Bizdiń elde saıasat qyzyq qoı. Álemniń, bizden basqa eldiń saıasaty, basshylarynyń ustanymy, jalpy basshylyq etý stıli bólek te, bizdiki bólek. «Ár eldiń óz ereksheligi bar ǵoı» deıtinder de bar. Biraq, eriksiz tańdaı qaǵatyn jaıttar da az emes.
Elde basshy, sheneýnik bitkenniń jumysy halyqqa, elge qyzmet etýge emes, esep berýge arnalǵandaı ǵoı ejelden. Buryn joǵary jaqqa qurǵaq esepter joldasa, qazir halyqty da oılaǵansyp, aqparat quraldary arqyly esep bergen bolady. Qyzyq osy jerde bastalady. Kelsin, kelmesin ákim, mınıstrlerdiń baspasózge jaýapty kómekshileri, hatshylary basshylaryn «sýper» adam etip kórsetýge qumar. Bul úrdis oblys deńgeıinde de, respýblıka deńgeıinde de keń jaıylǵan.
Álgi «pıarshylar» basshylaryna jaǵyný úshin be, álde sondaı tapsyrma ala ma, ákim-qaralardy «halyq qaharmany» etýdiń túrli joldaryn tapqan. Buǵan áleýmettik jeliniń de áleýeti paıdalanylýda. Jas ákimder men mınıstrlerdiki túsinikti. Ósý kerek, qyzmettiń joǵary satylaryna jetý kerek. Onyń ústine jas degen aty bar, elge úlgi bolyp ashyqtyq qaǵıdalaryn ustanýy, sol úshin áleýmetpen jeli arqyly tikeleı baılanys jasaýy qajet. «Bolashaqtyq» sheneýnikterdiń velosıpedke mingeni, teatrǵa barǵanyna deıin jalaýlatyp jatqandardyń isin solaı túsindirýge bolady. Al, «asaryn asap, jasaryn jasap», qabilet, qarymy jetken jerge deıin biraz qyzmettiń basyn shalǵan aǵa sheneýnikterge ne joq?
Berdibek Saparbaevtyń sharýashylyq salasyn jiti meńgergen, uıymdastyrý qabileti joǵary, memlekettik qyzmettegi tájirıbesi mol ekenin eshkim joqqa shyǵarmaıdy. Ony qaı oblysqa, qaı qalaǵa basshy etip jiberse de ol jerdiń halqy «Mynany nege taǵaıyndady?» demeıdi. Ákim, mınıstr laýazymdaryn buryn da atqardy, aldaǵy ýaqytta qaı laýazymǵa barsa da eshkim qarsy kelmes. Sonda, Saparbaevtyń «pıarshylary» (bálkim ózi) ne úshin tyrashtanady? «Qar qursaýynda qalǵan shopyrlarǵa bardy», «bazar aralady» degen sıaqty óńirlik deńgeıdegi, komýnaldyq sıpattaǵy jumystaryn respýblıkalyq gazet, TV, saıttar arqyly kórsetýdiń ne qajeti bar? Áleýmettik jeli qoldanýshylary biraz kúlkige aınaldyrǵany áser etti me, sońǵy ýaqytta mundaı «erlikteri» biraz báseńsip, isi birshama kesektele tústi.
Qazir ınternetti ashyp qalsań, «Saparbaev Qytaı kompanıasynyń basshylaryn ornyna qoıdy», «Italıa bıznesmenine eskertý jasady», «Aqtóbe ákimi mıtıńter shet elden qarjylandyrylatynyn aıtty» degen sıaqty aqparattardan kóz tunady. Beıne Berdibek oblys ákimi emes, Premer-mınıstr, ıakı Memlekettik hatshy ma dersiz. Oǵan mundaı nasıhat kerek pe? Kerek emes, árıne. Ákim retinde, oblys basshysy retinde. Al, odan joǵary órleımin, bıliktiń bıik baspaldaǵyn baǵyndyram dese, tanymaldyǵyn bir de kemitpeý kerek. Qaıta reıtıń ósirý úshin efırden, aqparat aǵymynan túspeý kerek. Saıasattanýshylar, túrli ekspertter sheneýnikterdiń, saıasatkerlerdiń bedelin de sol aqparattarǵa qarap anyqtaıdy. Sol sarapshylar arasynda sońǵy ýaqytta «bılik tranzıti», «taq murageri», «tranzıttik prezıdent» degen áńgimelerdi qaıta kóterip júr. Osyndaı jaǵdaılarǵa qarap otyryp B. Saparbaev myrza áldebir qarjylyq-óndiristik toptardyń tilin taýyp, saıasat pen bıznes ókilderiniń qoldaýyn ıelenip, prezıdenttik taqtan da dámelenip júr me degen oıǵa qalasyz?
Iahıa Júsip
