اباي ۋنيۆەرسيتەتىندە «كوشپەندىلىك – مادەنيەت پەن وركەنيەت ءتۇرى: زاماناۋي پايىمداۋ» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنسيا ءوتتى. حالىقارالىق عىلىمي باسقوسۋ الەم قىزىعۋشىلىعىن تانىتىپ وتىرعان nomadism وركەنيەتىنىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىن زەردەلەۋگە، ونىڭ ادامزات مادەنيەتىندەگى ورنىن ايقىنداۋعا جانە ءداستۇرلى قۇندىلىقتاردى قازىرگى زامان تۇرعىسىنان جاڭاشا پايىمداۋعا ارنالدى.
كوشپەندىلەر مادەنيەتىن زەرتتەۋگە ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنسيا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مۇرات اۋەزوۆ اتىنداعى ءماجىلىس زالىنىڭ تۇساۋكەسەرىمەن باستالدى. جيىننىڭ سالتاناتتى اشىلۋىندا اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دىڭ اكادەميالىق ماسەلەلەر جونىندەگى پرورەكتورى بانۋ ناربەكوۆا، مۇرات اۋەزوۆتىڭ قىزى زيفا-الۋا اۋەزوۆا، «كوشپەندىلەر. ەستەتيكا» كىتابىنىڭ تەڭ اۆتورى، ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور اسيا مۇحامبەتوۆا جانە «جاس تۇلپار» قوزعالىسىنىڭ وكىلى، تاريحشى مارات سەمبين سەكىلدى بەلگىلى تۇلعالار ءسوز سويلەدى. باسقوسۋدا وتاندىق جانە شەتەلدىك عالىمدار، زەرتتەۋشى، مادەنيەت پەن ونەر قايراتكەرلەرى كوشپەندىلەر وركەنيەتىنىڭ سان قىرلى ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى عىلىمي باياندامالار جاسادى.
جالپى، كونفەرەنسيا 1976 جىلى جارىق كورگەن «قازاقتىڭ ءداستۇرلى ونەرى ارقىلى الەمدى تانۋ. كوشپەندىلەر. ەستەتيكا» عىلىمي مونوگرافياسىنىڭ جارىق كورگەنىنە 50 جىل تولۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. بۇگىندە جاھاندانۋ، مادەني بىرەگەيلىك، ەكولوگيالىق سىن-قاتەرلەر جانە سيفرلىق تەحنولوگيالار داۋىرىندە كوشپەلى مۇرانى دۇرىس ءتۇسىنۋ باستى نازاردا قارالدى.
شارا بارىسىندا 50 جىل بۇرىن جارىق كورگەن كىتاپتىڭ ءتۇپنۇسقا ءماتىنى نەگىزىندە ازىرلەنگەن «كوشپەندىلەر. ەستەتيكا. قازاقتىڭ ءداستۇرلى ونەرى ارقىلى الەمدى تانۋ» ۇجىمدىق مونوگرافياسىنىڭ قازاق تىلىندەگى اۋدارماسى مەن ورىس تىلىندەگى جاڭا باسىلىمىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. تۋىندى كوشپەندىلەر مادەنيەتىنىڭ جاھاندىق دامۋعا قوسقان ۇلەسىنە، ەستەتيكالىق ەرەكشەلىكتەرىن زەردەلەۋگە جانە ونىڭ رۋحاني مۇراسىن كەڭىنەن تانىتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى عىلىمي ەڭبەك رەتىندە تانىستىرىلدى.
پلەنارلىق وتىرىستا كوشپەندى مەن قالالىق مادەنيەتتەردىڭ ءوزارا بايلانىسى، تۇركى حالىقتارىنىڭ تاريحي تاجىريبەسى، كوشپەندىلەر دۇنيەتانىمنىڭ فيلوسوفيالىق نەگىزدەرى جانە ءداستۇرلى مادەنيەتتىڭ قازىرگى قوعامداعى كورىنىسى سەكىلدى وزەكتى ماسەلەلەر ايتىلدى. نيدەرلاند، شۆەسيا، وزبەكستان، قىرعىزستان جانە باسقا دا ەلدەردەن قاتىسقان عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەر ءوز باياندامالارىندا كوشپەندىلەر مادەنيەتىنىڭ بۇگىنگى كۇنمەن تاريحي ساباقتاستىعى جانە وركەنيەتتىك ماڭىزى جونىندە عىلىمي تۇرعىدان سارالاپ بەردى. ماسەلەن، ونەرتانۋ كانديداتى، وزبەكستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت مينيسترلىگى جانىنداعى مادەنيەتتانۋ جانە ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى الەكساندار دجۋمايەۆتىڭ «ورتالىق ازيانىڭ كوشپەندى جانە قالالىق مادەنيەتتەرىنىڭ بىرلىگى تۋرالى تاعى ءبىر رەت» اتتى بايانداماسى كوپشىلىككە ەرەكشە اسەر قالدىردى.
كونفەرەنسيا اياسىندا ەكى باعىت بويىنشا سەكسيالىق وتىرىستار ۇيىمداستىرىلدى. ءبىرىنشى سەكسيا «كوشپەلىلىك وركەنيەتتىك فەنومەن رەتىندە: تاريح، مادەنيەت، دۇنيەتانىم جانە ماتەريالدىق مۇرا» تاقىرىبىنا ارنالسا، ەكىنشى سەكسيا «قازىرگى الەمدەگى كوشپەلى مۇرا: ساقتاۋ، تانىستىرۋ جانە جاڭاشا پايىمداۋ» ماسەلەلەرىن قامتىدى. وندا شەتەلدىك جانە وتاندىق عالىمدار ونلاين، وفلاين تۇردە ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
بۇل ءىس-شارا كوشپەندىلەر وركەنيەتىنىڭ تاريحي ساباقتاستىعىن تەرەڭ تۇسىنۋگە، ۇلتتىق مادەني مۇرانى عىلىمي نەگىزدە زەردەلەۋگە جانە ونى حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىتۋعا مۇمكىندىك بەرگەنى انىق. سونىمەن قاتار باسقوسۋ عالىمدار اراسىنداعى تاجىريبە الماسۋدى نىعايتىپ، قازاقستاننىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىن قازىرگى زامان تالاپتارىنا ساي زەرتتەۋ مەن ناسيحاتتاۋدىڭ ماڭىزىن ايقىندادى.
Nomadism وركەنيەتىنىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىن، دۇنيەتانىمدىق نەگىزدەرىن، رۋحاني قۇندىلىقتارىن جانە ولاردىڭ قازىرگى قوعامداعى ماڭىزىن جان-جاقتى تالقىلاعان حالىقارالىق جيىن قورتىندىسىندا ءپانارالىق عىلىمي زەرتتەۋلەردى دامىتۋ، تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ جانە ونى كەڭىنەن دارىپتەۋ قاجەتتىگى جونىندە ارنايى قارار قابىلداندى.
«Abai University» مەديا ورتالىعى
