Myljyń áńgime (sorry!)
Meniń mekteppen qosh aıtysqanyma keler jyly baqandaı 10 jyl bolady eken. Súıkimdiligimdi bilmedim, biraq Tóreǵalı án arnap júrgen birtúrli qyz men ekenimdi 100% bilemin. Sebebi qyz-jigitter bilim ordasyn qımaı, kóz jastaryn aqyryn súrtip turǵanda men bul sát qashan aıaqtalar dep armandap turdym. Mektep bitirý keshine kóılek izdep, sary ýaıymǵa salynbadym. Almatydaǵy ápkemniń qońyr kóılegi shaq keldi, sony mise tuttym. Bir kóılekke sonsha aqsha jumsap ne qylamyn dep oıladym. Synyptastarymmen qydyrmadym da. Tipti bitirýshiler álbomyn da satyp almadym. Fotoalbomdardy jınap alyp, shań basqyzyp qoıamyz. Saǵynbaıtynyma senimdi bolǵandyqtan álbomǵa shyǵyndalýdy aqymaq kórdim. Qysqasy, ata-anama artyq salmaq túspedi. Olar «ýf» desti, men «chao» dedim mektepke.
Facebook-tegi áńgime
Keshe feısbýkte bir jazbany kózim shalyp, tóbe shashym tik turdy. Bir qyz «Kóılekke 150 000 berińder ne erkekpen jatamyn» dep shoshytypty-mys. Sondaǵy kóksegeni - mektep bitirý keshiniń kóılegi. Senbeıin desem, neshe túrli tálpish qyz kóp. Seneıin desem, bul tálpishtik emes, baryp turǵan topastyq pen teksizdik-azǵyndyqtyń ózi. Besikten beli shyqpaǵan qyzdardy mundaı arsyzdyqqa qıǵym kelmeıdi. «Mynaý ádeıi oıdan oılastyrylǵan oqıǵa, ómirde bolýy múmkin emes» dep pikir aıtyp jatqandarmen birge kúıip-janyp, terlep-tepship bıyl mektep bitiretin birneshe boıjetkenmen baılanysqa tústim.
Áıgerimniń áńgimesi
Esimi Áıgerim. OQO, Jetisaı qalasynyń turǵyny. Oqýshy qyz qazir memlekettik emtıhanǵa daıyndalyp júrgendigin aıtty. «Kóılekti áli izdemedim, biraq taban tozdyryp izdeımin, qymbat, jańa kóılek satyp alyp berýge ata-anamnyń jaǵdaıy jetpeıdi. Sol sebepti jalǵa almaqshymyn. 5000-10000 teńgege shyǵatyn shyǵar. Makıaj da, shash árleý de bizdiń jaqta arzandaý. Jalpy, kesh maýsymnyń ortasynda bolmaq. Sol kúni qydyrmaımyz, ýlap-shýlamaımyz. Sebebi quzyrly organdar sol kúnderi arnaıy reıd uıymdastyrady. Qydyrysqa tyıym salynǵan. Al, muǵalimderge arnap dastarhan jaıatynymyz shyndyq. Bul másele qansha ret kóterilgenimen, túbinde báribir tynysh qana burysh-buryshta aqsha jınalyp jatyr. Biz de beremiz, emtıhan tapsyryp bolǵannan keıin ustazdar qaýymyn qonaq qylamyz. Bir nárse aıta keteıin, bizde kishigirim qalashyq bolǵandyqtan eshkim mektep bitirý keshin áserilemeıdi. Synyptaǵy qyzdardyń jaǵdaıy menikindeı. Arasynan bir-ekeýi shashylyp, jańa kóılek alýy múmkin. Onyń ózi 15000-20000 teńgeden aspaıdy» dedi Áıgerim.
Áıgerim kóılek pen aıaq-kıimniń qatar júretinin umyt qaldyrǵan sekildi. Alaıda týflı jaıly tis jarmaǵan qyzǵa men rıza boldym. Endeshe, Áıgerimniń shyǵynyn eseptep shyǵaıyq:
Kóılek 5000-10000 tg.
Makıaj pe shash árleý 5000 tg.
Muǵalimderdiń dastarhany 3000-4000 tg.
Aıaq-kıim ?
Jalpy soma: 13000-18000 tg.
Altynaıdyń áńgimesi
Altynaı. Almatylyq. Mektep bitirý keshine saqadaı saı. Sóıtsem, qyzymyzdyń kóılegi daıyn eken. QazUÝ-dyń jýrnalısıkasyna oqýǵa túsýdi armandaıtyn oǵan otandyq bir ánshi óziniń qymbat kóılegin syılapty. Bolashaq jýrnalısiń suhbat alý mánerine. talpynysyna rıza bolǵan ánshiniń syıǵa tartqan kóılegi Quralaı Nurqadilovanyń dızaınerlik jumysy bolyp shyqty. Baǵasy 350 000 teńge. Daryndy qyz, biraq halyqtyń basym bóligi sıaqty áleýmettik jaǵdaıy jaǵdaıy ortasha qyz mektep bitirý keshine qansha aqsha jumsamaq ekendigin eseptep shyǵaıyq.
