Qazaqstannyń qaı aımaǵynda joǵary bilim qymbatqa túsedi?

    Gulim Zhaqan
    Qazaqstannyń qaı aımaǵynda joǵary bilim qymbatqa túsedi?

    Qazaqstannyń qaı aımaqtarynda joǵary bilim qymbatqa túsedi, balanyń bilim alýyna qordy qashannan bastap jınaǵan durys jáne muny qalaı jasaýǵa bolady.

    Jyl saıyn júz myńdaǵan qazaqstandyq joǵary synyp oqýshylary bolashaqta kim bolamyn jáne qaı ýnıversıtetke oqýǵa túsemin degen kúrdeli tańdaý aldynda turady. Kóp nárse: bolashaqta eńbek naryǵynda suranysqa ıe bolý, eńbekaqy mólsheri jáne mansaptyq perspektıvalar naq osy sheshimge baılanysty bolady.

    QR statısıka jónindegi komıtetiniń derekteri boıynsha, 2018 jyly qazaqstandyq joǵary oqý oryndaryna 163 336 adam oqýǵa túsken. Al barlyǵy ótken jylda elimizde 542 258 stýdent boldy. Talapkerler arasyndaǵy eń tanymal mamandyqtar halyqaralyq quqyq, qarjy, ekonomıka jáne quqyqtaný boldy. Alaıda sońǵy birneshe jylda AT salasymen, baǵdarlamalaýmen, derekterdi taldaýmen, robototehnıkamen, genetıkamen baılanysty mamandyqtarǵa qyzyǵýshylyq qatty artty. Qazaqstan úshin osy salalardaǵy mamandyqtardyń kóbi jańa bolyp tabylatyndyǵyna qaramastan, álemde olar eń kóp suranysqa ıe mamandyqtardyń biri bolyp esepteledi. Taıaý jyldarda osy mamandyqtardaǵy mamandarǵa suranys budan da kóp arta túsedi.

    Boljamdar boıynsha, 10 jyldan keıin-aq álemdegi mamandyqtardyń basym bóligi qazirgi ýaqytta áli joq mamandyqtarǵa tıesili bolady. Olardyń bári qarqyndy túrde damyp kele jatqan bolashaq tehnologıalarymen baılanysty bolmaq. Ýnıversıtetter, sonyń ishinde qazaqstandyq ýnıversıtetter mamandardy ýaqtyly oqytyp bastaý úshin óz jumystarynda osyndaı boljamdardy paıdalanady.

    Balalaryna jaı ǵana jaqsy joǵary bilim berip qana qoımaı, sonymen qatar, bolashaqta ózekti bolatyn bilimder men daǵdylardy bergileri keletin ata-analarǵa da osyny eskerý qajet. Sondyqtan basqa elderdegi kóptegen ata-analar balalarynyń ýnıversıtetke túsýinen 5-8 jyl buryn, aldyn ala qor jınaı bastaıdy. Qazaqstandyq ata-analar da ózgeshelenbeıdi

    Qazirgi ýaqytta elimizde 124 joǵary oqý orny jumys isteıdi, olardaǵy oqý quny aıtarlyqtaı qatty ózgeshelenedi. «Freedom Finance Life» ómirdi saqtandyrý kompanıasynyń mamandary ashyq kózderden jáne qazaqstandyq joǵary oqý oryndarynyń qabyldaý komısıalarynan alynǵan derekterdi taldap, bakalavrıatta bir jylǵy oqý quny boıynsha QR aımaqtarynyń reıtıńin qurastyrdy.

    «Ortasha eseppen alǵanda, qazaqstandyq ýnıversıtet bakalavrıatyndaǵy bir jyldyq oqý stýdent úshin 396 307 teńgege aınalady, - dep málimdedi «Freedom Finance Life» ómirdi saqtandyrý  kompanıasynyń Basqarma tóraǵasy Azamat Erdesov. – Tıisinshe bakalavrıattyń tórt jylyna 1 585 228 teńge tóleý qajet bolady. Kóptegen qazaqstandyqtar úshin bul – jınaý qıynǵa túsetin úlken soma. Ásirese joǵary bilimniń jyl saıyn 10-15%-ǵa qymbattap otyratyndyǵyn eskeretin bolsaq».

    Taldaý nátıjeleri boıynsha, eń qymbat joǵary bilim – Almaty qalasynda: munda bakalavrıattaǵy bir jyldyq oqýdyń ortasha quny stýdentke 671 397 teńgege aınalady. Tórt jylǵa 2 685 588 teńge tóleýge týra keledi. Aıta ketý kerek, bul – almatylyq joǵary oqý ornyndaǵy oqýdyń ortasha quny ǵana. Ońtústik astanaǵa elimizdegi barlyq joǵary oqý oryndarynyń 33%-y tıesili, sondyqtan qun aıyrmasy óte úlken jáne jylyna 205 000 teńgeden bastap 2 157 000 teńgege deıin túrlenedi.

    Reıtıńte Almatydan keıin Almaty oblysy men Astana tur. Bul aımaqtarda bakalavrıattaǵy bir jyldyq oqý ortasha eseppen alǵanda tıisinshe 542 216 jáne 532 384 teńge bolady. Bul rette bir jyldyq oqýdyń eń joǵarǵy quny – Almaty oblysynda 1 250 000 teńge jáne Astanada 1 000 000 teńge.

    Reıtıńte olardyń sońynan Aqtóbe oblysy (jylyna 484 333 teńge), Soltústik Qazaqstan oblysy (jylyna 450 000 teńge) jáne Shyǵys Qazaqstan oblysy (jylyna 444 114 teńge) ilesedi. Qazaqstannyń barlyq aımaqtary boıynsha nátıjeler tómendegi kestede keltirilgen.

    Joǵary bilimniń quny boıynsha QR aımaqtarynyń reıtıńi

    bakalavrıatta (kúndizgi bólimdegi 1 jyl úshin)

    2018 – 2019

    №

    Aımaq

    Bir jyldyq oqýdyń ortasha quny, teńge

    Bir jyldyq oqýdyń eń joǵarǵy quny, teńge

    Bir jyldyq oqýdyń eń tómengi quny, teńge

    1

    Almaty

    671 397

    2 157 000

    205 500

    2

    Almaty oblysy

    542 216

    1 250 000

    390 000

    3

    Astana

    532 384

    1 000 000

    340 000

    4

    Aqtóbe oblysy

    484 333

    750 000

    343 000

    5

    SQO

    450 000

    635 800

    370 000

    6

    SHQO

    444 114

    700 000

    342 900

    7

    Aqmola oblysy

    399 650

    635 800

    342 900

    8

    Atyraý oblysy

    361 667

    395 000

    340 000

    9

    Pavlodar oblysy

    341 600

    464 000

    342 900

    10

    Mańǵystaý oblysy

    335 000

    400 000

    290 000

    11

    Qaraǵandy oblysy

    332 079

    443 300

    280 000

    12

    Jambyl oblysy

    307 000

    350 000

    291 000

    13

    BQO

    301 250

    380 000

    320 000

    14

    Qostanaı oblysy

    286 629

    443 300

    188 403

    15

    Qyzylorda oblysy

    276 667

    390 000

    250 000

    16

    Shymkent jáne Túrkistan oblysy

    274 933

    700 000

    150 000

    Aqparat: ashyq kózderden jáne joǵary oqý oryndarynyń qabyldaý komısıalarynan alynǵan derekter.

    Oryndaǵan: Freedom Finance Life

    Usynǵan: Gúlim Jaqan

    Qatysty Maqalalar