Qazirgi tańda Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq aımaqtarynda 22 aqparattyq júıe onlaın tártibinde iske qosyldy. Bular statısıkalyq aqparatty jınaýǵa jáne densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrýdy qamtamasyz etýge arnalǵan dep jazady Qamshy aqparattyq agenttigi.
Aqparattyq júıeni ıntegrasıalaý, málimetterdi biryńǵaı saqtaý ornyn qurý, biryńǵaı kirý núktesin qurý maqsatynda Dúnıejúzilik banki jobasynyń aıasynda ıntegrasıa platformasy engizilýde. Atalǵan platformany pılotty paıdalanýǵa qosý 2017 jyldyń aıaǵynda júzege asyrylady.
Densaýlyq elektrondy qujatyn oıdaǵydaı engizý úshin árbir medısınalyq uıym emdelýshiler týraly klınıkalyq málimetterdi usyný qajet. Bul úshin densaýlyq saqtaý uıymdary kompúterlik texnıkamen jabdyqtalýy jáne ınternet jelisine qosylýy qajet.
Birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha kórsetkishter
Búgingi tańda Qazaqstan Respýblıkasy boıynsha medısınalyq aqparattyq júıemen densaýlyq saqtaý uıymdarynyń 45 paıyzy ǵana qamtylǵan. Jyldyń basynda atalǵan kórsetkish 38% qurady. Densaýlyq saqtaý aqparattyq júıesine qol jetkizý úshin densaýlyq saqtaý uıymdary ınternet jelisine qosylýy qajet. 2017 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynyń qorytyndysy boıynsha densaýlyq uıymdardyń kompúterlik texnıkamen jabdyqtalýy Qazaqstan Respýblıkasy boıynsha ortasha eseppen 74% quraıdy. 2017 jyldyń basynda texnıkamen jabdyqtalý barlyǵy 34,3% qurady.
Sonymen birge, medısınalyq aqparattyq júıeni engizý jáne densaýlyq saqtaý uıymdardyń kompúterlik texnıkamen jabdyqtaý jol kartasy aımaqtarmen bekitildi.
Osyǵan sáıkes, aımaq ákimdikteri jyldyń aıaǵyna deıin medısınalyq aqparattyq júıeni engizýdi jáne densaýlyq saqtaý uıymdaryn kompúterlik texnıkamen jabdyqtaýdy josparlaýda. Qazaqstan Respýblıkasy boıynsha ınternet jelisine qoljetimdi densaýlyq saqtaý uıymdary ortasha paıyzben 54% quraıdy. Jyldyń basynda atalǵan kórsetkish 47% qurady. Barlyq qalalyq jáne oblystyq, Astana men Almaty qalalaryndaǵy densaýlyq saqtaý uıymdary, ortalyq aýdandyq aýrýxanalar ınternet jelisine qosylǵan.
Densaýlyq saqtaý uıymdaryn ınternet jelisine qosylýyn qamtamasyz etý maqsatynda "Qazaqstan Respýblıkasynyń aýyldyq eldi mekenderdi talshyqty-optıkalyq baılanys jelisimen jabý" jobasyna qosý úshin densaýlyq saqtaý uıymdarynyń tizimderi qurylyp, QR Aqparat jáne komýnıkasıa mınıstrligine joldandy.
Densaýlyq saqtaý uıymdaryn ınternet jelisimen jabdyqtaý joǵaryda kórsetilgen jobanyń aıasynda 2017-2019 jyldary júzege asyrylady dep josparlanýda.
Sondaı-aq, mınıstrlik áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń aqparattyq júıesin qurý boıynsha sharalardy iske asyrýda. MÁMS jarna men aýdarymdardy jınaqtaý úshin qoldanystaǵy "Tólemderdi óńdeýdi uıymdastyrý" aqparattyq júıesi paıdalanylady. Atalǵan júıe mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý talaptaryn eskere otyryp jasalǵan. QR Eńbek jáne xalyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligimen (QR Eńbek jáne xalyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligindegi aqparattyq júıesiniń bazasynda) jarnany memleket tarapynan tóleýge jatatyn 14 dárejedegi tulǵalardy esepke alýmen ıntegrasıalyq júıesin qurý boıynsha birlesken jumystar júrgizilýde.
Bul júıede ózge de múddeli organdardyń, atap aıtsaq, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń, Densaýlyq saqtaý, Ádilet, İshki ister mınıstrliginiń aqparattyq júıesiniń málimetteri jańǵyrtylatyn bolady. Óz kezeginde "Azamattarǵa arnalǵan Úkimet" memlekettik korporasıasy ıntegrasıalyq júıeniń bazasynda óz qyzmetterin júzege asyratyn bolady.
