Taıaý Shyǵystaǵy Iranǵa qatysty soǵys alǵashynda Ýkraına úshin tek teris faktor sıaqty kórindi. Alaıda sońǵy aılarda jaǵdaı kúrt ózgerip, Vladımır Zelenskıı basqaratyn Kıev bul geosaıası daǵdarysty óz paıdasyna bura bastady.
Geosaıası daǵdarys – jańa múmkindik
Soǵys bastalǵanda negizgi qaýip – AQSH-tyń nazaryn Ýkraınadan Taıaý Shyǵysqa burý edi. Donald Tramp ákimshiliginiń resýrstary men saıası fokýsy ózgerip, Reseıge qysym álsireýi múmkin boldy.
Sonymen qatar munaı baǵasynyń ósýi Vladımır Pýtın basqaratyn Reseı ekonomıkasyna qosymsha tabys ákeldi. Bul, teorıalyq turǵyda, soǵysty uzartýǵa múmkindik beredi.
Biraq Ýkraına bul jaǵdaıdy pasıv qabyldamaı, belsendi strategıa tańdady.
Dron tehnologıasy – Ýkraına kapıtaly
Ýkraına sońǵy jyldary soǵys alańynda dron qoldaný boıynsha aıtarlyqtaı tájirıbe jınady. Osy artyqshylyqty Kıev jańa dıplomatıalyq quralǵa aınaldyrdy.
Saýd Arabıasy, BAÁ jáne Katar sıaqty elder Iran shabýyldaryna ushyraǵannan keıin, Ýkraına olarmen áskerı-tehnologıalyq seriktestik ornata bastady.
Bul eki maqsatqa qyzmet etedi:
Qarjylyq paıda jáne qorǵanys kelisimderi
Ýkraınaǵa jańa strategıalyq odaqtastar tabý
Zelenskıı bul elderge: «Biz sizderge qorǵanýǵa kómektesemiz» degen ashyq sıgnal berdi.
Energetıkalyq soǵys: Reseıge soqqy
Ýkraına taǵy bir mańyzdy sabaq aldy — qarsylastyń energetıkalyq ınfraqurylymyn nysanaǵa alý.
Uzaq qashyqtyqtaǵy drondar arqyly Reseıdiń munaı obektilerine soqqy berilip, onyń tabysyna tikeleı áser etildi. Keıbir kezeńderde Reseıdiń tabysy mıllıardtaǵan dollarǵa tómendegeni aıtylýda.
Bul – soǵystyń jańa kezeńi:
ekonomıkalyq álsiretý jáne tehnologıalyq dál soqqylar
Eýropa faktory jáne qarjylyq qoldaý
Iran soǵysynyń janama áseri retinde Eýropada da ózgerister boldy. Vengrıadaǵy saıası ózgeristerden keıin Ýkraınaǵa €90 mlrd kólemindegi nesıe maquldandy.
Sonymen qatar:
Norvegıamen $8.6 mlrd kelisim
Germanıamen $4.7 mlrd qorǵanys paketi
Bul Kıevtiń pozısıasyn kúsheıtti.
AQSH róli álsirep bara ma?
Sonymen birge, AQSH-tyń róli álsirep bara jatqany baıqalady. Tramp ákimshiligi Ýkraınaǵa naqty kepildikter berýge asyqpaı otyr.
Ýkraına tarapynan AQSH delegasıasynyń Kıevke kelmeýi «qurmetsizdik» retinde baǵalandy. Bul Vashıngtonnyń basymdyqtary ózgergenin kórsetedi.
Beıbit kelisim jaqyndaı ma?
Tramp «jaqyn arada sheshim bolýy múmkin» dep málimdegenimen, naqty nátıjeler joq.
Basty másele:
Reseı soǵysty toqtatýǵa daıyn ba?
Ýkraına qandaı qaýipsizdik kepildikterin alady?
Sarapshylardyń pikirinshe, Reseı ekonomıkasy qysymǵa ushyraǵanymen, tolyq kúıregen joq. Al Pýtınniń saıası ambısıasy kelissózderdi qıyndatady.
Qorytyndy
Irandaǵy soǵys Ýkraına úshin bastapqyda qaýip bolsa da, búgin ol jańa múmkindikterge aınaldy:
jańa odaqtastar
tehnologıalyq artyqshylyq
ekonomıkalyq qysym quraldary
Zelenskııdiń strategıasy anyq:
álsiz pozısıadan – kelissóz aldyndaǵy myqty pozısıaǵa kóshý.
Biraq "Bul artyqshylyqtar naqty beıbit kelisimge ákele me, álde soǵys jańa deńgeıge kóterile me?" degen basty suraq ashyq kúıinde qalyp otyr.
