Qazaqstanda aldaǵy jyldarǵa arnalǵan ınklúzıvti jáne arnaıy bilim berýdi damytýdyń keshendi jospary maquldandy. Qujat erekshe bilim berý qajettilikterin erte anyqtaýdy, mamandardyń kómegin, mektepte oqýdy jáne balany táýelsiz ómirge daıyndaýdy baılanystyrýy kerek, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparattyq agenttigi.
Inklúzıvti bilim berý erekshe bilim berý qajettilikteri bar bala óziniń jeke múmkindikterin eskere otyryp, mektep ómirine qatysa alatyn jaǵdaılar jasaýdy qamtıdy. Ol úshin qol jetimdi orta, daıyndalǵan muǵalimder men súıemeldeý mamandary qajet.
Inklúzıvti bilim berý sharttary boıynsha vedomstvo kedergisiz ortany jáne erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalarmen jumys isteı alatyn muǵalimderdiń bolýyn túsinedi. Alaıda, balany tolyq qoldaý úshin ǵımarattyń fızıkalyq qol jetimdiligi jetkiliksiz.
Mektep belgili bir oqýshyǵa qandaı kómek qajet ekenin túsinýi kerek. Bul úshin muǵalimderdiń, súıemeldeý mamandarynyń jáne ata-analardyń ózara árekettesýi, sondaı-aq jeke usynystardy dáıekti oryndaý mańyzdy.
Birinshi synyp oqýshylaryna kim kómektesedi?
Jańa oqý jylynda Qazaqstannyń jalpy bilim beretin mektepterine erekshe bilim berý qajettilikteri bar 4000-nan astam birinshi synyp oqýshylary kelýi tıis. Mundaı balalardyń bir bóligi úshin oqý prosesi kezinde jeke súıemeldeý qarastyrylǵan.
Bilim mınıstrliginiń habarlaýynsha, mektepterde 6000-nan astam pedagog-assıstent jumys isteıtin bolady. Olardy taǵaıyndaý psıhologıalyq-medısınalyq-pedagogıkalyq konsýltasıanyń usynysy boıynsha júrgiziledi.
Pedagog-assıstenttiń mindeti – oqý kezinde balaǵa jeke kómek kórsetý. Maman oqýshyǵa bilim berý prosesine qosylýǵa jáne oqý ortasynyń talaptaryna beıimdelýge kómektesedi.
Kómekshiniń róli ásirese balaǵa únemi súıemeldeý qajet bolǵan jaǵdaıda óte mańyzdy. Bul jaǵdaıda maman muǵalimmen jáne bilim berý prosesiniń basqa qatysýshylarymen qarym-qatynas jasaı otyryp, oqýshynyń ózine kómektesedi.
Qoldaý bólmeleri degenimiz ne?
Mektep júıesiniń taǵy bir elementi-erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalardy qoldaýdyń arnaıy kabınetteri. Mundaı keńistikter bilim berý uıymynda qajetti kómekti uıymdastyrýǵa arnalǵan.
Qazir elimizdiń jalpy bilim beretin mektepterinde 1000-nan astam qoldaý kabıneti jumys isteıdi. Aǵymdaǵy jyly 40 jospar boıynsha osyndaı 36 kabınet ashyldy.
Jyl sońyna deıin bilim mınıstrligi taǵy 50 kabınet ashýdy josparlap otyr. Olardyń damýy mektepterdiń balanyń oqý orny boıynsha psıhologıalyq-pedagogıkalyq kómek kórsetý múmkindikterin keńeıtýi kerek.
Ata-analar úshin bul bilim berý prosesi men mamandandyrylǵan qoldaý arasyndaǵy alshaqtyqty azaıtýdy bildiredi. Bala qajetti kómekti ala otyryp, mektep ortasynda qalýǵa múmkindik alady.
Mamandardyń jumysynda qandaı ózgerister bolady?
Jańa jospardyń mindetteriniń biri arnaıy bilim berý qajettilikterin erterek anyqtaýǵa baılanysty. Mamandar balanyń qıyndyqtary týraly aqparatty neǵurlym erte alsa, soǵurlym qajetti bilim berý jáne túzetý sharalaryn anyqtaýǵa bolady.
Qujatta kadrlardy daıarlaý júıesin damytý da qarastyrylǵan. Bul balalarmen ártúrli kezeńderde jumys isteıtin mamandar, sonyń ishinde pedagogtar, psıhologtar jáne túzetý jáne ońaltý uıymdarynyń qyzmetkerleri týraly.
Psıhologıalyq-pedagogıkalyq súıemeldeýge qoıylatyn biryńǵaı talaptarǵa erekshe nazar aýdarylady. Bul tásil turǵylyqty jerine qaramastan otbasylarǵa kómek kórsetýdi dáıekti etýi kerek.
Aımaqtyq aıyrmashylyq máselesi ásirese otbasylar keńes kútýi nemese tar maman izdeýi kerek jerlerde baıqalady. Sondyqtan keshendi jospar bilim berý jáne ońaltý uıymdarynyń jelisin keńeıtýdi kózdeıdi.
Bul ata-analar úshin neni bildiredi?
Otbasy úshin ınklúzıvti bilim birinshi mektep qońyraýynan buryn bastalady. Ideal modelde ata-analar balanyń qandaı bilim berý qajettilikteri bar ekenin, oǵan qandaı kómek qajet ekenin jáne ony uıymdastyrýǵa mektepte kim jaýapty ekenin túsinýi kerek.
Psıhologıalyq-medısınalyq-pedagogıkalyq keńes osy júıeniń mańyzdy býyny bolyp qala beredi. Onyń usynystary oqytýdyń qajetti sharttaryn anyqtaýda jáne pedagogıkalyq kómekshini taǵaıyndaýda qoldanylady.
Eger balaǵa qosymsha qoldaý qajet bolsa, mektepte tıisti mamandar men múmkindikter bolýy kerek. Olardyń qataryna oqýshynyń jeke qajettilikterine baılanysty pedagog-assıstent, qoldaý kabınetiniń mamandary jáne basqa da qyzmetkerler kiredi.
Bul jaǵdaıda ata-analar úshin belgili bir mektepte qandaı jaǵdaılar jasalǵanyn aldyn-ala anyqtaý mańyzdy. Inklúzıvti uıymnyń resmı mártebesiniń bolýy balaǵa qandaı kómek qol jetimdi bolady degen suraqqa jaýap bermeıdi.