Kóılek 0 tg.
Aıaq-kıim 10 000 tg.
Makıaj 10 000 tg.
Shash árleý 10 000 tg.
Tyrnaq jasatý 4 000 tg.
Kafede otyrý 8 000 tg.
Mektepke syılyq 20 000 tg.
Jalpy soma: 62000 tg.
62000 teńge jumsaıtyn Altynaıdyń ata-anasy jeńil qutylǵan sıaqty. Mundaı sıfrany kórgen oqyrman nesi jeńil dep tańdaı qaǵýy múmkin. Alaıda olar keshki kóılek satatyn dúńgirshekterdi aralap shyqsa, birden túsinedi. Almatydaı shaharda kóılekterdiń baǵasy kúıip tur. Joq degende 35000 tg. Ári qaraı sıfrlar óse beredi, ózgere beredi. Kóp nárse, árıne, talǵam men qanaǵatqa baılanysty. Tegin kóılekke ıe bolǵan Altynaıdyń óziniń de, áke-sheshesiniń de júıkesi juqarmaıtyn boldy. Altynaıdyń aıtýynsha, onyń synyptas qyzdarynyń bári qarapaıym kıinedi. Olar erekshe keshke boıanyp-sylanbaq eken, degenmen ata-analaryna erkelep, kóılek úshin jylap, qomaqty qarajat talap etý oılarynda da joq.
Mektepke syılyq jasaý degendi qaıdan shyǵardyńdar, ondaı dúnıelerge tyıym salynbady emes pe degen suraqqa túlek ashynyp jaýap berdi. «Mektep basshylyǵy keter kezderińde mektepke estelik retinde perde alyp berińder dep aıtqan bolatyn». 30 oqýshydan 20000 teńgeden jınap olar qandaı perde almaqshy dep tańdanǵan maǵan Altynaı ashyǵyn aıtty. Belgili bir somaǵa perde satyp alyp, qalǵan aqshany konvertke salyp ár muǵalimge syılaıdy eken jospar (talap) boıynsha.
Jamal apaıdyń áńgimesi
Eki qyzdyń da qysqa áńgimesi áserli bolyp shyqty. 5-6 suraqqa berilgen jaýaptarda qordalanǵan máseleler jatyr. Jamal apaı sıaqty eski jaranyń aýzyn tyrnap, qaıtadan qozǵaǵym kelip otyrǵan joq. Búgingi másele tek kóılektiń jaıy bolyp qalsyn. Qan qysymy joǵarylap ne tómendep ketken oqyrman bolsa, óz-ózine kelsin, ashýlanbasyn, ashynbasyn. Sebebi Áıgerim men Altynaıdyń jaýaptaryn estı otyryp olarǵa eriksiz súısindim. Qazaqy tárbıe sezilip-aq tur. Toqeterin aıtatyn bolsam, «Kóılekke 150 000 teńge ber nemese erkekpen jatamyn» degen áńgime qyp-qyzyl ótirik. Qazaqtyń qyzdary ǵajap. Ómir ǵajap.
«Qyzdarskıı» áńgime
Al, eger aramyzda mektep bitirý keshinde erekshelenbeıtin boldym, keremet kóılek ala almadym dep ún-jurǵasyn túsirip otyrǵan qyzdar bolsa, ápke retinde aıtarym mynaý:-Qyzdar, sender toı kóılegin oılańdar. Onyń keremeti baǵasynda emes, appaqtyǵynda bolmaq...
Myljyń áńgime (sorry!) -2
2018 jyly synyptastarym 10 jyldyqqa kel dep shýlap jatyr. Olardyń túrlerin kórmegeli de 10 jyl bolypty. Kimniń qaı partada otyrǵany, attarymen qosa ákeleriniń tegin qosa biletin men «barsam ba» dep qoıamyn. Kúıeýim bolsa munyma kúledi. 9 jyldan keıin mektep týraly oılana bastaǵanyń birtúrli eken «Qostanaıǵa tórkindetip barǵan saıyn mektebine nege soqpaısyń?» dep. Ony ózim de bilmeımin. Barlyq sebep saǵynyshta shyǵar. Saǵynyp baryp kóriskendi unatatyn bolýym kerek. Jalpy, basqosýǵa barmaýym da ǵajap emes. Kúıeýiń ruqsat etpese, Qostanaı túgil kórshi úıge bara almaıtynyń anyq. Maqalany oqyp otyrǵan ol oılanar deımin ishteı. Ómir ǵajap. Kúıeýim ǵajap.
Qamshyger: Jazıra Baıdaly