6 qyrkúeık kúni Memleket basshysy Islam qarjysy salasyndaǵy jahandyq syılyqty (GIFA) tapsyrý rásimine qatysty, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi Aqordanyń málimetine súıenip.

Qazaqstan Prezıdenti Islam qarjysy álemdik qarjy júıesiniń jyldam ósip kele jatqan ındýstrıasynyń birine aınalǵanyn atap ótti.

– Islam qarjysynyń álemdegi jyldyq aınalymy 2 trıllıon dollardan asyp, sońǵy 10 jyl ishinde 3 ese óskenin kórsetti. 2020 jyly bul kórsetkish 3 trıllıon dollarǵa jetedi dep boljanýda, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy búginde ıslam qarjysy ınstıtýttarynyń qyzmeti musylman álemi elderimen ǵana shektelmeıtinin aıtty.

– Islam qarjysy ınstıtýttarynyń qyzmeti Avstralıa, Ulybrıtanıa, Úndistan, AQSH, Fransıa jáne Japonıa elderinde de keńinen qanat jaıyp keledi. Álemniń úzdik 100 bankiniń birqatary óz qurylymdarynda ıslam bólimshelerin ashty. Qazaqstan 2009 jyldan beri ıslamdyq qarjylandyrýdy engizý jóninen TMD men Ortalyq Azıada kóshbasshy sanalady, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Sonymen birge, Nursultan Nazarbaev «Reıter» agenttiginiń málimetine sáıkes, Qazaqstan 2015 jyly ıslam ınvestısıasy úshin qolaılylyǵy jaǵynan 5-orynǵa ıe bolǵanyn atap ótti.

– Bul reıtıńte Islam yntymaqtastyǵy uıymyna múshe 57 el bar. «Boston konsaltıń grýp» kompanıasynyń zertteý nátıjelerine sáıkes ıslamdyq qarjylandyrý aktıvteriniń Qazaqstandaǵy áleýettik kólemi 2025 jylǵa qaraı 23 mıllıard dollarǵa jetýi múmkin. Osyǵan baılanysty, ıslam bankteri aktıvteriniń kólemi barlyq bank sektorynyń 10 prosentin quraýy múmkin, – dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdenti qazir elimizde bankıng, saqtandyrý, lızıń salalarynda birneshe ıslam qarjysy ınstıtýttarynyń jumys istep jatqanyna nazar aýdardy.

– Meniń bastamammen 2010 jyly Qazaqstanda tuńǵysh ıslam banki – «Ál-Hılal» banki quryldy. 2012 jyly Qazaqstannyń damý banki alǵash ret «Sýkýk» ıslam oblıgasıalaryn shyǵardy. Qazirgi ýaqytta jalpy somasy 240 mıllıon Malaızıa rıngıtin quraıtyn oblıgasıalar sátti óteldi. 2018 jyly 300 mıllıon dollarǵa deıingi memlekettik ıslam qundy qaǵazdaryn (táýelsiz sýkýk) shyǵarý josparlanyp otyr, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy ıslam qarjysynyń mańyzdy baǵyty retinde áleýmettik jobalardy, bilim berý jáne aǵartý sharalaryn qarjylandyrýdy atap ótti.

– Qazaqstan úshin Islam damý bankimen jumys isteýdiń mańyzy zor. Ol ıslam qarjysy men bankıngi ındýstrıasyn damytý isinde Qazaqstannyń basty ári strategıalyq seriktesiniń biri sanalady. Búginde Bank toby tartqan zaımdar esebinen jalpy quny 500 mıllıon dollarǵa jýyq 23 joba iske asyryldy. 900 mıllıon dollardy quraıtyn jańa 12 jobany iske asyrý josparlanyp otyr, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Sondaı-aq, Memleket basshysy Astanada «EKSPO-2017» kórmesiniń bazasynda Halyqaralyq qarjy ortalyǵy qurylatyn atap ótti.

– Onda Nú-Iork, London, Sıngapýr jáne Dýbaı qarjy ortalyqtarynyń úzdik tájirıbeleri qoldanylady. Onyń qyzmetin retteý sheteldik sot korpýsyn tartý arqyly aǵylshyn quqyǵyna negizdeletin bolady. «Astana» qarjy ortalyǵynda qurylatyn bırja aksıonerleriniń biri – Shanhaı bırja qory (25% úlesi bar). Amerıkanyń NASDAQ bırjasymen birge meılinshe kóp qoldanylatyn álemdik saýda platformasyn engizý josparlanyp otyr. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń resmı tili – aǵylshyn tili bolady, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Sonymen qatar, Nursultan Nazarbaev «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵyna halyqaralyq deńgeıdegi qatysýshylardy tartý úshin salyq jeńildikteri, sondaı-aq jeńildetilgen vıza men eńbek rejimderi usynylatynyn aıtty.

Memleket basshysy «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy sheteldik áriptesterimizdiń ál-aýqatyn arttyra túsýine múmkindik beretinine senim bildirdi.

– Barlyq qatysýshylardy bizdiń jobalarymyzǵa belsendi túrde atsalysýǵa shaqyramyn. Jalpy, Qazaqstannyń aldynda álemniń ozyq damyǵan 30 eliniń qataryna qosylý jónindegi bıik maqsat tur. Túbegeıli ınstıtýsıonaldyq reformalar iske asyrylyp jatyr. Bıyl jańa tehnologıalar men ınovasıalardy jedel engizý arqyly ekonomıkamyzdy Úshinshi jańǵyrtý isine kiristik, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy elimizdiń árdaıym sheteldik ınvestorlarǵa qoldaý kórsetýge jáne olarmen tyǵyz yntymaqtasýǵa ázir ekenin aıtty.

– Basty qarjy naryqtarynyń jahandyq qatysýshylarynyń basyn qosatyn aýqymdy is-sharalar ótkizý halyqaralyq ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń tıimdi quralynyń biri bolyp sanalady. Islam qarjysy salasyndaǵy jahandyq syılyqty tapsyrý rásimi ıslamdyq qarjylandyrýdyń túrli salasyndaǵy kóshbasshylardy izdep tabýǵa baǵyttalǵan. Ol ıslam qarjysy ınstıtýttarynyń qyzmetin odan ári damytýǵa septigin tıgizedi, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti Jahandyq syılyqtyń atqarýshy organyna bul rásimdi bizdiń elimizde uıymdastyrǵany úshin rızashylyq bildirdi.

– Men 2014 jyly Dýbaı qalasynda ıslam qarjysy salasyndaǵy álemdik kóshbasshylyq úshin syılyǵyna ıe boldym. Endi bul marapatty Djıbýtı Respýblıkasynyń Prezıdenti Ismaıl Omar Gellege tapsyrý men úshin zor mártebe. Bul marapat oǵan ıslam qarjy naryǵyn óńirlik jáne halyqaralyq deńgeıde damytýdaǵy zor jetistikteri úshin beriledi. Meniń shynaıy quttyqtaýymdy qabyl alyńyz. Jahandyq syılyqty tapsyrý rásimine kelgenderdiń barlyǵy álemdik qarjy júıesiniń damýyna ózderiniń eleýli úlesterin qosady dep senemin, – dedi Memleket basshysy.

Sońynda Nursultan Nazarbaev rásimge qatysýshylarǵa jemisti jumys pen zor tabys tiledi.