2026 jylǵy 1–16 sáýir aralyǵynda Halyqaralyq bilim berý korporasıasynda (Qazaq bas sáýlet-qurylys akademıasy) «12 sáýir – Ǵylym kúnine» jáne oqý ornynyń 45 jyldyq mereıtoıyna oraı «Ǵylym dekadasy – 2026»aýqymdy is-sharalar jobasy júzege asyrylýda.
Bul bastama – akademıalyq qaýymdastyqtyń ǵylymı áleýetin kúsheıtýge, jas zertteýshilerdi ǵylymǵa tartýǵa jáne bilim berý men ǵylym ıntegrasıasyn tereńdetýge baǵyttalǵan mańyzdy ınstıtýsıonaldyq qadam. Dekadanyń basty maqsaty – profesor-oqytýshylar quramynyń, stýdentter men jas ǵalymdardyń ǵylymı belsendiligin arttyrý, ǵylymdy keńinen nasıhattaý jáne ǵylymı yntymaqtastyqty damytý.
Ǵylym dekadasynyń ashylýy 1 sáýir kúni joǵary deńgeıde ótip, ol birden birneshe mazmundy is-sharalardy qamtydy. Atap aıtqanda, zerthanalardyń ashyq esik kúni, ǵylymı jetistikter kórmesi jáne «Almaty turaqty damý jaǵdaıynda: ekologıalyq, ınfraqurylymdyq jáne áleýmettik-ekonomıkalyq syn-qaterler» taqyrybyndaǵy dóńgelek ústel uıymdastyryldy. Bul alańda qala damýynyń ózekti máseleleri talqylanyp, ǵylymı qaýymdastyq pen praktık-mamandar arasyndaǵy dıalog nyǵaıa tústi.
Dekada baǵdarlamasy qatysýshylarǵa ǵylymı qyzmettiń barlyq kezeńderin qamtıtyn keshendi bilim berý alańyn usynýda. Onyń ishinde «Ǵylymı maqalany jarıalaý: qurylymnan bastap jýrnal tańdaýǵa deıin» taqyrybyndaǵy master-klasstar jas zertteýshilerge ǵylymı jarıalanym mádenıetin meńgerýge múmkindik berse, stýdenttik «Structural Stability Challenge» vorkshopy ınjenerlik oılaý men praktıkalyq daǵdylardy damytýǵa baǵyttaldy.
Sonymen qatar, «Jastar jáne ǵylym: alǵashqy zertteýlerden kásibı damýǵa deıin» atty paneldik sesıa jas ǵalymdardyń kásibı qalyptasý traektorıasyn talqylaýǵa arnalǵan mańyzdy pikirtalas alańyna aınaldy. Belgili sarapshylardyń qatysýymen ótken «Zamanaýı arhıtektýra: sheksiz múmkindikter» master-klassy da qatysýshylardyń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy.
Ǵylym dekadasynyń negizgi oqıǵalarynyń biri – 6-7 sáýir kúnderi ótken XXVI Respýblıkalyq stýdenttik ǵylymı konferensıa. Bul alań stýdentterdiń ǵylymı nátıjelerin jarıalap, tájirıbe almasýyna keń múmkindik beredi. Sonymen qatar, «KazGASA Research Vision» posterlik baıandamalar baıqaýy, «SCIENCE4ENERGY Hack» hakatony, 17 pán boıynsha ótetin Respýblıkalyq pándik olımpıadalar jáne 3 bilim berý baǵdarlamasy boıynsha ótetin stýdentterdiń respýblıkalyq ǵylymı-zertteý jumystarynyń konkýrsy sıaqty is-sharalar jas zertteýshilerdiń shyǵarmashylyq jáne ǵylymı áleýetin ashýǵa yqpal etedi.
Dekada baǵdarlamasynda áleýmettik mańyzy joǵary taqyryptar da qamtylǵan. Sonyń biri – stýdentterdiń «Jastar arasynda táýeldi minez-qulyqtyń qalyptasýyna áleýmettik jelilerdiń áseri» taqyrybyndaǵy zertteýleri. Bul baǵyttaǵy jumystar qazirgi qoǵamdaǵy ózekti máselelerdi ǵylymı turǵydan zerdeleýge baǵyttalǵan.
Ǵylym dekadasynyń mańyzdy baǵyttarynyń biri – ǵylymı nátıjelerdi komersıalandyrý. Osyǵan baılanysty «Ǵylymı ázirlemelerdi komersıalandyrý jáne ǵylymı-zertteý jumystarynyń nátıjelerin engizý» taqyrybynda arnaıy master-klass josparlanyp, ǵylymı jobalardy naqty ekonomıkalyq nátıjelerge aınaldyrý joldary talqylanatyn bolady.
Ǵylym dekadasy 16 sáýir kúni qorytyndylanyp, úzdik ǵylymı jumystar men belsendi qatysýshylar arnaıy marapattarǵa ıe bolady.
Aıta ketý kerek, barlyq is-sharalar Halyqaralyq bilim berý korporasıasynyń alańdarynda ótip, oǵan oqytýshylar, stýdentter, jas ǵalymdarmen qatar, otandyq jáne sheteldik sarapshylar, seriktes uıymdardyń ókilderi qatysýda.
«Ǵylym dekadasy – 2026» tek is-sharalar jıyntyǵy ǵana emes, ol – ǵylym, bilim jáne ınovasıa toǵysqan, jańa ıdeıalar týyndaıtyn, jas zertteýshilerdiń kásibı qalyptasýyna serpin beretin strategıalyq alań.
Halyqaralyq bilim berý korporasıasynyń Ǵylym jáne ınovasıalar departamentiniń dırektory, PhD, qaýymdastyrylǵan profesor Laısqanov Shahıslam Uzaqbaıuly
