Búginde qant dıabeti aýrýynyń qarqyndy ósýi densaýlyq saqtaý mamandarynyń ózekti máselelerine aınalyp otyr. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynan túsken málimetke súıensek, Batys Qazaqstan oblysy boıynsha 8605 turǵyn atalmysh syrqatqa shaldyqsa, onyń 3617-si aýyl turǵyndary eken.
-Qant dıabetimen syrqattanatyn naýqastarǵa oblys kóleminde jeti qalalyq jáne 12 aýdandyq emhanada mamandandyrylǵan alǵashqy kómek kórsetiledi. Syrqattanýshylardyń 23-i jasóspirim bolsa, 63-i búldirshinder. Qant dıabetin erte anyqtaý maqsatynda 40-64 jas aralyǵyndaǵy óńir turǵyndary skrınıgtik tekseristen ótip turady. Syrqattyń aldyn alý úshin ár adam belsendi túrde salaýatty ómir súrý saltyn ustanyp, dene shynyqtyrýmen shuǵyldanyp, dene salmaǵyn qadaǵalap turýy kerek. Eger bul dertke shaldyqsa, naýqastyń psıhologıalyq-emosıalyq jaǵdaıy birqalypty bolýy shart. Bıyl 40-64 jas aralyǵyndaǵy turǵyndardyń 86,8%-y skrınıngtik tekseristen ótti,- deıdi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarma basshysynyń orynbasary Nurdanat Berkinǵalı.
Sala mamandarynyń málimetinshe, bul dert qandaǵy qant mólsheriniń shamadan tys kóbeıip ketýinen paıda bolady eken. Dıabet ınsýlınniń asqazan asty bezinen jetkilikti mólsherde bólinbeýi saldarynan bastalady. Insýlınsiz aǵza qant túıirshigin óńdeı almaıdy. Sodan soń qannyń quramynda qant mólsheri artady. Dertke shaldyqqandarǵa statısıkalyq málimet júrgizsek, bul dert jas tańdamaıtyn bolyp shyqty. Syrqattanýshylardyń arasynda búldirshinder de, kemel jastaǵylar da, aqsaqaldar men aq jaýlyqty ájeler de bar. Dıabettiń 1-tıptik túri ınsýlın óndiretin asqazan beziniń reaksıalary buzylǵan jaǵdaıda paıda bolady eken. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarma mamandarynyń aıtýynsha, derttiń paıda bolýyna adamnyń az qımyldaýy, shekten tys salmaq qosýy, un ónimderin kóp paıdalaný, maıly jáne qýyrylǵan tamaqtarǵa qumarlyq, túrli vırýstar, jetkilikti túrde ana sútin embeý, tamaq pen sýda toksınderdiń bolýy áser etýde. Aıta ketetin másele, dıabet derti asqynyp ketse, qan tamyrlarynyń zaqymdanýyna alyp keledi. Keıin adam aǵzasyndaǵy búırek jumys isteýin nasharlatady eken.
Gúlim AQAP,
Batys Qazaqstan oblysy
