Áıelder úshin qaýipti elderdiń tizimi jarıalandy — dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi. 

5-oryn: Ortalyq Afrıka Respýblıkasy. 2012 jyly atalǵan elde azamattyq soǵys bastaldy. Qazir eldi ýaqytsha úkimet basqarýda. Soǵysqa deıin Ortalyq Afrıka Respýblıkasy áıelderdiń ólim kórsetkishi boıynsha 3-shi orynda turǵan, Qazir de jaǵdaı jaqsaryp turǵan joq. Bul elde áıel adamdy baqsylyǵy úshin sottap, tipti zorlap, qul retinde sata alady.

4-oryn: Pákistan. 2011 jyly 1000-ǵa jýyq áıeldi óziniń jaqyny óltirgeni belgili boldy. Atalǵan qylmysty jergilikti turǵyndar namys úshin óltirý dep túsinedi. Eger áıel adam otbasynyń atyna kir keltirgen bolsa ony óziniń jaqyn týystary óltiredi. Bul qubylys áli de jalǵasyp keledi. Pákistandyq áıelderdiń 90%-y turmystyq zorlyq-zombylyqtyń qurbany bolyp tabylady.

3-oryn: Iemen. Iemendegi áıelderdiń kóbisi saýatsyz jáne sharıǵat talabyn oryndaýǵa májbúr bolady. Sonymen birge áıelderdiń 99%-y kóshedegi zorlyqtyń qurbany bolǵany anyqtalǵan. Eń soraqysy atalǵan elde kámeletke tolmaǵan jas qyzdardy ata-anasy aqsha úshin kúıeýge beredi. 10 jastaǵy qyzdy óziniń erkinen tys kúıeýge beredi, al 14 jasynda qyzdardyń kópshiligi ana atanady.

2-oryn: Sırıa. Bul eldegi soǵys áıelderdiń jaǵdaıyn odan saıyn tómendetti. Bul elde de erte turmys qurý áli kúnge deıin jalǵasyp keledi. Sonymen birge áıelderdi soǵys kezinde jankeshti lańkes retinde qoldanady. Olardy soǵys kezinde túrli toptar urlap oıyna kelgenin isteıdi.

1-oryn: Aýǵanstan.  Bul eldegi áıelderdiń 90%-y fızıkalyq, seksýaldyq jáne psıholoǵıalyq zorlyqtyń qurbany ekeni anyqtalǵan. Qyzdardy óz erkinen tys kúıeýge berý keń taralǵan. Aýǵanstandyq áıelder ortasha eseppen alǵanda 44 jyl ǵana ómir súredi.