ەلوردا بىرتە-بىرتە جاڭا ەنەرگەتيكالىق مودەلگە كوشەدى. ول جۇمىستارعا حالىقارالىق ساراپشىلار، «جاسىل بەلسەندىلەر» تارتىلادى، دەپ Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ مەديا ورتالىعىنا سۇيەنىپ جازادى. 

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ اۋماقتىق ەكولوگيا دەپارتامەنتى مەن «قازگيدرومەت» ءرمم-نىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا 13 جەلتوقساننان باستاپ استانادا قىس مەزگىلىنە ءتان ەمەس جەلسىز اۋا رايىمەن سيپاتتالاتىن انتيسيكلون ورناعان بولاتىن. اۋماقتىق ەكولوگيا دەپارتامەنتى مالىمدەگەندەي، قالادا ءتۇتىننىڭ جايىلۋىنا نەگىزىنەن اۆتوموبيل كولىگىنەن شىعاتىن ۋلى گازدار (53%)، سونداي-اق، ۇيلەرىن كومىرمەن جىلىتاتىن جەكە سەكتور سەبەپ.

ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋدىڭ شەڭبەرىندە ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋ ماقساتىندا جەو-1-دە ەكولوگيالىق جابدىق ورناتىلىپ، جەو-2-گى ءتورت قازاندىقتىڭ اگرەگاتتارى جاڭعىرتىلادى. بيىل مۇندا العاشقى قازاندىقتى اۋىستىرۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. اتالمىش شارالار 2018 جىلدىڭ قاڭتارىندا اياقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا. ەكىنشى قازاندىق 2018 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن، قالعان ەكى قازاندىق 2019 جىلى اۋىستىرىلادى.

استانا قالاسى تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعاتتى پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مۇسا تانابايەۆتىڭ كەلتىرگەن مالىمەتىنە سۇيەنسەك، تاياۋدا جەكە سەكتوردا جۇرگىزىلگەن رەيد تۇرعىنداردىڭ ۇيلەرىن جىلىتۋ ءۇشىن دوڭگەلەك، پلاستماسس سياقتى بوتەن زاتتاردى جاقپاعانىن كورسەتكەن. وسى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە، سونداي-اق، كەي ازاماتتاردىڭساپاسى تومەن كومىردى پايدالاناتىنى انىقتالدى. بۇل رەتتە قازىرگى تاڭدا استانادا ساراپتاما جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

ەلوردا اكىمى، سونداي-اق قولدانىلىپ جاتقان ەكولوگيالىق شارالاردىڭ جەتكىلىكسىز ەكەندىگىن اتاپ ءوتىپ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ امالدارىن قايتا قاراۋدى تاپسىردى.

«ەكولوگيالىق زاڭنامانى قاتاڭداتۋدى ۇسىنىپ، قازىرگى تاڭدا قالادا جۇمىس ىستەپ تۇرعان بارلىق قۇرىلىمداردى قايتا قۇرۋىمىز كەرەك. 2018 جىلى اتقارالاتىن ءىس-شارالاردىڭ ىشىندە اكىمدىك ەكولوگيا سالاسىنا باسىمدىق بەرمەك. ءبىز تاۋەلسىز ساراپشىلاردى، ەكولوگيا جاناشىرلارىن، عالىمداردى تارتىپ، ارنايى كوميسسيا قۇرامىز، ءبىرقاتار قوعامدىق تىڭداۋلار وتكىزەمىز»، - دەدى اسەت يسەكەشيەۆ.

ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، جۇرگىزىلەتىن جۇمىستار 2 باعىتتى قامتىماق. العاشقىسى كەشەندى جوسپاردىڭ اياسىندا ججم مەن كومىر ساپاسىن باقىلاۋ بويىنشا جاڭا شارالار مەن امالداردى ازىرلەۋدى، ەكولوگيالىق زاڭنامانى بۇزۋشىلارعا قاتىستى ايىپپۇل سانكسيالارىن ۇلعايتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى كوزدەيدى.

«ەكىنشى باعىتتاعى جۇمىستار كولىككە قاتىستى بولادى. ونىڭ شەڭبەرىندە ججم جاڭا ستاندارتتارعا كوشىرىلىپ، قالا اۋماعىنا اۋانى لاستايتىن ەسكى كولىكتەردى اكەلۋگە، ولاردى پايدالانۋعا تىيىم سالىنادى. قازىرگى تاڭدا استاناداعى اۆتوموبيلدەر سانى 350 مىڭدى قۇرايدى (ترانزيتتىك كولىك قۇرالدارىن ساناعاندا ولاردىڭ سانى 400 مىڭعا جەتەدى). ەلورداداعى اۋانى لاستاۋشى زاتتاردىڭ 50% اۆتوموبيل كولىكتەرىنىڭ ەنشىسىندە. سول سەبەپتى،ەلوردادا جاڭا امالداردى قولدانۋ كەرەك. مۇمكىندىك بولسا، زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋىمىز قاجەت»، - دەپ جالعاستىردى قالا اكىمى.

