Бүгінде жасанды интеллект туралы естімеген адам кемде-кем. Бірі оны болашақтың ең ұлы жетістігі деп бағаласа, енді бірі адамзатқа қауіп төндіретін технология ретінде қабылдайды. Алайда бір нәрсе анық: жасанды интеллект – ертеңнің емес, бүгіннің шындығы.
Күн сайын біз оның қызметін байқамай қолданамыз. Телефондағы дауыс көмекшілері, интернеттегі іздеу жүйелері, әлеуметтік желілердегі ұсыныстар, онлайн аудармашылар мен мәтін жазатын бағдарламалардың барлығы жасанды интеллект негізінде жұмыс істейді. Ол біздің уақытымызды үнемдеп, көптеген жұмысты жеңілдетіп келеді.
Білім беру саласында да бұл технологияның мүмкіндігі зор. Студенттер күрделі тақырыптарды түсіндіру үшін жасанды интеллекттің көмегіне жүгінеді, мұғалімдер сабақ жоспарын әзірлейді, зерттеушілер ғылыми мақалаларға қажетті әдебиеттерді іздейді. Дегенмен кез келген құрал сияқты оны қалай пайдалану маңызды. Егер адам ойланбай, дайын мәтіндерді өз еңбегі ретінде қолданса, білімнің мәні төмендейді. Ал жасанды интеллектті идеяны дамытуға, ақпаратты жүйелеуге және жаңа көзқарас қалыптастыруға пайдаланса, оның пайдасы әлдеқайда жоғары болады.
Жасанды интеллект еңбек нарығына да өзгеріс әкелуде. Кейбір мамандықтар автоматтандырылса, олардың орнына жаңа кәсіптер пайда болып жатыр. Сондықтан бүгінгі қоғам үшін ең маңызды міндет – технологиядан қорқу емес, оны меңгеру. Цифрлық сауаттылық енді тек артықшылық емес, өмірлік қажеттілікке айналды.
Әрине, бұл технологияның көлеңкелі тұстары да жоқ емес. Жалған ақпараттың таралуы, жеке мәліметтердің қауіпсіздігі, авторлық құқықтың сақталуы сияқты мәселелер күн тәртібінен түскен емес. Сондықтан жасанды интеллекттің дамуы заңмен, этикалық қағидалармен және қоғамның жауапкершілігімен қатар жүруі тиіс.
Тарихқа көз жүгіртсек, адамзат әрбір ірі технологиялық жаңалықты алғашында үреймен қарсы алған. Алайда уақыт өте келе олар өркениеттің дамуына қызмет етті. Жасанды интеллект те сондай мүмкіндіктердің бірі. Ол адамды алмастыру үшін емес, оның мүмкіндігін кеңейту үшін жасалған.
Болашақта жеңіске жететіндер – жасанды интеллекттен қорқатындар емес, оны дұрыс пайдалана білетіндер. Өйткені технология қаншалықты дамыса да, шешім қабылдайтын, жауапкершілік жүктейтін және адамгершілік қағидаларын сақтайтын күш – адамның өзі.
Райхан ҚҰРАЛБАЙҚЫЗЫ,
Тіл маманы
