Qyrǵyzstan ortalyq saılaý jáne referendýmdar ótkizý komısıasy (OSK) ókilderiniń aıtýynsha, zań talabyna sáıkes, Omýrbek Babanov aryzdy ózi kelip berýi nemese aryzy zańǵa sáıkes kýálandyrylýy tıis.

OSK: Babanovtyń aryzy resmı emes

Ortalyq saılaý komısıasy tóraǵasynyń orynbasary Abdyjapar Bekmatov Azattyqqa bergen suhbatynda zań talaptaryna saı resimdelgen qujat qana resmı aryz dep sanalatynyn aıtty.

- Bizde mandattarǵa baılanysty talaı daý-damaı bolǵanyn ózińiz de bilesiz. Bireýler aryz jazyp, keıin ony qaıtaryp alǵan, al sońy janjal-shýǵa ulasqan. Sondyqtan prosesýaldy normalardy oryndaýdy talap etemiz. Ol aryzdy óz kelip jazsyn, ıa bolmasa zań normalaryn oryndasyn. Ol normalardy oryndaý bizdiń quzyrymyzǵa jatpaıdy, - deıdi ol.

Jogorký Keneshtiń (Qyrǵyzstan parlamenti - red.) "Respýblıka – Ata Jurt" fraksıasy depýtaty Altynaı Omýrbekova Ortalyq saılaý komısıasyna depýtattyq mandattan bas tartý týraly ótinish Babanovtyń atynan ótkizilgenin, biraq onyń qashan jáne qaı jerde jazylǵanynan habarsyz ekenin aıtady.

OSK-nyń burynǵy tóraǵasy Aqylbek Sarıevtiń sózinshe, eger depýtat ózi kele almasa, zańdy taraptar kýálandyrǵan aryzy zańdy bolyp esepteledi.

Qyrǵyzstandyq qoǵam qaıratkeri Ishenbaı Kadyrbekovtiń pikirinshe, Babanovtyń mandatyna qatysty másele sheshilip qoıǵan, sondyqtan ony mandattan jýyrda aıyrady.

-Babanov bılikke belgi berip, ústinen qozǵalǵan qylmystyq isti jabýǵa tyrysyp jatyr. Buǵan deıin ol saıasattan ketetinin aıtqan, endi mandatyn ótkizip jatyr. Bálkim, birazdan keıin ol bıliktiń kóńilinen shyǵatyn taǵy bir áreketter jasaıtyn shyǵar. Biraq ol asyqpaýy kerek edi. Ýaqyt bárin óz ornyna qoıar ma edi. Al bılik ázirshe Babanovtyń qımylyn baqylap otyr, - deıdi Ishenbaı Kadyrbekov..

Mandattan bas tartýǵa qysym sebep pe?

Biraq depýtat Altynaı Omýrbekova fraksıadaǵy áriptesiniń jaǵdaıyn saılaýdan keıingi saıası qýdalaýdyń saldary dep biledi.

- Omýrbek Toktogýlovıchtiń ústinen is saıası sebeptermen qozǵaldy, al bizdiń kúsh qurylymdarynan bárin kútýge bolady. Eger saılaýdan keıin ár kandıdatty qýdalaı berse, kelesi saılaýlarǵa eshkim túspeıtin bolady. Sondyqtan bizde saıası mádenıet ózgerýi tıis, - deıdi ol.

Ótken jyly Qyrǵyzstan prezıdenti saılaýyna túsip, ekinshi oryn alǵan Omýrbek Babanovqa qatysty qylmystyq is eki aı buryn qozǵalǵan. Biraq tergeý organdary onyń barysy jaıly aqparat bermeıdi. Memlekettik ulttyq qaýipsizdik komıteti (MUQK) ókili Rahat Sýlaımanov "tergeý amaldary júrgizilip" jatyr deýmen shekteldi.

- Prokýratýra Babanovtyń ústinen "Ultaralyq arazdyqty qozdyrý" baby boıynsha qylmystyq is qozǵap, ony MUQK-ne joldaǵan. Tergeý amaldary aıaqtalǵan joq, sondyqtan áldebir qosymsha aqparat berý múmkin emes, - deıdi ol.

Jańa ister qozǵalýy múmkin be?

