Qazaqstanda otandyq telearnalardyń sany kóbeıip keledi. Osydan 20 jyl buryn 2,3 arnanyn mise tuttyq. Sodan beri qazaqstandyq telejýrnalıstıka kóptegen jetistikterge jetti. Onyń bir dáleli retinde túrli aýdıtorıaǵa negizdelgen telearnalardyń ashylýyn aıtsa bolady. Máselen, balalarǵa arnalǵan «Balapan» telearnasy. Qazaqtyń kóptegen qara kóz qyzdary men uldary atalmysh telearnanyń qazaq batyrlary jaıynda múltfılmder men tanymdyq baǵdarlamalaryn kórip keledi. «Balapan» telearnasy tek qazaq tilinde bolǵandyqtan búldirshinderimizdiń taza qazaq tilinde sóıleýine sebep bolǵany da jasyryn emes.
Telejýrnalıstıka salasynda jetken eń úlken jetistik retinde tek qazaq tilinde habar taratatyn «Qazaqstan» Ulttyq telearnasyn atap ótpeýge bolmas.
Budan bólek dástúrli Islam dinin dáripteıtin «Asyl arna», otandyq ánshilerdiń ánderin rotasıalaıtyn «Gakký» arnasy, eldiń jáne álemniń sport jańalyqtarymen patsha kóńildi kórermendi tanystyryp júrgen «Kaz.sport» telearnasy bar.
Jýyrda Qazaqstan Respýblıkasy Aqparat jáne komýnıkasıalar mınıstri fılmder týraly habar taratatyn «Elarna» telearnasynyń iske qosylatynyn aıtqan.
Munyń barlyǵy jetistik emes pe? Alaıda onyń kemshin tustary da joq emes. Iaǵnı, ózge eldiń baǵdarlamalalaryna plagıat jasaý. Tipti stýdıasyna deıin aına qatesiz kóshirip alatynymyz jasyryn emes. Osy tusta óz ıdeıamyzdyń joqtyǵy ma degen suraq týyndaıdy. Tipti óner baıqaýlarynyń ózi kóshirme. Árıne avtorlyq baǵdarlamalar múlde joq deýden aýlaqpyn. Áleýmettik máselelerdi kóteretin, áıelderdiń basyndaǵy qıyndyqtardy qozǵaıtyn, shoý-bıznes serkelerin nasıhattaıtyn baǵdarlamalar, tok-shoýlar bar. Desek te, Qazaqstan jáne álem ekonomıkasynan habar beretin, saıası, saraptamalyq, ulttyq qundylyqtardy, ulttyq dástúrdi, ulttyq ónerdi dáripteıtin baǵdarlamalar joqtyń qasy. Onyń ornyn Úndistan men Túrkıanyń maǵynasyz, uzyn-sonar telehıkaıalary basqan.
BAQ – halyqtyń tili, kózi, qulaǵy. Onyń ishinde telearnanyń orny aıryqsha. Sebebi halyq aqparatty tyńdap, kózben kóredi. Halyq radıony kóbine kólikte ýaqytta ótkizý úshin tyńdasa, qazaq tildi gazetterdiń tırajy orys tildi gazettermen salystyrǵanda az. Al telearnadaǵy ónimderdiń kórermenderi qalyń, reıtıńisi joǵary. Osydan halyqtyń BAQ ishinde telearnany kóbirek qaraıtynyn ańǵarý qıyn emes.
Osy rette kórermenge tarıh, ekonomıka, saıasat, áleýmet, bilim t.b tanymdyq aqparat beretin, halyqtyń paıdaly ilimmen sýsyndatatyn jobalar bolsa quba-qup. Telearananyń qozǵaýshy kúsh ekenin paıdalanyp ony paıdaly, saýapty iske paıdalansaq nur ústine nur bolary anyq.
Araılym Meldeshova
