قازاقستان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن قالاي شەشە الادى؟

    اسەل بولات قىزى
    قازاقستان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن قالاي شەشە الادى؟ فوتو: ءابىلقاسىم ەسەنتايەۆ

    ەكونوميكانىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان قاجەتتىلىكتەرى اياسىندا ەلگە جاڭا ەلەكتر ستانسيالارىن سالۋ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار جەلىلەردى جاڭعىرتۋ، ەنەرگيا جيناقتاعىشتاردى دامىتۋ جانە ءوز گەنەراسياسىن تيىمدىرەك پايدالانۋ قاجەت، دەپ ەسەپتەيدى ساراپشى. 

    قازاقستان ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋدەگى كۇن جانە جەل ەنەرگەتيكاسىنىڭ ۇلەسىن 2035 جىلعا قاراي 20-25% - عا دەيىن ارتتىرا الادى. قازاقستاننىڭ جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا قاۋىمداستىعىنىڭ، CEO SUNEL Energy Kazakhstan باس ديرەكتورى ارمان قاشقىنبەكوۆ جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى جانە بۇل ءۇشىن ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىندەگى قاجەتتى وزگەرىستەر تۋرالى ايتىپ بەردى.

    بۇعان دەيىن قاسىم-جومارت توقايەۆ جىل سايىنعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ قازىرگى كولەمى ونەركاسىپتىڭ، قۇرىلىستىڭ جانە ەكونوميكانى سيفرلاندىرۋدىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتقان بولاتىن. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكتتى دامىتۋ جانە دەرەكتەر ورتالىقتارىن سالۋ قوسىمشا ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردى قاجەت ەتەدى، سوندىقتان 2029 جىلعا قاراي تۇراقتى ەنەرگەتيكالىق پروفيسيتكە قول جەتكىزۋ ەلدىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى.

    مەملەكەت باسشىسى سونداي-اق جاڭا ەلەكتر ستانسيالارى مەن ەلەكتر بەرۋ جەلىلەرىن سالۋدى جانە جاڭعىرتۋدى، كومىر ءوندىرىسىن دامىتۋدى جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنە، ەڭ الدىمەن كۇن ەلەكتر ستانسيالارىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تاپسىردى. بۇدان باسقا، ۇكىمەت قازاقستاننىڭ 2035 جىلعا دەيىنگى ءبىرىڭعاي ۇزاق مەرزىمدى ەنەرگەتيكالىق بالانسىن وزەكتەندىرۋى ءتيىس.

    ساراپشى بۇل مىندەتتەر ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ كولەمىنىڭ ۇلعايۋىمەن عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ەلدىڭ ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىگىمەن، ونەركاسىپتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىمەن جانە حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىمەن دە بايلانىستى دەپ سانايدى.

    "قازاقستان ءۇشىن ەنەرگەتيكانى دامىتۋ ماسەلەسى جاڭا ەلەكتر ستانسيالارىن سالۋ ماسەلەسى عانا ەمەس. بۇل ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىك، ءبىزدىڭ ونەركاسىپتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى جانە حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى ماسەلەسى. ءبىز قاراپايىم نارسەنى ءتۇسىنۋىمىز كەرەك: قول جەتىمدى جانە سەنىمدى ەلەكتر قۋاتىنسىز جاڭا زاۋىتتار، سيفرلاندىرۋ، جاساندى ينتەللەكت، زاماناۋي قالالار بولمايدى"، - دەدى ول.

    كۇن مەن جەل ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قانشا بولىگىن قامتاماسىز ەتە الادى؟

    ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاننىڭ ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى وڭىرلەرىنىڭ تابيعي جاعدايلارىنا بايلانىستى كۇن جانە جەل گەنەراسياسىن دامىتۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي الەۋەتى بار. بۇل رەتتە جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا ەكسپەريمەنتتىك باعىت بولۋدى توقتاتتى جانە الەمدىك ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىنىڭ تولىققاندى بولىگىنە اينالدى.

