Reseılik rep-ánshi Tımatıdiń repertýaryndaǵy áıgili «Lada Sedan» ánin dombyra áýenine salyp oryndap júrgen «Made in kz» jobasynyń avtory,  dıdjeı-dombyrashy  Baýyrjan Itıkeev «El.kz» saıtyna  toptyń shyǵarmashylyǵy týraly egjeı-tegjeıli baıandap bergen eken. Nazarlaryńyzǵa sol suhbatty usynamyz. 

 – Baýyrjan, sońǵy kezderi áleýmettik jeli qoldanýshylarynyń arasynda toptaryńyzdyń oryndaýyndaǵy ánder keń taralyp úlgerdi. Kópshilik sizder týraly bilgisi keledi. Aldymen, «Made in kz» jobasynyń qalaı dúnıege kelgenin aıtyp berseńiz.

– Tobymyz ótken jyldyń tamyz aıynda quryldy. Ózim dıdjeı bola júrip, dombyrashylarǵa zamanaýı áýenderdi tartqyzǵandy unatatynmyn. Bir kúni «nege osy dombyrany ózime úırenip almasqa?» degen oı keldi. Ózim kezinde dombyra mektebine túsip turyp, oqýdy orta joldan tastap ketken adammyn. Sol kezde balalyq jasaǵanymdy eseıe kele túsindim. Bir jarym jyl ýaqytymdy dombyra kýrstaryna jumsap, birtindep dıdjeı-dombyrashy retinde tanyla bastadym. Birshama ýaqyttan soń, osy jobany ary qaraı damytpaq nıetpen Maqsat Hasanov dosym ekeýmiz birigip óner kórsete bastadyq. Maǵan dombyra tartýdy úıretken – osy Maqsat. Áýenderimizdi Ernar Smaǵulov esimdi jigit óńdeıdi. Qatarymyzǵa ánshi qyz qosylsa, tobymyz odan saıyn qulpyra túsetinin túısingen sátte birden kastıng uıymdastyra qoıdyq. Qalyń qyzdyń ishinen kóńilimizge jaqqany Adjera Lesbekova boldy.

– Úsheýińizdiń de mýzykalyq bilimderińiz bar shyǵar?

– Joq, aramyzda Maqsattyń ǵana kásibı bilimi bar. Ol – Qurmanǵazy  atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorıasynyń túlegi, «Aldaspan» etno-rok tobynyń múshesi. Búginde «Juldyz FM» radıosynda mýzykalyq redaktor bolyp jumys jasaıdy. Al, Adjera Almatydaǵy Abylaıhan atyndaǵy Qazaq halyqaralyq qatynastar jáne álem tilderi ýnıversıtetinde bilim alady. Al, men mamandyǵym boıynsha taý-ken ınjenerimin. Kezinde ken óndirisinde jumys istegenmin. Biraq, keıin óner jolyn tańdadym.

– Siz de radıoda qyzmet etedi dep estigen edim.

– Iá, men qazir «Rekord» radıosynyń radıojúrgizýshisi jáne dıdjeı qyzmetin qatar atqaramyn.

– Jobany bastaýyńyzǵa ne túrtki boldy?

– Qazir ózge ult ókilderi qazaqtyń dombyrasyn qushaqtap, jıyn-toılarǵa jıi baratyn boldy. Olardyń qazaq tilin burmalap án salyp, kúıdi durys tartpaýy meniń namysyma tıedi. Sonyń ózinde halyq olardyń ónerin «ekzotıka» kóredi. Men jastarǵa qazaqtyń qara dombyrasynyń kez kelgen sheteldik mýzykany oınaýǵa qaýqary jetetinin kórsetkim keldi. Al, olardyń kópshiligi dombyra dese, tek dástúrli ánshiler jáne aıtyskerlerdi elestetetini ótirik emes. Jastar jańa formattaǵy kreatıvti dúnıelerdi tez qabyldaıdy. Tek olarǵa sony óz tilinde jetkize bilsek bolǵany. Bul baǵytta bizge Asylbek Eńsepovtiń oryndaýyndaǵy kúıler úlgi bolyp júr.

– Demek, «Made in kz» jobasynyń stıli «DEKKO» janryna uqsaıdy.

– Iá, negizi sol stılge keledi. Marqum dombyrashy, sazger Jasaral Eńsepov aǵamyz dombyraǵa mıkrofon salyp, oǵan aranjırovka jasap, osy janrdyń negizin qalap ketti. Ózimdi bul istiń jalǵastyrýshysymyn demeımin, tek dıdjeı retinde ózindik sheshimimdi qostym. Mysaly, «Lada Sedan» dombyrada óte sátti oryndalady» dep kim oılaǵan? Mýzykada jeti-aq nota bar bolsa, onyń jeteýi de dombyranyń pernesine qonǵan. Endeshe, nege bizge ulttyq aspabymyzdyń keremet múmkindigin búkil álemge kórsetpeske?!

