 35 мың адам республика аумағынан көшіп кеткен. Сәйкесінше елге келіп ірге тепкендер саны 13670 адамды құрайды. Алайда, бұған дейін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі  2016 жылы 16 мың 417 отбасы немесе 33 мың 754 этникалық қазақ тарихи Отанына қайта оралып, оралман мәртебесін алды, — деп хабарлаған еді.

    Қазақстандағы этностардың мәдениетін көркейту, ұлттық саясатты іске асыру, Қазақстан Республикасындағы қоғамдық-саяси тұрақтылықты қамтамасыз ету, мемлекеттік және азаматтық қоғам институттарының этносаралық қатынастар саласындағы өзара іс-қимылының тиімділігін арттыру мақсатында 1995 жылғы 1 наурызда Қазақстан халқы Ассамблеясын Мемлекет басшысы жанындағы консультативті-кеңесші орган мәртебесімен құрылған болатын. 2007 жылғы мамыр айында Қазақстан Республикасы Конституциясына бірқатар өзгерістер енгізілді. Қазақстан халқы Ассамблеясына конституциялық мәртебе берілді, ол ҚР Парламенті Мәжілісіне тоғыз депутат сайлау құқығына ие болды.

    Естеріңізге салсақ, 2009 жылғы халық санағы бойынша Қазақстанда ресми тіркелген этностар төмендегідей болатын.

    1. Қазақтар - 9 540 806

    2. Орыстар - 3 869 661

    3. Өзбектер - 463 381

    4. Украйындар - 422 680

    5. Ұйғырлар - 241 946

    6. Татарлар - 226 803

    7. Немістер  - 220 975

    8. Кәрістер - 103 931

    9. Әзірбайжандар - 93 972

    10. Белорустар -  87 090

    11. Түріктер - 89 083

    12. Дұнгандар - 49 605

    13. Поляктар - 39 869

    14. Күрдтер - 39 660

    15. Шешендер-  36 555

    16. Тәжіктер - 34 296

    17. Қырғыздар - 20 931

    18. Башқұрттар - 20 323

    19. Ингуштер - 17 849

    20. Молдавандар  - 17 380

    21. Армяндар - 15 127

    22. Гректер  - 11 310

    23. Мордвалар - 10 864

    24. Чуваштар - 9139

    25. Удмурттар-  7540

    26. Болгарлар - 6222

    27. Литвандар - 6183

    28. Грузиндер - 5774

    29. Қарақалпақтар - 5593

    30. Марийлар - 5584

    31. Сығандар - 5207

    32. Лезгиндер - 4643

    33. Еврейлер - 4068

    34. Қытайлар - 3961

    35. Парсылар - 3517

    36. Түркімендер - 2129

    37. Балқарлар - 2107

    38. Үндістан және Пәкістан халықтары - 1930

    39. Осетиндер -  1871

    40. Латыштар -  1421

    41. Аварлар - 1417

    42. Эстондар-  1375

    43. Қарашайлар - 1364

    44. Қырым татарлары - 1044

    45. Арабтар - 953

    46. Дарғындар - 944

    47. Ауғандықтар-  821

    48. Коми-пермяктар - 761

    49. Чехтар - 754

    50. Моңғолдар - 752

    51. Қалмақтар - 738

    52. Құмықтар -  734

    53. Твалар - 635

    54. Гагауздар- 620

    55. Адыгайлар - 604

    56. Румындар - 597

    57. Лактар 574

    58. Буряттар - 537

    59. Ағылшындар - 515

    60. Венгрлар - 485

    61. Алтайлықтар - 476

    62. Финндер -  454

    63. Ноғайлар - 438

    64. Американдықтар - 436

    65. Сахалар(якуттер) -  415

    66. Италияндықтар - 404

    67. Чувандар - 388

    68. Карелдер - 365

    69. Хакастар - 362

    70. Табасарандар - 345

    71. Удиндер - 342

    72. Асираилдіктер - 338

    73. Комилер - 288

    74. Абхаздар - 214

    75. Шорлар - 210

    76. Черкестер - 176

    77. Ненецтер - 176

    78. Абазиндер - 149

    79. Агулдар - 137

    80. Кабардиндер - 98

    81. Халха-моңғолдар - 96

    82. Кубалықтар - 95

    83. Рутулъдер - 93

    84. Долгандар - 83

    85. Коряктар - 76

    86. Въетнамдықтар - 67

    87. Татар - 66

    88. Хорваттар - 63

    89. Сербтер - 61

    90. Австриялықтар - 60

    91. Словактар - 58

    92. Испандар - 57

    93. Албандықтар - 55

    94. Француздар - 51

    95. Евразиялық еврейлер - 50

    96. Удегейлер - 49

    97. Жапондар - 46

    98. Голландықтар  - 45

    99. Вепстер - 43

    100. Эванкілер - 38

    101. Белуджилер - 37

    102. Грузиндіктер - 35

    103. Эвендер - 34

    104. Таулық еврейлер - 33

    105. Хантылар - 31

    106. Қырымшақтар  - 31

    107. Тофалар - 30

    108. Қарайымдар - 29

    109. Мансылар - 24

     

    110. Цехурлар  - 23

    111. Чукчалар -  22

    112. Нанайлықтар - 22

    113. Ижорлар - 17

    114. Алеуттер - 14

    115. Нивхилер - 10

    116. Ителмендер - 10

    117. Энецтер - 9

    118. Кеттер - 9

    119. Юкагилер - 8

    120. Орогтар  - 8

    121. Даттықтар - 7

    122. Селъкуптар - 4

    123. Уличтер - 4

    124. Нагидалықтар - 4

    125. Саамдар - 3

    126. Үльттар - 2

    127. Наганасандар - 2

    128. Эскимостар - 2

    129. Басқалары  -1357

    Барлығы: 15 776 492 

    Қатысты Мақалалар

    Бәріміз қазақпыз ғой!

    Бәріміз қазақпыз ғой!

    12:57, 06 наурыз 2025