Budan ózge, mınıstrlik "Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń" JEAQ aqparattyq júıesin qurý" memlekettik-jeke menshik seriktestigi jobasynyń tujyrymdamasyn ázirleý boıynsha jumystaryn júrgizýde.
Sonymen birge, qazirgi tańda "Erte jastaǵy balalardyń kútimi men patronaj medbıke" mobıldi nusqasy ázirlenýde. Bul mobıldi nusqa 2017 jyldyń qarasha aıynda iske qosylady dep josparlanýda.
2018 jyly Emdelýshiniń jeke kabıneti qoljetimdi bolady. Munda árbir azamat óz densaýlyqtary, densaýlyq saqtaý qyzmetteri týraly qajetti aqparattardy mobıldi texnologıasy arqyly onlaın túrde ala alady. Aǵymdaǵy jyldyń aıaǵyna deıin medısınalyq uıymdarda medısınalyq aqparattyq júıe 100 paıyz qamtylady dep kútilýde. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap qaǵazsyz jumys formatyna aýysýyna úlken múmkindik týady:
- Medısınalyq aqparattyq júıe bolǵan jaǵdaıda medısınalyq qujattar elektrondy túrde engiziledi;
- elektrondy eńbekke jaramsyzdyq paraǵy;
- elektrondy dárilik jazbalar;
- elektrondy ambýlatorlyq karta;
- elektrondy emdelýshiniń emdelý tarıxy;
2020 jyly emdelýshiniń densaýlyq jaǵdaıy týraly tolyq aqparattan turatyn elektrondy densaýlyq qujaty barlyq turǵyndardy qamtıdy dep josparlanýda.
Barlyq dárilik zattardyń baǵasyn memleket retteıdi
Memleket basshysynyń Qazaqstan xalqyna arnaǵan Joldaýynda atap kórsetken tapsyrmaǵa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstrligi (ári qaraı-mınıstrlik) aǵymdaǵy jyldyń aıaǵyna deıingi merzimde barlyq dárilik zattardyń baǵasyn retteý júıesin engizý qajet.
2016-2020 jyldarǵa arnalǵan densaýlyq saqtaýdy damytý baǵdarlamasyna sáıkes, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ulttyq dárilik saıasatyn júzege asyrý boıynsha jospar ázirledi.
Jospar qarastyrady:
• barlyq dárilik zattardyń baǵasyn retteý jolymen xalyqty dárimen qamtamasyz etýdi jetildirý.
• Dárilerdi tirkeý júıesin jańǵyrtý jolymen qaýipsizdik jáne sapany qamtamasyz etý;
• dárilerdi rasıonaldy paıdalaný júıelik sharalardy ázirleý, dárini satyp alý elektrondy formatyna kóshý jolymen, dárilik qamtamasyz etý qurylymdaryn ózgertý jolymen dáriler logıstıkasy men satyp alýdy josparlaý júıesin jetildirý;
Qazirgi tańda Densaýlyq saqtaý mınıstrligi barlyq dárilik zattardyń baǵasyn retteý úshin ereje jobasyn ázirledi. Osyǵan sáıkes naryqtaǵy básekelestiktiń rýxyn saqtaý maqsatynda memleket árbir óndirýshiniń dárilik zatyna shekti qoljetimdi baǵasyn bekitetin bolady. Osynyń negizinde dıstrıbúterler men dárixanalar jeńildikterimen óz baǵalaryn usyna alady.
Degenmen, atalǵan júıe keıbir dárilik zattardyń tapshylyǵyn bolmasa jetispeýshiligin paıdalanyp, óndirýshiler men dıstıbúterlerge dárilik zattardyń baǵasyn negizsiz kóterýge jáne qosymsha tabys tabýǵa múmkindik bermeıdi.
Aǵymdaǵy jyldyń shilde aıynyń jaǵdaıy boıynsha Densaýlyq saqtaý mınıstrligi tujyrymdama jobasyn úkimettik emes uıymdardyń ashyq saıtyna talqylaýǵa joldandy, sondaı-aq, akkredıttalǵan "Atameken" ulttyq kásipkerler palatasy men úkimettik emes uıymdarmen kelisýge jiberildi.
Farmasıa komıtetiniń aımaqtyq bólimshelerinde farmasevtıkalyq jáne medısınalyq qoǵammen kezdesý ótkizýde.
Sholýshy: Ásem Álmuhanbet
