«Jumaq – ananyń tabanynyń astynda». Qazaqtyń osy sózi oılandyrǵaly talaı jyldyń júzi boldy. Onyń sebebi de joq emes. At jalyn tartyp minip, Ana men Otannyń tańdaýy basymyzǵa túskende taǵdyrdyń jazýy shyǵar dep qabyldadyq. Sóıttik te, tańdaýdy Anamyzdyń ózine qaldyrǵanymyz bar. Asyl júrek «esiń barda, elińdi tap» dep batasyn bergen. Al qazir Allaǵa shúkir! Otannyń ot qushaǵynda Anamyzben birge ómir súrip jatyrmyz...
Qazaqtyń joǵarydaǵy maqalyn talqyǵa salyp, qandaı da bir jańalyq ashý oıymyzda joq. Degenmen, basqasyn qaıdam? Tarydaı shashylyp, taǵdyry talqyǵa túsken, «er el úshin týyp, el úshin óledi» deıtin myzǵymas uǵymdy aqylyna emes, aryna baılaǵan Alash balasy úshin bul maqaldyń orny bólek. Bir aýyz artyq sózben el arasy buzylyp, bir aýyz asyl sózben judyryqtaı jumylǵan bizdiń qazaq úshin árbir sózdiń almaǵy men salmaǵy bar. Sondyqtan da «Jumaq» deıtin adamzat armany ne úshin ananyń aıaǵynda nemese tabanynda emes, «tabanynyń astynda» bolǵanyna oı júgirtkimiz keledi. «Taban» sózi qazaqta «aıaqtyń asty» degendi bildiredi. Al «tabannyń astynda» ne bar ekeni aıtpasa da túsinikti. Ol – týǵan topyraq, atameken, Otandy bildirse kerek. Bul, árıne, o dúnıede jumaq joq degen sóz emes. Bu dúnıeniń jeke paıymy dep túsingen jón shyǵar.
Sol úshin «asyl dinimiz ıslam men ulttyq tanymymyzdy bir kisideı biledi-aý» degen biraz aǵalarymyzǵa oıtúrtki jasamaq bop otyrmyz. «Jumaq – ananyń tabanynyń astynda» deıtin sózdiń arab tilindegi maǵynasy qandaı? Musylman memleketterinde bul sózdiń máni men maǵynasy qaı turǵyda paıymdalady? Túgel túrkiniń túsinigi de osyǵan sáıkes pe? Yqylym zamannan Uly dalany qıyr qonyp, shet jaılaǵan qazaqtyń kózqarasy qandaı? Osy suraqtar tóńireginde Bas múftı Serikbaı qajy Orazulynyń, Almaty qalasynyń bas ımamy Erkinbek Kerimbekulynyń, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Ulyqbek Esdáýlettiń, dintanýshylar Omar Jáleluly, Muhıddın Isauly, Dosaı Kenjetaıulynyń, «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Bas redaktory, túrki akademıasynyń prezıdenti Darhan Qydyráliniń, qoǵam qaıratkeri, Májilis depýtaty Bekbolat Tileýhannyń, «Asyl arna» telearnasynyń dırektory Muhametjan Tazabektiń, etnograf Aqedil Toıshanulynyń, qıssashy Sanjar Kerimbaıdyń, aqyn Yqylas Ojaıdyń pikirin bilip, jurt nazaryna usynǵymyz keledi. Al osy maqaldyń tóńireginde oı órbitip, pikir qosam deıtin azamattarǵa «Qamshy» portalynyń minberi qashan da daıyn.
Sońǵy jyldary jumaqty óziniń beıbit elinen emes, ózgeniń soǵys oshaǵynan izdeıtin qarakózder kóbeıdi. «Jumaqtyń kilti» atanǵan asyl analarymyzdyń da taǵdyry qazir qoǵam talqysyna túsýde. Osy turǵyda jurt sózin sóılep júrgen Ermurat Bapı, Ámirjan Qosan, Aıdos Sarym, Rasýl Jumaly, Abzal Quspan qatarly el aǵalary da óz paıymdaryn aıtyp, pikirlerin oqyrman nazaryna usynyp jatsa, tipten quba qup.
Qurmetpen, «Qamshy» aqparat agenttiginiń jetekshisi Bilál Qýanysh
