SQO ákimi Qumar Aqsaqalov jumys saparymen Taıynsha, Aqjar jáne Ýálıhanov aýdandarynda boldy dep habarlaıdy Qamshy aqparattyq agenttigi CQO baspasóz qyzmetine silteme jasaı otyryp.
Óńir basshysy Qumar Aqsaqalovtyń birinshi bolǵan nysany - «Bio operations» JSHS, ıaǵnı burynǵy «Bıohım» zaýyty. Biregeı kásiporyn 2005 jyly qurylǵan bolatyn, sodan birneshe jyldan beri toqtap turdy. Qazir onda qalpyna keltirý jumystary júrgizilip jatyr. Ol «Bio operations» kompanıasynyń ınvestısıasyn tartý esebinen múmkin bolyp otyr. Qaıta jaraqtandyrý ótken jyldyń jeltoqsan aıynda bastaldy. Qorytyndysynda zaýyt jańǵyrtyldy, endi jyl sońyna deıin onyń krahmal men aqýyz shyǵaratyn birinshi jelisin iske qosý josparlanýda. Kásiporyn 2018 jyly tolyq qýatynda iske qosylady. Sol kezde zaýytta 220 jańa jumys orny ashylatyn bolady.
«Zaýyttyń tehnologıalyq jelilerine, ınfraqurylymyna tekserý júrgizildi. Sodan keıin jóndeý jumystary bastaldy. 2017 jyldyń ekinshi jartyjyldyǵynda krahmal men aqýyz shyǵaratyn óndiristi iske qosý josparlanýda. 2018 jyly – bıoetonol óndirisin. Tolyq qýatynda jumys istegen kezde qaıta óńdeý qýattylyǵy – táýligine 660 tonnany quraıtyn bolady. Sáıkes túrde krahmal, aqýyz, mal sharýashylyǵyna arnalǵan jemazyq jáne bıoetanol daıyn ónim kúıinde shyǵarylady. Zaýytymyzda dıirmen sehy, elevator sharýashylyǵy, tolyqtyrý qoımalary bar»,- deıdi kompanıanyń bas dırektory Jandos Esenbaı.
Óńir basshysy óndiristik ǵımarattardy aralap, biregeı zaýyt iske qosylý úshin barlyq sharalar qoldanylyp jatqanyn atap aıtty.
«Jyl sońyna deıin óndiris ornynyń iske qosylýy úshin birtindep jumys isteýge zaýyt basshylarymen kelistik. Biz úshin ol óte mańyzdy, óıtkeni astyqty tereńdetip óńdeý – aýyl sharýashylyǵy jyljýǵa tıis baǵyt. Búgingi kúni, ókinishke qaraı, ónim shyǵarǵanymyzben, tereńdetip óńdeýmen aınalysa almaı kelemiz. Bul óndiris ornyna zor úmit artylyp otyr. Ol – jumys oryndary, salyq, bard túrindegi qosymsha ónimder. Aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa arnalǵan baǵdarlama bar. Sol baǵdarlama boıynsha qosymsha qarajat bólinedi. Bizdiń basty maqsatymyz – bólingen qarajatty durys paıdalaný, jaqsy ónim alý jáne ony jaqsy baǵamen satý»,- dedi óńir basshysy.
Sol sıaqty Qumar İrgebaıuly osy zaýytpen birge aýdanda jumys istemeı turǵan kásiporyndar iske qosmylýǵa tıis ekendigin atap aıtty.
«Osy biregeı jobany iske asyrýǵa arnalǵan qurylysqa qomaqty qarjy jumsaldy. Orta Azıada teńdesi joq et kombınaty da toqtap tur. Bizdiń qazirgi mindetimiz – osy kompanıanyń basshylarymen birge Qazaqstan damý bankimen jumys istep, osy jobalar iske qosylý úshin taǵy bir Jol kartasyn jasaýymyz kerek. Bul- biz aınalysatyn baǵyt bolmaq»,- dedi oblys ákimi.
Ári qaraı Taıynsha aýdanynyń ákimi Erjan Imanslám óńir basshysyna áleýmettik-ekonomıkalyq damý týraly aıtyp berdi.
«Bıznestiń jol kartasy - 2020» baǵdarlamasy boıynsha somasy 424,5 mln. teńgeniń 33 jobasy júzege asyrylyp, 207 jumys orny ashyldy. 19 zaemshyǵa jalpy somasy 50,8 mln. teńgeniń kredıti berildi», - dedi aýdan ákimi.
