Arheologtar alǵash ret Qytaıdan buzylmaǵan ǵundardyń  molasyn taýyp aldy dep habarlaıdy Qamshy  aqparattyq agenttigi mk.ru-ǵa  silteme jasaı otyryp. 

Henan provınsıasynyń ortalyq aımaǵyn zerttegen arheologtar 18 jerleý ornyn tapty.  Bul jerleý ornyndaǵy máıitter shamamen 1800 jasta ekendigi belgili boldy.  Zertteýshilerdiń boljamyna sáıkes, bul molalar osydan 2000 jyl buryn  Qytaı jerinde kóship-qonyp júrgen ǵun taıpasyna tıesili bolýy múmkin.   

Zertteýshiler  tabylǵan molalarǵa osy ýaqytqa deıin eshkim tıispegendigin aıtady. Bul jerleý oryndarynan ǵundarǵa baılanysty  kóptegen tarıhı derekter tabylǵan. Bul derekter arqyly ǵundar jaıly biraz málimet bilýge bolady. Tamaq pisirer kezde otqa qoıǵan, eki jaǵynda tesigi bar qola qazandyqtar tabyldy.  Tabylǵan zattardy kóshpeli taıpalar ǵana qoldanatyndyqtan, zertteýshiler bul ejelgi ǵun taıpasynyń jerleý orny dep jobalap otyr. Sonymen birge molalardan qanjar, syrǵalar men monshaqtar taǵy basqa osyǵan uqsas turmystyq buıymdar tabylǵan.

Aıta ketetin taǵy bir jaıt, molalar ishi kirpishten jasalǵandyqtan, olardy Uly Qytaı jazyǵyndaǵy klasıkalyq molalardyń qataryna ornalastyra almaǵan. Olar  b.z.d. 25 jyldan bastap 200 jyl boıy ómir súrgen dep boljap otyr zertteýshiler.  Ǵundar Qytaı jerin mekendegen kezde, olar ózgelerge qaraǵanda órkenıet jaǵynan erekshelenip  turǵandyǵyn da jasyrmady.

Qytaıdyń ońtústik-shyǵysynda ornalasqan Sychýan provınsıasynan 10 000-ǵa jýyq altynnan, kúmisten jáne ózge materıaldardan jasalǵan zattar tabyldy. Bul zattar Mın dınastıasyna tıesili bolýy múmkin. 

Aýdarǵan: Ásel Óteshova