- Bılik Babanovtyń qashyp ketetin bilip, onyń elden ketip qalýyna jaǵdaı jasady. Sosyn kezinde bıznesin Babanov ıemdenip alǵan Vorobev, Sadybakasova, Honnan aryzdar túse bastady. Munyń bári - bıliktiń senarıi. Olar jańa ister qozǵaý úshin daıyndyq jasapjatyr. Bul Babanovtyń dúnıe-múlkin memleket menshigine tárkileýge ulasýy múmkin, bizde mundaı amaldar buryn da qoldanylǵan. Omýrbek Babanov álgi amaldardy sezip, onyń aldyn alý úshin saıasattan ketip otyr. Birneshe jyldan keıin Babanov saıasatqa qaıta oralady, sondyqtan ol saıasattan óz erkimen kettim dep aıtýǵa yńǵaıly bolý úshin osyndaı qadamǵa bardy, - deıdi sarapshy.

Byltyr 4 qarashada Qyrǵyzstan bas prokýratýrasy 2017 jyly 28 qyrkúıekte Osh qalasynyń negizinen etnıkalyq ózbekter turatyn Ámir Temir aýdanynda saılaýshylarmen ótkizgen kezdesýinde aıtqan sózderine baılanysty Omýrbek Babanovtyń ústinen Qyrǵyzstan qylmystyq kodeksi 297-babynyń 1-tarmaǵy ("Konstıtýsıalyq qurylymdy kúshpen ózgertýge jarıa túrde shaqyrý") jáne 299-babynyń 1-tarmaǵy ("Ultaralyq, násildik jáne dinı arazdyqty qozdyrý") boıynsha qylmystyq is qozǵaǵan.

Sarapshy Týrat Akımovtyń pikirinshe, bılik Omýrbek Babanovty saıasattan yǵystyrǵysy keledi, al ol jańa qylmystyq ister qozǵatpaýdyń amalyn jasaýǵa tyrysyp jatyr.

Qyrǵyzstanda 15 qazanda ótken prezıdent saılaýynda bılik usynǵan kandıdattyń basty qarsylasy bolǵan "Respýblıka" partıasynyń lıderi Omýrbek Babanov prezıdent saılaýynan keıin birden - 23 qazanda "Bishkek-Máskeý" reısimen elden ushyp ketken. Ol kezde fraksıadaǵy áriptesteri ol Reseıge emdelýge ketti dep habarlaǵan.

Keı sarapshylar Omýrbek Babanovtyń Qyrǵyzstanda byltyr kúzde ótken prezıdent saılaýynda úlken daýǵa qalýyna qyrǵyz saıasatkeriniń saıası doda qarsańynda Qazaqstan prezıdenti Nursultan Nazarbaevpen kezdesýi áser etti degen pikir aıtady. Qyrkúıektiń orta sheninde Qazaqstanda Nazarbaevtyń Babanovpen kezdesýin sol kezdegi Qyrǵyzstan prezıdenti Almazbek Atambaev "Qazaqstan jaǵynyń Qyrǵyzstan halqynyń tańdaýyna yqpal etýge jáne Qyrǵyzstannyń ishki isine aralasýǵa tyrysýy" dep baǵalaǵan. Ol Babanovty "ózge eldiń qolbalasy" dep aıyptaǵan. Qyrǵyzstan men Qazaqstan úkimetteri bir-birine nota joldap, munyń sońy eki eldiń shekarasynda adamdar men júk kólikteriniń bógelýine ulasqan.

Qyrǵyzstan júk tasymaldaýshylary "Qazaqstan jaǵy shekaradaǵy tekserýdi ádeıi qıyndatyp, kóptegen shaqyrymǵa sozylǵan kezekti qoldan jasap otyr" dep málimdegen.

Shekaradaǵy shıelenis Qyrǵyzstan prezıdenti bolyp jańadan saılanǵan Sooronbaı Jeenbekov qyzmetine resmı kiriskennen keıin ǵana rettelgen. Sarapshylar Jeenbekovti eks-prezıdent Atambaevtyń serigi dep ataıdy.

2017 jylǵy jeltoqsannyń sońynda Ómýrbek Babanov saıasattan birjolata ketetini jáne parlament depýtaty mandatynan bas tartatyny týraly málimdegen.