Erlan Qarın: jańa Konstıtýsıa – qoǵamdyq suranys pen ashyq pikirtalastyń nátıjesi

/uploads/thumbnail/20260226172718105_big.webp avtor

«Ádiletti jáne Progresıvti Qazaqstannyń Halyqtyq Konstıtýsıasy úshin!» jalpyulttyq koalısıasy múshelerimen birge Aqtóbe jurtshylyǵymen  kezdesken Memlekettik keńesshi Erlan Qarın jańa Ata Zańnyń jobasy shyn máninde halyqtyq qujat ekenin atap ótti.
Onyń aıtýynsha, Konstıtýsıalyq komısıa o bastan ashyq formatta jumys istedi. Ár otyrys tikeleı efırden kórsetildi. Qoǵam tarapynan qoıylǵan suraqtarǵa, aıtylǵan syn-pikirlerge ár otyrysta ne jaýap, ne túsinikteme berilip otyrdy.
«Azamattardyń usynystary jańa Ata Zańda barynsha eskerilip, kórinis tapty. Sondyqtan, jańa Konstıtýsıany halyqtyq Konstıtýsıa dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Bunyń bárin ne úshin aıtyp otyrmyn. Keıbireýler aıtyp júrgendeı, jańa Konstıtýsıa 5-6 aptada emes, tipti 1-2 aıda da emes, byltyrǵy qyrkúıekten beri 6 aı kóleminde, ıaǵnı jarty jyl boıy halyqpen birge jazyldy», – dedi ol.
Memlekettik keńesshi kóptiń kókeıinde júrgen «Jańa Konstıtýsıany ne úshin qabyldap jatyr? Qandaı qajettilik bar edi?» degen suraqqa da jaýap berdi.
«Eshkim de qazirgi qoldanystaǵy Konstıtýsıanyń memlekettilikti qalyptastyrýdaǵy, tarıhı damýymyzdaǵy mańyzdy rólin, tıgizgen oń áseri men yqpalyn joqqa shyǵarǵaly otyrǵan joq. Kerisinshe, qazirgi Konstıtýsıa osy ýaqyt aralyǵynda elimizdiń damýyna úlken serpin berdi. Osy kúnge deıin qol jetkizgen jetistikterge negiz boldy. Biraq bul Konstıtýsıa Keńestik kezeńnen endi ǵana bosap, Táýelsizdigimizdi endi ǵana alyp, memlekettik saıası ınstıtýttardy endi ǵana qalyptastyryp, shet memlekettermen endi ǵana qarym-qatynas ornatyp jatqan eleń-alań shaqta jazylyp, qabyldandy», – dedi Qarın.
Ol ataǵandaı, 1995 jylǵy Konstıtýsıa sol kezdiń termınologıalyq apparatymen, sol dáýirdiń leksıkasymen, sol ýaqyttyń uǵymdarymen jazyldy.
«Jańa Konstıtýsıany 130 adamnan turatyn komısıa jazdy. Ár otyrys ashyq formatta ótip, tikeleı efırden kórsetildi. Jurtshylyqtyń e-Otinish jáne eGov platformalary arqyly joldaǵan usynys-tilekteri barynsha eskerildi. Jańa Ata Zańdy ázirleýge syrttan qandaı da bir maman, keńesshi shaqyrylǵan joq. Al 1995 jyly qabyldanǵan Ata Zańdy bar bolǵany 12 adamnan turatyn shaǵyn ǵana top jazdy. Onyń 3-i – shetelden kelgen maman. 9-y ǵana óz azamattarymyz edi. Olar qazirgideı tikeleı efırde el aldyna shyǵyp, sarapshylar qaýymdastyǵy men qoǵamdyq uıymdardy tartyp ashyq jumys istegen joq. Kerisinshe, kabınetten shyqpaı, qoǵammen keń kólemde aqyldasyp-keńespeı, jabyq jaǵdaıda jumys istedi», – dep atap ótti ol.
Memlekettik keńesshiniń aıtýynsha, jańa Konstıtýsıa – endi memlekettiligi ornyqqan, halyqaralyq keńistiktegi bedeli qalyptasqan, tarıhı tamyryn aıqyndaǵan, ǵylym men ınovasıaǵa arqa súıegen Qazaqstannyń jańa Ata Zańy. Qazaqstan jańa Konstıtýsıany qabyldaý arqyly tarıhtyń jańa kezeńine, damýdyń jańa deńgeıine ótedi.

Qatysty Maqalalar