Sheteldikter múlikti, jerdi bekerge almaıdy. Áýbasta Qazaqstan munaıyn ıgeremiz dep jıyrma jylǵa kelgen Qytaı, búginde Qazaqstandaǵy óz merzimin 50-60 jylǵa jáne uzartyp alǵany belgili. Endi olar «kelesi kezekte» - dep óz yqpalyn munaıdan «basqa múlikterimizdi» (turǵyn úı, áleýmettik keshender, óndiris oryndary-zaýttar men kásiporyndar t.b) túpkilikti ıelený, kásipkerliktiń munaıdan basqa da baǵyttaryn keńeıtý úshin Qazaqstanda uzaǵynan qalý jolynda irgesin bekemdeı túsýge kiristi. Qytaıdyń maqsaty belgili, aldaǵy jylda talaı bılik aýysyp, zańdarǵa ózgeris enip (bizdiń zańdardyń únemi bir qaınaýy ishinde, qashanda shıki bolatyny belgili), ózderine qolaıly jaǵdaı týǵanda «JALǴA ALǴAN JERİN, BASQA DA MÚLİKTERİN» aıyrylmastaı etip zańdastyryp, óz meneshikterine ıakı birjola ıelenip alý. Qytaılyqtarǵa, basqa da shet-eldikterge kórsetilgen bul «QAMQORLYQ» ýaqyty kelgende olardyń qoǵamdaǵy belsendiligin kóteredi. Munyń sońy dálirek aıtqanda ózderiniń derbes áleýmettik sýbekt retinde jer máselesinde, menshik bólisinde bara-bara basqa da jasyryn jatqan ómir súrýine qajetti talaptardy shyǵarýyna ákeledi.
Qaryz alǵan jaqtyń qaryzdy berýshiniń aldynda qashan da kiriptar bolyp qalatyny qalypty jaǵdaı. Eki dúnıeniń taıtalasy týyndaı qalsa, bir kúnderi menshik, múlik, jer máselesi «MAIDAN DALASY» bolyp shyǵa kelýi de ǵajap emes. Qytaıdyń bizdi qoǵasha japyratyn saıası-ekonomıkalyq, «áskerı kúshiniń» baryna eshkim daý aıta almas. Múlik, menshik, jer máselesiniń tek qana áleýmettik-ekonomıkalyq emes, odan da kúrdeli – qoǵamymyzdyń tynyshtyǵy men turaqtylyǵyn saqtaýǵa tikeleı baılanysy bar ekendigin, ony qaıta-qaıta ýshyqtyryp, qarapaıym halyqty ashyndyra berýge bolmaıtynyn eskerýge tıispiz.
Jalpy qytaılyqtarmen basqa da sheteldiktermen eki aradaǵy bolyp jatyrǵan «MÚLİK SAÝDASY» asa saqtyqty, hám saýattylyqty talap etetinin babalarymyz da eskertken edi. Endeshe shetel ınvestorlarynyń jymysqy is-áreketi Úkimettiń, ókiletti bılik Parlamenttiń, jergilikti máslıhattardyń, beıresmı uıymdar men saıası partıalardyń, qoǵamnyń qatań baqylaýyna alynýy tıis másele. Endeshe, elimizdiń ishki-syrtqy saıasatynyń, turaqtylyqtyń ıin qandyramyz dep shıin shyǵaryp almaıyq Aǵaıyn!!!
N.Qoshamanuly,
Aqtóbe q.
