Bıyl sáýir aıynda Qazaqstandaǵy táýelsiz basylym «DAT» gazetine 20 jyl toldy. «DAT» ataýymen oqyrman qolyna tıgen táýelsiz basylymnyń jaryqqa shyǵýyna sol ýaqytta joǵary bılikten opozısıaǵa ketken eks-premer Ákejan Qajygeldın muryndyq bolǵan. Alǵashqyda 50 myńǵa deıin tırajda taralǵan gazet qazir 20 myńnan astam tırajben shyǵyp turady. Shárip Quraqbaev, Marat Qabanbaı, Ǵalymjan Muqanov, Jumataı Sabyrjanuly, Asqat Sháripjan sıaqty saqa jýrnalıser qyzmet etken gazettiń qazirgi bas redaktory, 20 jyl boıy «DAT-pen» birge jasasyp kele jatqan Baqytgúl Mákimbaı. Basylymnyń bas oqyrmany gazette buǵan deıin jumys istegen 117 dattyqtyń esimin jarıalady.
«DAT» basylymy alǵashqy sanynan bastap Qazaqstannyń, qazaqtardyń qoǵamdyq saıası ómirindegi mańyzdy máselelerdi ulttyq deńgeıde kóterip, memlekettik deńgeıde sheshim tabýyna, demokratıanyń, sóz bostandyǵynyń qalyptasýyna aıyryqsha qyzmet etti.
Gazettiń bas oqyrmany, turaqty avtory belgili jýrnalıs Ermurat Bapı suhbattarynyń birinde gazetti «Qazaqstandaǵy alǵashqy opozısıalyq basylym» dep ataǵan. Ári «DAT» gazetiniń birinshi sany 1998 jyly sáýirdiń 16-sy kúni jaryq kórdi» degen. Alaıda arhıvty aqtaryp kórgen «Qamshy» tilshisi gazettiń 1998 jyly 10 sáýirde shyqqan betashar nusqasymen tanysty. Onda «Kelesi prezıdent kim bolady?» degen sıaqty ózekti suraqtar kóterilgen.
«DAT» gazeti 20 jyl ǵumyrynda talaı qıyndyqty bastan ótkergen. Ashyla salyp, 4 aıdan keıin, 1998 jyldyń tamyzynan qysymǵa ushyraǵan gazet sol jyly eldegi memlekettik telearnalardyń biriniń basshysynyń aryzynan keıin Almaly aýdandyq soty sheshimimen 30 mln teńge, redaktory 5 mln teńge aıyppulǵa jyǵylǵan.
Árıne bundaı somany tóleı almaǵan basylym sol jyly jeltoqsan aıynda jabylyp qalǵan. Odan keıin «DAT» gazeti ár jyldary «DAT», «SolDAT», «Juma-Taıms», «Aına-plús», «Segodná-Búgin», «DAT-Aqbota», «DAT-Koleso», «DAT-Irtysh», «Tasjarǵan», «Obshestvennaıa pozısıa» sıaqty túrli ataýlarmen shyǵyp turýǵa májbúr boldy. Oǵan sebep gazettiń 20 jyldyq ǵumyrynda 100-ge jaqyn ret sotqa berilýi. Ár joly gazettiń jabylýyna óte úlken somadaǵy aıyppuldar sebep bolǵan.
Tipti «DAT» jobasyn uıymdastyrýshylardyń biri ári «SolDat» gazetiniń bas redaktory bolǵan jýrnalıs Ermurat Bapıdy Almatynyń Medeý aýdandyq soty 2003 jyly qarasha aıynda bir jylǵa shartty túrde bas bostandyǵynan aıyrdy jáne jýrnalıske 5 jyl boıy baspa qyzmetimen aınalysýǵa tyıym saldy. Gazet qıyndyqtary tek sotqa súırelýmen bitpegen. Gazet shyǵarýshylardyń aıtýynsha, Almatynyń ózinde «DAT» basylmaǵan tıpografıa joq deýge bolady. Gazet Bishkekte, Reseıdiń Barnaýl, Novosibir, Saratov sıaqty birqatar oblystarynda basylǵan. Alaıda Qazaqstannyń kúshtik qurylymdarynyń aralasýynan keıin kóptegen baspalar qyzmet kórsetýden bas tartqan.
Osy oraıda gazettiń 20 jyldyq merekelik nómiri týraly bas oqyrmany Ermurat Bapı Facebook álemýmettik jelisinde bylaı dep jazdy.
«Keshe - merekelik nómir qattalyp jatqanda, osy kollajǵa qarap otyryp, senesiz be, jylaǵym keldi... Qýanyshtan ba, álde esil eńbekke ketken kúnderge degen saǵynyshtan ba, joq álde osynshama dúnıeniń jaýapsyz, óteýsiz ketken ókinishinen be - bile almadym. Ókinish deıtinim - qoǵam, qazaq, el bıligi, surǵylt zaman - bári-bári sol qalpynda qalǵan sıaqty. Bul eldiń basyna bitken sor baılanyp, máńgige shógip qalǵandaı kórinedi.
Al qýanysh pen maqtanyshtyń jóni bólek: "biz buny jasadyq". (My sdelalı eto - vsem chertam nazlo!). Qanshama eńbekti, júıke men densaýlyqty, qaıran ýaqytty sarp ettik? Onyń ólshemin aýyzben aıtyp, qaǵazǵa jazyp, jetkizý qıyn. Aýyzben aıtýy kerekti buǵan deıin de demegen edim: "qyryp tastaǵandaı" bolmaıyn dep. Al jazýy kerekti - osy merekelik gázıtte jazdyq. Ony da men emes, bizden aınymaǵan oqyrmandar, saıasatkerler men saıasattanýshylar, asyl aǵalar, janashyrlar jazdy. Meniń munda - munaý birinshi bettiń astyndaǵy alty-aq aýyz sózimnen basqa eshteńem joq.
Alyńyzdar gázıtti, oqyńyzdar, oılanyp kórińizder - "DAT" jáne ony jasaýshylar jazylǵan jáıtke saı ma, joq pa - baǵamdap kórińizder... Qalaı bolǵanda da, biz myńdaǵan oqyrmanmen, qarapaıym halyqpen, bizge tánti el-jurttyń nıet-tilegimen "DAT" degen dańqa ıemiz!
Osy ystyq yqylas úshin sizderge myń da bir alǵys! Aman bolyńyzdar, aman bolaıyq! "DAT"-tyń 20 jyldyq dóńgelek datasy qutty bolsyn!»
«Qamshy.kz» aqparat agenttigi «DAT» gazetiniń shyǵarmashylyq ujymyn, adal oqyrmandaryn basylymnyń 20 jyldyq merekesimen quttyqtap, shyǵarmashylyq tabys tileıdi! Aǵaıyn, «DAT-qa» jazylaıyq!
