Bizdiń memleket gendrlik saıasatty qos qoldap turyp qoldaıdy.Bul saıasattyń júıeli túrde damýy úshin memleketten arnaıy qarajat ta bólinip jatyr. Osy aptada dúnıege tórtem alyp kelgen ananyń jaqsy qyzmette jumys atqaryp, beldi ýnıversıtette magıstrlik bilim alyp jatqanyn da ańǵardyq. Buǵan deıin de bir qyzdyń anasy atanǵan Baıan Abdýllına endi kóp balaly ana bolyp shyǵa keldi. Tabıǵı jolmen tórtemdi dúnıege alyp kelý-sırek kezdesetin jaǵdaı bolǵan kúnniń ózinde de bılik tarapynan batyr anaǵa aýyz toltyryp aıtatyndaı syılyq jasalmady. Almaty qalasynyń ákiminiń orynbasary «aldymen jaǵdaılaryn tekserip kórý qajet»,- dedi, odan soń kezekke turǵany durys degen jeleýdi aldyǵa tartty. Demografıa máselesin aıtqanda maıyn tamyzyp turyp áńgimeleıtin bizdiń bıliktiń bir otbasyna páter tartý etýge qaýqary jetpegeni me? Ákimniń orynbasary Záýresh Amanjolova otbasylardyń jaǵdaıyn tekserý kerek degen sózdi aldyǵa tarqanda meniń oıyma Almaty oblysyndaǵy Moınaq kentinde turatyn Rysbek Dosannyń jaǵdaıy túsken edi. Oǵan Almaty oblysynyń ákimdigi grant sertıfıkatyn berip quttyqtap, jeme-jemge kelgende jaǵdaıy nashar otbasyna jatpaıdy ekensiń dep shyqty emes pe? Biz myna qoǵamda bıliktiń sózden taıyp shyǵa keletinine de úırenip aldyq. Olar bizdi ábden úıretti. Esesine bılik túgili týǵan baýyrymyzǵa da senbeıtin bolyp baramyz. Perzenthanadaǵy batyr anany quttyqtap ákimniń orynbasary barypty. Sóz saptaýynyń baıyby joǵarydaǵydaı. Ózi salqyn eken. Mynandaı qýanyshta salqynqandylyq tanytqany nesi dep bir oılap qoıasyń da, saıasat salqynqandylyqty talap etedi ǵoı dep ózińdi taǵy bir jubatyp alasyń. Desede, bıliktegi kókelerdi qaıdam, gendrlik saıasattyń jemisi-atqa qonǵan arýlar ana atanýdyń qandaılyq ekenin bilse kerek-ti. Álde qyzmetbastylyqpen besik terbetýdiń qandaılyq ekenin bilmeıtin názik jandylarǵa naz aıtýdyń qajeti joq pa? Basqasyn qaıdam, ana atanyp, besik terbetýdiń anaý aıtqandaı ońaı sharýa emes ekendigin Záýresh hanym jaqsy biledi. Óıtkeni ol 15 jyldan astam ýaqytyn gınekolog mamandyǵyna arnaǵan. 2005 jyly Qazaqstannyń úzdik akýsher-gınekology ataǵyna ıe bolǵan. Demek tar qursaqty keńeıtip, tas emshekti jibitip ana atanýdyń, bireýdiń emes, tórtemdi dúnıege alyp kelýdiń qandaılyq ekenin ol siz ben bizge qaraǵanda jaqsy bilýi kerek edi. Az ǵana halqymyz bar, biz nege nesıege tańylyp, 10 sotyq jerge zaryǵyp júrip jetýge tıispiz degen suraqty qoıa-qoıa jalyqtyq qoı. Biraq aıdyń amanynda dúnıege kelgen tórtem úshin shyn qýana almasaq, damyǵan eldermen jarysyp nemiz bar deseńizshi. Az ǵana halyq sany bar elde páterge kezekke turyp áreń jetemiz. Sóıtemiz de, kóbeıý kerek deımiz! Kóbeıgen balamyzdy balabaqshaǵa ornalastyra almaı taǵy bezek qaǵamyz. Osy biz shynynda azbyz ba? Az bolsaq balalarymyz nege balabaqshaǵa syımaıdy, úı kezegi nege jyljymaıdy? Múmikin biz kóp shyǵarmyz. Shyndyqtaryńyzdy aıtyńyzdarshy. Kóp bolsaq, úısiz bolsaq ta kókiregimizdi kerip, kóp bolǵan soń memleket úı salyp úlgere almaı jatyr dep kerilip júreıik. Kóp bolǵan jaqsy ǵoı. Qudaıǵa shúkir, qazaq kóp dep kerilip júrgim keledi.
Balań kezimde batyr ana degen uǵymdy túsinbeıtinmin. Bala tapsa, ózi úshin týady. Memleketke nemenege mindetsinedi eken osylar dep turyp kósiletinmin ǵoı. Ýaqyt ótti. Ana atandym. Kúpirligim úshin áli kúnge keshirim surap kelemin. Jeti balany dúnıege alyp kelý- op-ońaı sharýa emes. Analardyń aty tarıhta qalmaıdy. Tektik júıe er adamnyń atymen jalǵasyp, shejire bolyp shıyrlanyp kete beredi. Al názik jandylar dúnıege alyp kelgen perzentiniń tileýin tilep umyt bolyp qala beredi. Sonda deımin de, úlken qyzmette otyrǵan ákpelerim meniń balań kezimdegideı oılaıtyn bolǵany ma? Olaı bolýy da múmkin. Sebebi ananyń jan dúnıesin túsiný úshin ana atanyp kórý kerek. Jumysbastylyq olarǵa batyr ana ataný múmkindigin buıyrtpaıtyny taǵy da belgili ǵoı. Biraq biz qyzmettegi hanshaǵa qaraǵanda jeti perzentti ósirip otyrǵan analarǵa bas ıemiz. Sebebi biz ómir súrip otyrǵan dáýir úshin qazaqty kóbeıtip jatqandar qadirli. Olar- biz úshin patshaıymdar. Biraq olar qaramaqaıshylyq mekeninde ǵumyr keship jatyr. Jaqynda alty balanyń anasy atanyp, kúmis alqasyn alǵan tanysym da «batyrlyqty» alýǵa arnalǵan qaǵazbastylyqtyń qajytqanyn aıtyp qynjyldy. «Kórshilerimnen minezdeme jınaý qıyndyqqa tústi»,- deıdi. «Qalada qaı kórshińmen aralasasyń, onyń ústine kóp balanyń shýlaǵan daýsynan zátte bolǵan qulaqtar jaqsy minezdeme jazýǵa qulyqty bolmady» dep keıip otyr. Ras-aq. Balanyń Týý týraly kýáligin ózderi berip alyp, batyr ekenińdi dáleldeýge qujat jına degeni aqylǵa qonyńqyramaıtyn júıe sekildi kórinedi eken.
Aınur Tóleý
«Qamshy» silteıdi