Jergilikti qaıta óńdeýshilerdiń ónimderimen tanysqannan keıin, Qumar Aqsaqalov aýdannyń agrarshylarymen kóktemgi naýqanǵa ázirlik máselesin talqylady.
Bıyl aýdan dándi jáne dándiburshaqty daqyldarǵa 350 myń gektar alqap bólip otyr. Maıly daqyldar 150 myń gektardaı jerdi alady, ol ótken jylǵydan 50 myń gektarǵa kóp. Sonymen birge 67 myń gektar parǵa qaldyrylady.
Oblys ákimi Qumar Aqsaqalov dándi jáne maıly daqyldar egip qana qoımaı, olardy óńdeý qajettigin taǵy da eske saldy.
«Biz aýdandardy aralaı júrip, mindetti túrde uqsatý sehtaryna soǵamyz, óıtkeni biz úshin óńdeý kásiporyndary mańyzdy. Ósirýdi úırengenimizben, biraq az uqsatyp jatyrmyz. Mal sharýashylyǵy – betke alatyn bizdiń baǵytymyz. Memleket basshysy óz Joldaýynda ekonomıkany damytýdyń draıverleriniń biri aýyl sharýashylyǵy ekenin aıtqanyn bárimiz bilemiz. Aýyl sharýashylyǵyn damytý úshin memlekettik baǵdarlamalar qabyldandy. Oǵan qomaqty qarjy bólinýde. Sizder ony kórip, sezinip otyrsyzdar. Aýyl sharýashylyǵyn qoldaý boıynsha qosymsha qarajattar men tetikter qurylýda. Sondyqtan olardy jaqsy paıdalaný kerek»,- dedi óńir basshysy.
Sodan keıin Qumar Aqsaqalov «KóksheTehStroı» JSHS-ge soqty. Zaýyt 2012 jyly iske qosylypty. Ol sý qubyrlaryna arnalǵan polıetılen qubyrlar shyǵarady. Ótken jyly jylý jelilerine arnalǵan qubyr shyǵaratyn jańa seh paıdalanýǵa berilipti.
Óńir basshysynyń Taıynsha aýdanyna jumys sapary ardagerlermen jáne jurtshylyqpen kezdesýmen aıaqtaldy.
Qumar Aqsaqalov Aqjar aýdanynyń Lenıngrad aýyldyq okrýginde «Beket» fermerlik sharýashylyǵy bazasynda 600 malǵa arnalyp salynyp jatqan zamanaýı taýarly sút fermasynyń qurylysymen tanysty. Nysan «Bıznestiń jol kartasy -2020» baǵdarlamasy aıasynda salynyp jatyr. Onda bir aýysymda 8 tonna sút óńdeıtin seh ta bolady.
«Ótken jyly sımmental tuqymdy 300 mal satyp aldyq. Qazir 1 myńnan astam iri qara bar, olardan buzaý da alyp jatyrmyz. Osydan 7 shaqyrym jerde bólimshemiz bar, onda 5 qora ornalasqan, maldardy ázirshe sonda ustaımyz. Qazir 80 adam eńbek etedi. Jańa fermada árleý jumystaryn aıaqtadyq, bári de sapaly. Aldyn ala kórip, fermany, mal tóldetý bódimshesin qalaı jasaqtaý kerektigin basqalarmen keńestik. Olar jańa jobany júzege asyrýǵa kómektesti»,- deıdi «Beket» FSH jetekshisi Marat Shápenov.
Óz kezeginde oblys ákimi memleket pen jergilikti bılik aldaǵy ýaqytta da aýyl sharýashylyǵy salasyn damytýǵa baǵyttalǵan bastamalardy qoldaı beretindigin atap aıtty.
Osy jerde óńir basshysy aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilermen kezdlesti. Agrarshylar sebý naýqanyna barlyǵy daıyn ekendigin aıtyp, bolashq josparlarymen bólisti. Mysaly, «Kappes» JK basshysy Vıllı Kappes Gorkovskoe aýylynda quramajem óndirisin jolǵa qoıǵysy, aýyldyq óndiristik kooperatıv qurǵysy keletindigin alǵa tartty.