– Sonda siz klýbta da dombyranyń áýenin qoıyp júrsiz be?

– Iá, klýbta halyq áni «Qamajaı», Tólegen Muhamedjanovtyń «Detstvo» kúıi, «Túrkimen bıi» shyǵarmasy jáne t.b. áýenderge jasaǵan remıksterimdi qosamyn. Kelgen qonaqtar sol áýenderdi tyńdaıdy, bıleıdi. Olar úshin bul erekshe dúnıe ekendigin tańyrqaǵan júzderinen baıqaımyn.

– Meniń bilýimshe, sizder eń alǵash reseılik rep-ánshi Tımatıdiń repertýaryndaǵy «Lada Sedannyń» kaver nusqasymen tanyldyńyzdar. Solaı ma?

– Dál solaı. Negizi onyń aldynda Stıngtiń «Shape of my heart» ánin jáne taǵy biraz dańqty jaz shyǵarmalardy oryndaǵan bolatynbyz. Biraq, halyqtyń nazary sapaly jumystarymyzǵa emes, «Lada Sedanǵa» tústi. Ózińiz de túsinesiz, tyńdarman eń aldymen, qabyldaýǵa jeńil, tanymal dúnıege umtylady. «Lada Sedandy» jaryqqa shyǵarýdy maqsat tutpaǵan da edik. Stýdıadaǵy kezekti daıyndyqta «Instagramǵa» salý úshin áýesqoı vıdeoǵa túsire salǵan bolatynbyz. Sondaǵy vıdeomyzdyń oılamaǵan jerden juldyzy jandy.

– Qazirge deıin eń kóp tyńdalǵan áýenderińiz qaısy?

– Dál qazir Kygo esimdi norvegıalyq dıdjeıdiń «Stole the show» atty ánine jasaǵan kaverimiz «Feısbýk» áleýmettik jelisinde qyzý talqylanyp jatyr.

– Meni qyzyqtyrǵan taǵy bir suraq: Adjeranyń shyn esimi kim?

– Adjeranyń shyn aty – Áıgerim. Biraq, nege ekenin bilmeımin, anasy ony Adjera dep atap ketken eken. 

– Alǵashqy beınebaıandaryńyz qashan jaryqqa shyǵady?  

–Meniń youtube-arnamdaǵy vıdeolardy beınebaıan dep ataýǵa kelmeıdi. Olardy halyqqa ózimizdiń baǵytymyz qandaı ekenin túsindirý úshin túsiremiz. Al, alǵashqy beınebaıanymyz jaqyn arada tyńdarman qaýymǵa jol tartady. Bul bizdiń klýbtyq bı baǵytynda jazylǵan avtorlyq jumysymyz bolǵaly tur.

– Odan ózge qandaı josparlaryńyz bar? Bir sátte jarq etip, artynsha joq bolyp ketpeısizder me?

– Joq, jumysymyzdy osy qarqynmen jalǵastyra beremiz. Jaqynda bizge Latvıadan shaqyrtý keldi. Buıyrsa, Eýropanyń 4 elinde ótetin shyǵarmashylyq samıtte óner kórsetemiz. Shaqyrýshy tarap bizdi sheteldikterge «ulttyq aspappen zamanaýı áýenderdi oryndaıtyn erekshe top» dep tanystyrmaqshy. Muny tobymyzdyń alǵashqy jeńisteriniń biri dep bilemin.

Sondaı-aq, qazir qazaq jáne orys tilderinde avtorlyq ánderimizdi kóbeıtip jatyrmyz. Budan bylaı «ınternet-joba» ǵana emes, kádimgi top retinde tanylýdy kózdeımiz. Biraq, muny «juldyz bolýǵa umtylý» dep túsinip qalmańyzdar! Basty maqsat – qazaqtyń qara dombyrasyn jurtshylyqqa taǵy bir qyrynan tanystyrý.

– Ǵalamtordaǵy tanymaldylyq sizderge komersıalyq jaǵynan da tabys ákelgen bolar?

– Jasyratyny joq, osy joba arqyly bizdi tanıtyn jandardyń qatary kóbeıdi, tabysymyz da joǵarylady. Aıaq astynan bolǵan mundaı oń ózgeris daǵdarys ýaqytynda adamǵa ózgeshe serpin beredi eken (kúldi).

Tobymyzdyń az ýaqyt ishinde tanylýyna sebepshi bolǵan súıikti tyńdarmandarymyzǵa tamasha tosynsyılar daıyndap otyrmyz.  Dombyrany buryn-sońdy eshkim kórip-bilmegen jańa qyrynan tanytpaq nıetimiz bar. Qysqasy, jańalyq kútińizder!

– Sáttilik tileımiz! Áńgimeńizge rahmet!

Áńgimelesken: Roza Áren