Reseı men ondaǵy kóptegen (!) saıasatkerler burynǵy KSRO aýmaǵyn óz menshigi sanaıtyny búginde eshkimge jasyryn emes. Bul oılaryn reseılik saıasatkerler, tipti, keıbir jazýshylarǵa deıin aýyq-aýyq eldiń esine salyp turady. Orys halqyna baýyrlas, tarıhy, taǵdyry ortaq el Ýkraınany ala taıdaı búldirip, Qyrymdy edel-jedel ótken «referendým» kómegimen basyp alý sol «oılardyń» birtindep júzege de asyp jatqany emes pe?
Keshe «Rýsskaıa planeta» saıtynda reseılik jazýshy, «Basqa Reseı» (Drýgaıa Rossıa) partıasynyń jetekshisi Edýard Lımonovtyń «Ideıalnaıa Rossıa» atty maqalasy jarıalandy. «Keremet Reseıdi» kókseýshi maqalasynda joǵaryda aıtylǵan jaıttardy taǵy bir bekitip alǵysy kelgen.
Reseı bolashaǵynyń qalaı bolatynyn boljaǵan E. Lımonov burynǵy KSRO quramynda bolǵan elderdi, olardyń jerlerin Reseıge qosý kerek dep ashyq aıtyp otyr.
Onyń oıynsha «Orys ımperıalızminiń jospary» bylaı bolýy kerek eken:
«Ýkraınany Polsha, Vengrıa, Rýmynıa, Slovakıanyń kómegimen kúl-talqan etý kerek. Iaǵnı, KSRO 1939-1946 jyldary alyp bergen aýmaqty qaıtadan tartyp alý qajet. Ýkraınaǵa Kıevtiń aınalasyndaǵy 9 oblys jetedi».
Lımonov bul elderge aýmaqtyq talap qoıýdyń omaı emestigin, alaıda múmkin emes deýge múldem bolmaıtynyn aıtady.
Jazýshy-saıasatker búginde poláktar Ýkraınany qoldaǵan óz bıligine narazy kórinedi. Osyny paıdalanyp, Polshany Ýkraınaǵa qarsy qoıýdy kózdeıdi.
Vengrıa men Slovakıa, Rýmynıaǵa da «túsindirý» jumystaryn júrgizý kerek eken. Ýkraınanyń orystar tyǵyz qonystanǵan Harkov, Odessa, Zaporoje, Herson, Nıkolaev oblystarynan basqa aýmaǵyn atalǵan elderge bólip berý arqyly olardy Reseıge qaratyp alýǵa bolady dep sanaıdy eken E. Lımonov.
Osylaı deı kele Lımonov «AQSH pen NATO qoltyǵyna tyǵylǵan Baltyq jaǵalaýy elderdiń Reseıge múldem kerek emes» ekenin aıtady.
Baltyqqa qyzyqpasa da Reseıdiń kóz alartatyn basqa aýmaq bar. Ol – Qazaqstan. Qazaqstannyń soltústigi, batysy men shyǵysyndaǵy qalalar!
«Al, shekaradan tys, Qazaqstanda qalyp qoıǵan orys qalalary bizdi qyzyqtyrady. Oraldan bastap Óskemenge deıingi orys qalalary túgel Reseı quramyna ótýi kerek», - deıdi E. Lımonov.
Ol maqsatqa jetý úshin, árıne, Qazaqstanda turatyn orys dıasporasyn paıdalanýdy usynady.
«Qazaqstanda qazir 4 mıllıonnan astam orys turady. Bul – qazaq bıliginiń qasaqana kemitip kórsetken sandary. Qazaq halqynyń ákesi, biz úshin asa qurmetti, Nursultan Nazarbaev dúnıeden ótken soń, Qazaqstanda elıta bir-birimen soǵysady. Sol kezde orys qalalarynda jergilikti referandýmdar ótkizetin, olardy Reseıge qosatyn tamasha múmkindik týady», - dep otyr «Basqa Reseı» basshysy.
E. Lımonov myrza, tipti ol referendýmdardyń nátıjelerin de jaıyp salǵan.
«Oǵan qazaqtar kelise me, kelispeı me, ol - ózderiniń sharýasy. Biraq, olarda basqa baratyn jer, basatyn taý joq: munaı men gazǵa, sırek metalǵa baı Qazaqstanǵa kóz tigip uly Qytaı tur. 17 mıllıon ǵana halyq, onyń jartysy qazaqtar emes (onda áli mıllıondaǵan nemister bar), alyp elge ıe bola almaıdy. Olarǵa kómekteseıik. Artyq jerin alaıyq», - degen sózder reseılikterdiń eldegi ishki saıası ahýaldy muqıat qadaǵalap otyrǵandyǵynyń, qajetti joba-josparlardy quryp qoıǵandyǵynyń dáleli emes pe?!
Sózin «Bizge Orys álemi kerek pe? Onda ony birge quraıyq!» degen uranmen aıaqtaǵan E. Lımonov ambısıasynyń taı jegen bórideı ekenin kórsetip otyr. Al, bıliktiń joǵary deńgeıinde búdjetke aqsha tartý úshin jer satýǵa kirisken, basqa aınalysatyn jumys tappaǵandaı smartfondarmen soǵysqan qazaq bıligi ne der eken?
Darhan Muqantegi
