Álemdegi eń tabysty startaptardyń keıbirin óte jas adamdar qurǵany belgili. Mysaly, Bıll Geıts pen Mark Sýkerberg kompanıalaryn nebári 19 jasynda bastaǵan. Al jasandy ıntellekt (AI) salasynda bul úrdis odan ári kúsheıip keledi.
Halyqaralyq venchýrlyq Antler qory jarıalaǵan jańa esepke sáıkes, AI-únkorndardyń (baǵalanýy 1 mlrd dollardan asatyn startaptar) negizin qalaýshylardyń ortasha jasy 2021 jyly 40 bolsa, 2024 jyly 29 jasqa deıin tómendegen. Zertteý aıasynda álem boıynsha 1 629 ıýnıkorn men 3 512 negizin qalaýshy taldanǵan.
Bul úrdis tek AI salasyna tán. Basqa salalarda, kerisinshe, startap ıeleriniń jasy ósip keledi. Mysaly, 2014 jyly ıýnıkorn qurǵan kásipkerlerdiń ortasha jasy 30 bolsa, 2022–2024 jyldary bul kórsetkish 34 jasqa jetken.
Sońǵy jyly jas negizin qalaýshylar basqarǵan birneshe iri AI startaptar nazarǵa ilikti. Máselen, Scale AI derekterdi belgileý kompanıasynyń teń quryltaıshysy Aleksander Vań nebári 29 jasta. Kompanıa 29 mlrd dollarǵa baǵalanyp, Vań 2025 jyly Meta-ǵa shaqyrylyp, jańa AI zertteý bólimin basqardy.
Sondaı-aq Mercor atty AI-negizdelgen kadr irikteý platformasyn 22 jastaǵy úsh jas kásipker qurǵan. Kompanıanyń baǵalanýy 10 mlrd dollardan asty. AnySphere atty AI-kómekshi baǵdarlamalaý platformasyn da 20-jas shamasyndaǵy mamandar basqarady.
Antler seriktesi Frıdtof Berge jas kásipkerlerdiń basty artyqshylyǵy — tez qımyldaý, úzdiksiz tájirıbe jasaý jáne batyl sheshim qabyldaý ekenin aıtady. Onyń sózinshe, búginde uzaq jyldyq korporatıvtik tájirıbeden góri ıkemdilik pen eksperıment jasaý qabileti mańyzdyraq.
Zertteý nátıjesi AI startaptary basqa salalarǵa qaraǵanda eki jylǵa jyldamyraq damyp, orta eseppen 4,7 jylda ıýnıkorn deńgeıine jetetinin kórsetti. 2025 jyly tez ósken kompanıalar qatarynda Mistral, Lovable jáne Suno AI bar.
Sarapshylardyń aıtýynsha, jas negizin qalaýshylar kompanıany bastapqy kezeńde jyldam ósire alady, alaıda bıznes úlkeıgen saıyn basqarý tizgini ózgerýi de múmkin. Soǵan qaramastan, qazirgi AI dáýirinde jas kásipkerler ınovasıanyń negizgi qozǵaýshy kúshine aınalyp otyr.