اسەت يسەكەشيەۆتىڭ سوزىنشە، الداعى ۋاقىتتا استانانى گازداندىرۋ شارالارى جالعاسىن تاباتىن بولادى. بۇگىندە نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عيماراتى سۇيىتىلعانگازبەن جىلىتىلۋدا. ماگيسترالدى گاز قۇبىرىن تارتۋ ماسەلەسى ۇكىمەتتىڭ قاراۋىندا جاتىر. اكىمدىك ءوز كەزەگىندە جوبانىڭ تەحنيكالىق ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسىن ازىرلەۋدى اياقتاۋدا.

بۇدان بولەك، كەشەندى جوسپاردىڭ اياسىندا اكىمدىك جىلۋ تولقىندارىن باسقارۋعا قاتىستى ەكى جوبانى ىسكە اسىرىپ جاتىر. قازىرگى كەزدە ءبىر ايدا 800-گە جۋىق گكال-دى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن قۇرىلىس نورمالارى مەن ەرەجەلەرى قايتا قاراستىرىلۋ ۇستىندە.

«ءبىرىنشى كەزەكتە، بىزگە ساراپتاما مەن مونيتورينگتىڭ جاڭا جۇيەلەرىن قۇرۋ قاجەت. بۇل جۇيە ءار اۋدانداعى اۋا ساپاسى تۋرالى، ونىڭ قۇرامىنداعى زياندى زاتتار تۋرالى تولىققاندى مالىمەت بەرىپ وتىرۋى ءتيىس. ول جۇمىستارعا ءبىز حالىقارالىق ساراپشىلاردى (بۇۇ، دۇنيەجۇزىلىك بانك پەن ت.ب.)، «جاسىل بەلسەندىلەردى» تارتۋىمىز كەرەك. كەلىسسوزدەردى جۇرگىزۋدى جالعاستىرامىز»، - دەدى ءا. يسەكەشيەۆ.

ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆا جونىندە ايتار بولساق، استانا اكىمى تومەن كومىرسۋتەكتى دامۋ ستراتەگياسىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋدى جۇكتەدى. جوبا زياندى قالدىقتاردىڭ ازايۋىن، ەنەرگوتيىمدىلىك بويىنشا بەلسەندى جۇمىستى جانە ەنەرگيانىڭ بالامالى كوزدەرىن دامىتۋدى كوزدەيدى. وسى جوبانىڭ نەگىزىندە استانادا قالانىڭ جاڭا ەنەرگەتيكالىق مودەلى قۇرىلاتىن بولادى دەپ كۇتىلۋدە.

قازىرگى تاڭدا قالالىق جەو-2 300 گكال-دى وندىرەدى. الداعى ۋاقىتتا قالاداعى اتالمىش كورسەتكىش 6 000 گكال-عا دەيىن ءوسۋى ءتيىس. ەلوردا بيلىگى وكىلدەرىنىڭ پىكىرىنشە، بۇدان بىلاي قالا كومىردى پايدالانۋ ارقىلى ەسكىەنەرگەتيكالىق مودەل بويىنشا دامي المايدى.

«ەكولوگيانىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرىنە اينالىپ وتىرعاندىعىن ەسكەرە وتىرىپ، وسى تاقىرىپ توڭىرەگىندە قوعامدىق تىڭداۋلار، دوڭگەلەك ۇستەلدەر سياقتى ءبىرقاتار شارالاردى وتكىزگەنىمىز ءجون. جاڭا ەكولوگيالىق باعدارلامادا ۇزاق مەرزىمدى، مەرزىمدىلىگى ورتاشا جانە قىسقا مەرزىمدى ماقساتتار انىقتالىپ، جاڭا ينديكاتورلار، امالدار مەن قۇرالدار پىسىقتالاتىن بولادى. تومەن كومىرسۋتەكتى دامۋ پرينسيپتەرىنە كوشۋ، ەلوردانى گازداندىرۋ، «تازا كومىر»، عيماراتتاردىڭ ەنەرگوتيىمدىلىگى تەحنولوگيالارىن پايدالانۋ دا باعدارلامانىڭ ماڭىزدى دەگەن باعىتتارىنا جاتقىزىلادى»، - دەپ باسا ايتتى اسەت يسەكەشيەۆ.