«Mal sharýashylyǵymen aınalysqandyqtan, bizge quramajem kerek. Barlyq aýdandardy aralaı júrip, quramajemniń qajettigin baıqaýdamyn. Sizderge alys aýdandardan kelmese de, jaqyndaǵylar alatyndyǵy belgili Et pen sút sıaqty jaqsy ónim alý úshin, quramajem qajet. Biz eńbek, et pen sút ónimdiligin arttyrý úshin tıimdi óndirispen aınalysýymyz kerek. Ár saýyn sıyrdan 7 myń lıtrden sút saýýǵa qol jetkize alamyz»,- dep, bastamaǵa qoldaý kórsetti óńir basshysy.
AÓK-men tanysý aýdan ortalyǵyndaǵy «Talshyq Astyq-Agro» JSHS-da jalǵasty.
Kompanıanyń egistik alqaby 40 myń gektardy quraıdy, onyń 35,9 myń gektary – dándi, 4 myńdaıy – maıly daqyldar. Kásiporyn zamanaýı tehnıkalarmen jaraqtanǵan.
Jumys sapary barysynda Qumar Aqsaqalov Aqjar aýdanynyń eńbek ardagerlerimen, qurmetti azamattarmen jáne Qoǵamdyń keńestiń múshelerimen kezdesti.
Ýálıhanov aýdanynda óńir basshysy aldymen «Severnaıa Nıva» JSHS-ǵa soqty. 2016 jyly kásiporynnyń birinshi kezegi iske qosylypty. Ol - dándi jáne maıly daqyldardy qabyldaý, keptirý, saqtaý jáne artý
«Aldaǵy jyly elevatordyń syıymdylyǵyn 60 myń tonnaǵa deıin jetkizýdi josparlap otyrmyz. Paıdalanýǵa berilgen alǵashqy jyly oılaǵan oıymyzdyń oryndalǵanyna kózimiz jetti. Bıyl 31 myń tonnadaı astyq qabyldadyq. Olarǵa jumystyń barlyq túrin kórsettik, sharýa qojalyqtaryna da qolǵabys ettik jáne qomaqty kelisimder júzege asyryldy. Qazir elevatordyń aýmaǵynda kúnbaǵystyń tuqymy artylǵan vagondar tur. Biz bir myń tonnadaı astyq artyp, túsiremiz, - deıdi JSHS dırektory Sergeı Gýselnıkov.
«Bıyl oblysta maıly daqyldar 712 myń gektar alqapqa egiledi. Oǵan suranys kóp. Naryq óz erejesin usynady. Elevatorlar jetkilikti bolǵanymen, tehnologıa, qyzmet kórsetý mádenıeti jaǵynan olardyń jaǵdaılary ártúrli bolady. Sizderdiń ınvestısıalaryńyz aqtalady dep oılaımyn. Maıly daqyldardy da bir jerde saqtap, uqsatý kerek»,- dedi oblys ákimi.
Odan keıin óńir basshysy aýdannyń agroqurylym basshylarymen kezdesý barysynda kóktemgi-dala jumystaryna ázirlik máselesin talqylady.
Jumys sapary kezinde «Joldasbaı Agro» FSH qyzmetimen tanysty. Sharýashylyq aýdannyń mal fermalary men qosalqy sharýashylyqtaryna asyl tuqymdy mal satýmen aınalysady. 2016 jyly fermerler 250 asyl tuqymdy mal satyp, 75 maldy etke ótkizipti.
«Bıyl egistik alqapty kóbeıtip otyrmyz. Kóktemgi naýqanǵa ázirmiz. Jas buqalardy Taıynsha jáne Aqjar aýdandaryna ótkizemiz. Jyl saıyn satamyz. Bıyl «QazAgro»-dan 104 mln. teńge aldyq. Bizde barlyǵy 120 adam eńbek etedi, onyń 20-sy – mal sharýashylyǵynda»,- deıdi FSH jetekshisi Súıindik Joldasbaev.
«Taza salmaǵy – 280 kılogramm. Onyń 1 kılogramy 1300 teńgeden ótkiziledi. Osynyń ózi mal sharýashylyǵy paıdaly kásip ekenin kórsetedi. Bir myń bas maldy kútip-baptaý úshin 20 adam qajet. Qanshama adam jumys ornyn tapqanyn kórip otyrmyz, olar salyq tóleıdi. Aýylda basqa qandaı jumys túrin usyna alamyz. Osyndaı paıdaly isti. Biz aýyl sharýashylyǵyn damytýymyz kerek, óıtkeni ol -bizdiń dástúrli kásibimiz»,- dedi óńir basshysy.
Qumar Aqsaqalov jumys saparynyń sońynda Ýálıhanov aýdanynyń jurshylyǵymen kezdesti.
