Almaty oblysynyń Uıǵyr aýdanynda máslıhat depýtattyǵyna kandıdattardy tirkeý men saılaý naýqanyna qatysty másele kóterildi. Áleýmettik jelide jarıalanǵan jazba avtory jergilikti ákimdik ókilderi onyń depýtattyqqa kandıdat bolýyna qarsy bolǵanyn málimdedi. Onyń aıtýynsha, ákimdik qyzmetkerleri kandıdatýrasyn alyp tastaý qajettigin aıtyp, aldaǵy máslıhat tóraǵasyn saılaý máselesin de qozǵaǵan.
Atalǵan jazbada avtor ákimdik ókilderimen bolǵan áńgimeniń mazmunyn baıandaǵan. Onyń sózinshe, oǵan «siz depýtattyqqa ótpeýińiz kerek, sebebi erteńgi kúni biz qoıatyn tóraǵaǵa daýys bermeı qoıasyz» degen mazmunda pikir aıtylǵan. Sondaı-aq kandıdatýrasyn tirkeýden alyp tastaý múmkindigi týraly da sóz bolǵan.
Jazba avtory mundaı jaǵdaıǵa baılanysty jergilikti saılaý prosesiniń ashyqtyǵy men kandıdattardyń teń quqyǵyna qatysty saýaldar kóterdi. Alaıda jarıalanymda aıtylǵan áńgimeniń tolyq mán-jaıyn rastaıtyn aýdıo nemese beınejazba usynylmaǵan. Osyǵan baılanysty oqıǵaǵa qatysty taraptardyń resmı túsiniktemesi mańyzdy.
Qazaqstan zańnamasyna sáıkes, máslıhat depýtattyǵyna kandıdat bolý úshin jergilikti ákimdiktiń kelisimi talap etilmeıdi. Konstıtýsıanyń 33-babynda azamattardyń memlekettik organdar men jergilikti ózin-ózi basqarý organdaryna saılaný quqyǵy bekitilgen. Al «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsıalyq zań kandıdattardyń saılaý prosesine teń jaǵdaılarda qatysýyn kózdeıdi.
Saılaýdy uıymdastyrý jáne ótkizý mindeti saılaý komısıalaryna júktelgen. Zańnyń 10-babynda saılaý komısıalarynyń qyzmetine aralasýǵa jol berilmeıtini kórsetilgen. Bul rette jergilikti atqarýshy organdardyń saılaý prosesindegi róli men ókilettigi zańmen shekteledi.
Jazbada máslıhat tóraǵasyn saılaý máselesi de qozǵalǵan. Qoldanystaǵy tártip boıynsha máslıhat tóraǵasy depýtattar arasynan saılanady. Demek, bul laýazymǵa qatysty sheshim depýtattardyń daýys berýi arqyly qabyldanady. Osyǵan baılanysty bolashaq tóraǵa máselesiniń saılaý naýqany kezinde talqylanýy da nazar aýdartady.
Oqıǵamen qatar Uıǵyr aýdanyndaǵy kandıdattardy tirkeýge qatysty resmı sheshim de jarıalandy. Aýdandyq aýmaqtyq saılaý komısıasynyń 11 qarashadaǵy habarlamasynda birmandattyq saılaý okrýgi boıynsha tirkelgen kandıdattardyń biriniń tirkeý týraly sheshiminiń kúshi joıylǵany kórsetilgen. Komısıa bul sheshimdi «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsıalyq zańnyń 104-baby 6-1-tarmaǵynyń 4) tarmaqshasyna sáıkes qabyldaǵan.
Atalǵan norma kandıdattyń nemese onyń jubaıynyń aktıvteri men mindettemeleri týraly deklarasıasynda durys emes málimetter anyqtalǵan jaǵdaıda qoldanylady. Degenmen komısıanyń jarıalaǵan habarlamasynda naqty qandaı sáıkessizdik anyqtalǵany jáne sheshimge negiz bolǵan qujattar týraly tolyq aqparat berilmegen.
Osy tusta eki máseleni bólek qarastyrǵan jón. Birinshisi – kandıdattyń tirkeýin joıýǵa qatysty saılaý komısıasynyń resmı sheshimi. Ekinshisi – ákimdik ókilderi tarapynan qysym kórsetilgeni týraly áleýmettik jelide jarıalanǵan málimdeme. Qazirgi ýaqytta bul eki jaǵdaıdyń arasynda tikeleı baılanys bar ekenin rastaıtyn ashyq derek joq.
2026 jylǵy 29 qarashada Qazaqstannyń barlyq óńirinde máslıhat depýtattarynyń kezekten tys saılaýy ótedi. Osyǵan baılanysty saılaý naýqanynyń zań talaptaryna sáıkes uıymdastyrylýy, kandıdattardyń teń múmkindikterge ıe bolýy jáne memlekettik organdardyń beıtaraptyǵy mańyzdy.
Jarıalanǵan málimdemege baılanysty Almaty oblysynyń ákimdigi men Uıǵyr aýdandyq aýmaqtyq saılaý komısıasynyń túsiniktemesi qajet. Atap aıtqanda, ákimdik qyzmetkerleri men kandıdat arasynda qandaı áńgime bolǵany, tirkeý týraly sheshimniń naqty negizderi jáne áleýmettik jelide kóterilgen máseleler boıynsha qandaı da bir tekserý júrgizilgen-júrgizilmegeni ázirge belgisiz.
Oqıǵanyń tolyq mán-jaıyn anyqtaý úshin barlyq taraptyń ustanymyn tyńdaý qajet. Óıtkeni saılaý prosesine degen qoǵamdyq senim kandıdattardyń quqyqtarynyń saqtalýyna, qabyldanǵan sheshimderdiń ashyqtyǵyna jáne zań talaptarynyń barshaǵa birdeı qoldanylýyna baılanysty.
