Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna oraı 3-4 jeltoqsan kúnderi Almatyda «Altyn dombyra» atty alaman aıtys ótti. Onyń bas júldesin qyzylordalyq aıtysker aqyn Muhtar Nıazov jeńip alǵan bolatyn.
Bul qurmetti ataqqa ol 2012 jyly da qol jetkizgen edi. Araǵa tórt jyl salyp, ekinshi márte «Altyn dombyra» ıegeri atanyp otyr. Búgin aıtys alamanynyń jeńimpazyna arnaıy qońyraý shalyp, jeńisimen quttyqtap, aıtys tóńireginde áńgime órbittik.
- Muhtar, ekinshi ret jeńip alǵan «Altyn dombyrań» qutty bolsyn...
- Rahmet!
- Jalpy aıtys qalaı ótti? Uıymdastyrý deńgeıi kóńilińizden shyqty ma? -
Jalpy aıtys óte joǵary deńgeıde ótti. Uıymdastyrýy da biz oılaǵannan áldeqaıda joǵary boldy dep nyq senimmen aıta alamyn. Sebebi, bul aıtys burynǵydan ózgerek edi. Sondyqtan Almaty qalasynyń ákimdigi tikeleı ózderi baqylaýyna aldy. Qala ákimi Baýyrjan Baıbek myrza ózi jetekshilik etip, tól ónerimizdi Almaty tórine kótergeni úshin alǵystan basqa aıtarym joq. Jalpy aqyndar erkeleý «halyq» qoı. Bul aıtysqa ár oblystan 20 aqyn keldi. Barlyǵyn qonaqúımen qamtyp, as-sýyna deıin berip, erkelikterin kóterip, eshkimdi renjitpeı jiberdi dep oılaımyn.
- «Bul aıtys burynǵydan ózgerek» dep aıtyp qaldyńyz. Nesimen erekshelendi? -
Ózgerek dep aıtystyń qamtyǵan taqyrybyn aıtyp otyrmyn. Birinshiden bul aıtys táýelsizdiktiń 25 jyldyq mereıtoıyna, ekinshiden ońtústik astanamyz Almatynyń 1000 jyldyǵymen tuspa-tus kelip otyr. Sonymen qatar, jańa jyl ótisimen Alataý bókterinde ótetin Dúnıejúzilik stýdentter oıynyn da jyrymyzǵa arqaý ettik.
- Al osy taqyryptardy áriptesterińiz jerine jetkizip jyrlaı aldy ma?
- Jetkizdi dep oılaımyn. Sebebi, aqyndardyń aıtysyna Alataý bókterinde qol soqpaǵan eshkim qalmaǵandaı kórindi. Aıtystyń alǵashqy kúninen bastap, Ershattyń utymdy sózderi, Arqanyń syrbaz serisi Maqsat Aqanov pen semeılik arý Ásem Erejeqyzynyń «qyz ben jigit» aıtysy, oraldyq Jansaıa Mýsına men almatylyq Shuǵaıyp Sezimhannyń sóz saıystary, Almatylyq Rústem Qaıyrtaı men Arqadan kelgen Ómirjan Kópbosynov, astanalyq Erkebulan Qaınazarov, pavlodarlyq jas peri Aspanbek Shuǵataı men almatylyq Bolatbek Orazbaev jáne basqa da áriptesterimiz atalǵan taqyryptar tóńireginde túıdek-túıdek jyrlarymen eldi tánti etti. Eki kúndik tartysty ótken aıtystyń nátıjesinde qazylar meni jeńimpaz dep tanyp, bas júldeni berdi.
- Jyl saıyn osy «Altyn dombyra» aıtysynda jeńimpaz bolǵan aqynǵa kórermender tarapynan kóptegen pikirler aıtylyp jatady. Nege?
- Bul halyqtyń aıtysqa degen janashyrlyǵy bolar. Keıde osyndaı talqylaýlar da kerek shyǵar dep oılaımyn. Baıaǵyda bir anadan bireý: «Qaı balańyzdy jaqsy kóresiz», dep surapty. Sonda álgi ana: «Jazylyp ketkenshe, aýrýhanadaǵy balamdy, úıge jetkenshe, joldaǵy balamdy jaqsy kórem» depti. Sol sıaqty eger «Altyn dombyrany» menen basqa bireý alsa, «Muhtar» dep shýlaýy múmkin. Ol jerde qansha halyq kórermen bolsa, sonsha kózqaras, sonsha pikir bolady. Qazir áleýmettik jeliler «qaınap» jatqanyn kórip jatyrmyn. Men eshkimge renjimeımin. Árkim ne aıtqysy keledi? Sony aıta bersin.
- Júlde tapsyrǵanda halyq «Bolatbek Orazbaev» dep shýlady. Halyqqa Almaty ákimi Baýyrjan Baıbek basý aıtyp, sabyrǵa shaqyrdy. Osy kezde siz qandaı kóńil kúıde boldyńyz?
- Meniń «Altyn dombyrany» alýym kezdeısoqtyq emes. Men osy jyldyń basynan beri Tashkentte, qyzylordada ótken halyqaralyq aıtystardan bas júldeni enshiledim. Atyraýda, Aqtóbede de respýblıkalyq aıtystardan jeńimpaz atanyp, bıylǵy aqyndardyń reıtnıginde birinshi orynda turmyn. Osyǵan deıin nátıjesiz kelip, aıaqastynan «Altyn dombyrany» áldebireýlerdiń yqpalymen alyp kete salǵan joqpyn. Sondyqtan, sahnada aıǵaı-shý bolyp jatsa da ózime senimdi, joǵary kóńil kúıde boldym. Halyqtyń shý kóterýinen túsingenim, Bolatbek Almatynyń týmasy bolǵandyqtan, ózderiniń ishki seziminde «Altyn dombyrany» Almatyda alyp qalamyz dep, onyń ıesin aldyn-ala ózderi belgilep qoıýýynan dep oılaımyn.
- Tóreshiler durys sheshim jasady dep oılaısyz ǵoı...
- Eki kúndik jyr saıysynda aıtystyń óz ókilderi tórelik etti. Olardyń arasynda Qoılybaı Asanov, Qonysbaı Ábil, Amanjol Áltaev, Muhamedjan Tazabekov, Dáýletkereı Kápuly, Baýyrjan Halıolla bar. Ádilqazylar alqasynyń tóraǵasy - belgili aqyn, «Alash» syılyǵynyń ıegeri Ádilbek Ybyraıymuly. Bul kisiler sózdiń qadirin biletin, óleńniń óresin túsinetin belgili tulǵalar. Ár aqynnyń aýyzynan shyqqan ár jyr jolyn kóńilderine túıip, sanalaryna salyp, saraptap baryp, sheshim shyǵardy dep oılaımyn. Sondyqtan óz basym tóreshilerge aıtar ýájim joq.
- Aıtysqa deıin bıyl ekinshi ret «Altyn dombyrany» jeńip alam degen aldyńyzǵa maqsat qoıdyńyz ba? -
Árıne, adamda maqsat bolý kerek. Endi osy «Altyn dombyrany» úshinshi ret jeńip alsam degen oı da joq emes.
- Áńgimeńizge kóp rahmet!
Suhbattasqan Nursultan Otarbaı
