AQSH pen Izraıldiń Iranǵa qarsy bastaǵan soǵysy 25-kúnine ótti.
Aımaqtaǵy jaǵdaı shıelenisip, taraptar arasynda beıbit kelissózder týraly qarama-qaıshy málimdemeler jasalýda.
AQSH prezıdenti Donald Tramp Vashıngton men Tegeran arasynda kelissózder júrip jatqanyn aıtyp, keń aýqymdy kelisimge kelý múmkin ekenin málimdedi.
Alaıda Iran bıligi bul aqparatty tolyq joqqa shyǵaryp, «jalǵan aqparat» dep atady. Tegeran AQSH-ty ýaqyt utý úshin ádeıi osyndaı málimdeme jasap otyr dep aıyptady.
Sonymen qatar Tramp Irannyń energetıkalyq nysandaryna josparlanǵan soqqylardy 5 kúnge keıinge qaldyrý týraly buıryq berdi.
Buǵan deıin ol Iranǵa Ormýz buǵazyn 48 saǵat ishinde ashýdy talap etip, áıtpese eldiń elektr stansıalaryn joıatynyn eskertken edi.
Iran bolsa óz pozısıasyn ózgertpeıtinin málimdep, buǵaz jabyq kúıinde qalatynyn rastady. Bul sheshim Azıa elderiniń ekonomıkasyna aýyr áser etýde.
Aımaqtaǵy jaǵdaı
Iran Izraılge qaraı jańa zymyran soqqylaryn jasady.
Parsy shyǵanaǵy elderi drondar men zymyrandardy birneshe ret áýede joıǵanyn habarlady.
Kýveıtte bir túnde birneshe ret dabyl sırenalary qosyldy.
Saýd Arabıasy mańyzdy munaı aımaqtaryna baǵyttalǵan shamamen 20 drondy atyp túsirdi.
Bahreınde de qaýip dabyly jıi jarıalanǵan.
Izraıl baǵytynda
Iran zymyrandary Izraıldiń soltústigine baǵyttaldy.
Izraıldiń «David’s Sling» qorǵanys júıesinde aqaý bolyp, keıbir zymyrandar el aýmaǵyna tústi.
Sonyń saldarynan ondaǵan adam jaraqat aldy.
Lıvan, Irak, Sırıa
Izraıl Beırýt mańyndaǵy aýdandarǵa soqqy berdi.
Lıvandaǵy jaǵdaı kúrt nasharlap, ınfraqurylym joıylýda.
AQSH Iraktyń Anbar provınsıasynda Iranǵa jaqtas qarýly toptyń shtabyna soqqy jasady.
Irak aımaǵy AQSH pen Iran arasyndaǵy «ekinshi maıdanǵa» aınalyp bara jatyr.
Álemdik áseri
Ormýz buǵazynyń jabylýy álemdik munaı tasymalyna úlken soqqy boldy.
Ońtústik Koreıa munaıdyń 70%-yn osy aımaqtan alady — elde ekonomıkalyq qysym kúsheıdi.
Japonıa munaıynyń 95%-y osy buǵaz arqyly ótedi — energetıkalyq daǵdarys qaýpi bar.
Munaı baǵasy kúrt ósip, álemdik naryq turaqsyzdandy.
Saıası jaǵdaı
AQSH ishinde soǵysqa qarsy pikir kúsheıip keledi.
Sarapshylardyń aıtýynsha, Tramp soǵystan «shyǵý jolyn» izdeýi múmkin.
Parsy shyǵanaǵy elderi men halyqaralyq qaýymdastyq dıalogqa shaqyrýda.
Qazirgi kezde aımaqtaǵy qaqtyǵys tek áskerı emes, sonymen qatar energetıkalyq jáne ekonomıkalyq daǵdarysqa aınalyp bara jatyr. Jaǵdaı áli de óte turaqsyz, ári qaraı eskalasıa qaýpi joǵary.
