Búgin QR Parlamentiniń birikken otyrysynda memleket basshysy Nursultan Nazarbaev eńbek etýshi ár qazaqstandyq turǵyn úıdi jyldyq mólsherlemesi 7 paıyzdan aspaıtyn ósimmen ala alatynyn aıtty. Elbasy tanystyrǵan «7-20-25» baǵdarlamasynda qarapaıym halyqqa qoljetimdi baǵada úı alý máselesi qarastyrylǵan.
– Jumys isteıtin ár azamat nesıege páter satyp ala alatyndaı tetikterdi qarastyrýymyz qajet. Men «7-20-25» degen jańa baǵdarlamany iske qosýdy usynamyn. Eńbek etýshi ár qazaqstandyq mynadaı sharttarmen turǵyn úıdi qaryzǵa ala alady: syıaqy mólsherlemesi qazirgideı jylyna 14-16 paıyz emes, 7 paıyzdan aspaıdy. Qazir bankter bastapqy jarnaǵa 30, keıde 50 paıyzyn surasa, bul baǵdarlama boıynsha bastapqy jarna mólsheri 20 paıyzdan aspaýy kerek. Nesıe 10-15 jylǵa emes, 25 jylǵa beriledi, - dep túsindirdi prezıdent.
Nursultan Nazarbaev «7-20-25» baǵdarlamasyn tanystyrǵan soń el arasynda «7 paıyzdyq ósimmen úı alǵanda onyń ústemaqshasy, alǵashqy jarnasy, artyq tólemi qansha bolady?» degen suraqtar týyndady. Áleýmettik jelide óz esebin usynǵandar da kóp.
Qamshy.kz aqparat agenttigi ekonomıs Maqsat Halyqqa habarlasyp, kóptiń kókeıindegi saýalǵa jaýap aldy. Mysaly, quny shamamen 10 mıllıondyq páterdi ıpotekaǵa alsańyz, onyń esebi bylaı bolady:
Jyldyq mólsherlemesi: 7 %
Alǵashqy jarna: 2 000 000 teńge (20%)
Ipoteka somasy: 8 000 000 teńge
Qaıtarý merzimi: 25 jyl (300 aı)
Aı saıynǵy tólem: 56 500 teńge
Búkil shyǵyny: 18 962 701 teńge
Artyq tólem: 8 962 701 teńge
Ekonomıs 7 paıyzben úı alý buryn-sońdy bolmaǵanyn jáne halyqqa ol tıimdi ekenin aıtady.
- Buryn úıge tómen paıyzben «Turǵynúıqurylysjınaqbanki» arqyly ǵana nesıe beriletin. Jalpy bankterdegi ıpotekany osyndaı tómen paıyzǵa túsiretin bolsaq, bul ıpotekalyq úı alýdy jeńildetedi. Óıtkeni 10 mıllıonnyń páterin 25 jylǵa alsańyz, onyń aılyq tólemi 55 myń teńgeniń shamasynda ǵana bolyp tur. Ol áldeqaıda qolaıly. Buǵan deıin ıpotekalyq nesıe ary ketse 20 jylǵa beriletin. Jalaqyńyz 200 myń teńge shamasynda bolýy kerek edi. Onyń kóbiniń qaltasy kótere almaıtyn. Al mynaý halyqqa tıimdi. Birge bir tólenedi. Artyq tólem – 90 paıyz.
Bankterdiń buǵan deıingi berip jatqan ıpotekalyq paıyzdaryn 25 jylǵa shaǵatyn bolsaq, 10 mıllıon teńgege alatyn úıińizdi eki eselep tóleýshi edińiz. Bir úı emes, tipti, eki úı alatyndaı úıdiń aqshasyn ústemelep tóleýińizge týra keletin. Kóp bankter 12-15 paıyzben beretin.
Bul jerde eskeretin bir másele bar. 7 paıyz degenimiz ol tıimdi paıyzdyq mólsherleme bolýy kerek. Bankterge sondaı talap qoıý kerek. Eger ataýly paıyzdyq mólsherleme jasap qoısa, onda onyń eshqandaı paıdasy joq.
Paıyzdyq mólsherlemeniń eki túri bolady. Olar: ataýly jáne tıimdi.
Tıimdi paıyzdyq mólsherleme – naqty paıyzdyń anyq kórsetkishi. Jylyna qansha qosylatynyn kórsetedi. Al kóptegen bankter jarnama jasaǵanda adamdardy shaqyrý úshin ataýly paıyzyn kórsetip qoıady. Al tıimdi paıyzdyq kórsetkishi áldeqaıda joǵary bolyp turady.
Elbasy solaı aıtsa, tıimdi paıyzdyq mólsherleme 7 paıyzdan aspasyn dep bankterge talap qoıǵan jón. Sonda halyq úshin ol tıimdi bolar edi
Eger siz 7 paıyzben on mıllıonǵa úı alǵyńyz kelse, sizdiń jalaqy mólsherińiz 100 myń teńgeniń ústinde bolýy qajet. Buryn jalaqyńyz 200 myń teńgeden assa ǵana ıpotekaǵa úı ala alatynsyz, - dedi ekonomıs.
