2026 jyly TJ salasyndaǵy memlekettiń kúsh-jigerin turaqty basqarý vektory dep ataýǵa bolady. Memlekettik organdar men vedomstvolar kúsh — jigerdi bir qaýip tóńireginde emes, jalpy logıka tóńireginde qurady: aldymen táýekeldi boljaý jáne kartaǵa túsirý, sodan keıin ınjenerlik jáne uıymdastyrýshylyq daıyndyq, sodan keıin — kúshter, tehnıka, qorlar men baılanystar rezervi, al bárinen buryn-vedomstvoaralyq úılestirý jáne núktelik sıfrlandyrý.
Bul tásil birden birneshe baǵytta baıqalady: sý tasqyny, qar kóshkini, órt, qalalyq órt qaýipsizdigi jáne halyqaralyq azamattyq qorǵaý kooperasıasy.
Sý tasqyny qaýpi bar aımaqtar
Sý tasqyny blogy birinshi toqsannyń basty stress-testine aınaldy. Naýryz aıynyń basynda Qazgıdromet táýekeli joǵary bes óńirdi anyqtady:
Aqmola,
Soltústik Qazaqstan,
Qaraǵandy,
Shyǵys Qazaqstan oblysy jáne
Abaı oblysy.
Bul aımaqtarǵa tán:
topyraqtyń tereń qatýy,
bıik muz qabyǵy,
úlken qar qory,
jaýyn-shashyn normadan joǵary.
Sý tasqynynyń aldyn alý
Úkimet mamandardyń boljamdaryn naqty tapsyrmalarǵa aýdardy. Premer-mınıstr Oljas Bektenov eldi mekenderden qardy aldyn ala shyǵarýdy, sý basý yqtımaldyǵy barynsha joǵary qorǵanys bógetterin qoıýdy, yqtımal keptelis oryndarynda muzdy jarýdy, ınertti materıaldardy daıyndaýdy, sondaı-aq sý tasqyny kólik qatynasyn buzýy múmkin jerlerde azyq-túlik, JJM, dári-dármek jáne basqa da tirshilikti qamtamasyz etý quraldarynyń qorlaryn qurýdy talap etti. Bul logıkada sý tasqyny "bolatyn nemese bolmaıtyn" element retinde emes, aldyn-ala qorǵanystyń materıaldyq sqemasyn ashatyn senarı retinde qarastyrylady.
Daıyndyq aýqymyn Úkimet pen TJM 5 naýryzda Respýblıkalyq jedel shtab otyrysynda bergen sandar da rastaıdy-shamamen 760 is-shara:
- 830 shaqyrymnan astam qorǵanys bógetteri men qorǵandaryn salyp bekitti,
- 1 128 km drenajdyq júıeler, kanaldar men aryqtar jóndelip, tóseldi,
- avtojoldar men temirjol ýchaskelerinde 934 sý ótkizý qurylystary ornatylyp, aýystyryldy.
- yqtımal sý tasqynyna den qoıý úshin 39 myńnan astam adam jáne 18 myńnan astam tehnıka men arnaıy jabdyqtar toby quryldy.
Sonymen qatar, TJM 930 qyzmetkerden, 113 birlik tehnıkadan, 35 júzý quralynan jáne 99 motopompadan turatyn rezerv qurdy. Sonymen qatar, el boıynsha jalpy syıymdylyǵy 1,4 mln adamnan asatyn 3 857 ýaqytsha ornalastyrý pýnkti daıyndalyp, 1 242 sý tasqyny qaýpi bar eldi mekendi turaqty monıtorıń rejımine aýystyrdy.
Almatyda sý tasqynyna daıyndyq boıynsha oqý-jattyǵý aıasynda aqpan aıynyń sońyna qaraı 20 shaqyrymnan astam ózen arnalary, 50 shaqyrymnan astam aryq jelisi tazalanyp, 3 myń tekshe metrden astam qar, muz jáne qoqys shyǵaryldy.
Mundaı sharalar jıyntyǵy mańyzdy nárseni kórsetedi: memleket 2026 jyly Gıdrologıa arqyly ǵana emes, logıstıka, evakýasıa jáne jabdyqtaýdyń turaqtylyǵy arqyly TJ aldyn alý júıesin engize bastady.
Qar kóshkini qaýpi bar
Naýryzdyń birinshi onkúndiginde TJM 2025-2026 jyldardaǵy qar kóshkini qaýpi bar kezeńniń basynan bastap Almaty, Almaty jáne Jambyl oblystarynda qar kóshkininiń 61 ózdiginen túsýi tirkelgenin habarlady.
- kóshkin qaýpi bar ýchaskelerge 331 jerústi zertteý júrgizildi,
- 110 eskertý belgisi ornatyldy,
Táýekeldi azaıtý úshin Almaty, Almaty jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynda 79 profılaktıkalyq qar kóshkini uıymdastyryldy.
Munda eskertýdiń jumys mehanızmi qalaı jumys isteıtini anyq kórinedi: túsýdi kútpeńiz, biraq monıtorıńti, qar júktemesin májbúrlep azaıtýdy jáne qaýipti aımaqtaǵy adamdardyń minez-qulqyn kópshilik aldynda shekteýdi biriktirińiz.