    "مەن بۇل باعىتپەن كوپ جىلدار بويى اينالىسىپ كەلەمىن جانە سەنىمدى تۇردە ايتا الامىن: قازاقستان ءبىزدىڭ وڭىردەگى كۇن جانە جەل رەسۋرستارىنىڭ ەڭ جاقسى ۇيلەسىمىنە يە. بىزدە ۇلكەن اۋماقتار، ەلدىڭ وڭتۇستىگى مەن باتىسىندا كۇن بەلسەندىلىگى جوعارى، جوڭعار قاقپاسىندا، شەلەك دالىزىندە، ورتالىق جانە سولتۇستىك وڭىرلەردە جەلدىڭ تاماشا جاعدايلارى بار"، - دەدى ارمان قاشقىنبەكوۆ.

    "مەن بۇل باعىتپەن كوپ جىلدار بويى اينالىسىپ كەلەمىن جانە سەنىمدى تۇردە ايتا الامىن: قازاقستان ءبىزدىڭ وڭىردەگى كۇن جانە جەل رەسۋرستارىنىڭ ەڭ جاقسى ۇيلەسىمىنە يە. بىزدە ۇلكەن اۋماقتار، ەلدىڭ وڭتۇستىگى مەن باتىسىندا كۇن بەلسەندىلىگى جوعارى، جوڭعار قاقپاسىندا، شەلەك دالىزىندە، ورتالىق جانە سولتۇستىك وڭىرلەردە جەلدىڭ تاماشا جاعدايلارى بار"، - دەدى ارمان قاشقىنبەكوۆ.

    قازاقستاننىڭ جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا قاۋىمداستىعىنىڭ باس ديرەكتورى قازاقستانداعى سالانىڭ دامۋى تۋرالى دەرەكتەر كەلتىردى.

    "2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندا جالپى قۋاتى شامامەن 3،5 گۆت بولاتىن 162 جەك وبەكتىسى جۇمىس ىستەدى. ولاردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋدەگى ۇلەسى 7% - عا جەتتى. 2026 جىلدىڭ توعىز ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل كورسەتكىش 8،5% - عا دەيىن ءوستى. سالىستىرۋ ءۇشىن، 10-15 جىل بۇرىن ەشكىم جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكانى قازاقستان ءۇشىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ماڭىزدى كوزى رەتىندە قاراستىرعان جوق"، - دەپ اتاپ ءوتتى ارمان قاشقىنبەكوۆ.

    سالانىڭ بولاشاعىن باعالاي وتىرىپ، ساراپشى 2035 جىلعا قاراي 20-25% ۇلەسكە قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەكەنىن، الايدا بۇل ءۇشىن ءتيىستى تەحنيكالىق جانە ەكونوميكالىق جاعدايلار جاساۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

    "مەن 2035 جىلعا قاراي كۇن جانە جەل ستانسيالارى ەلدىڭ بارلىق ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ شامامەن 20-25% قامتاماسىز ەتە الاتىن ەتالوندى ناقتى دەپ سانايمىن. بۇل بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك بولجام ەمەس، مەنىڭ ساراپتامالىق باعالاۋىم ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. وعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن ينۆەستيسيالار، جەلىلەردى، جيناقتاۋىشتاردى دامىتۋ جانە رەتتەۋدەگى ءتيىستى وزگەرىستەر قاجەت"، - دەپ ءتۇسىندىردى ول.

    بۇل رەتتە، ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، سالانى دامىتۋ ءىرى ەلەكتر ستانسيالارىن سالۋمەن شەكتەلمەۋى ءتيىس.

    "ءبىز تەك جۇزدەگەن مەگاۆاتت ۇلكەن ەلەكتر ستانسيالارىن تالقىلاۋعا داعدىلانعانبىز. سونىمەن قاتار، ۇلكەن الەۋەت تىكەلەي تۇتىنۋشىلاردا. بۇگىن SUNEL Energy Kazakhstan - دا جۇمىس ىستەي وتىرىپ، ءبىز ۋنيۆەرسيتەتتەرگە، ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارعا، كوممەرسيالىق جانە باسقا دا نىساندارعا ارنالعان كۇن ەلەكتر ستانسيالارىن ورناتۋ بويىنشا پراكتيكالىق شەشىمدەردى قاراستىرامىز"، - دەدى ارمان قاشقىنبەكوۆ.

    سونىمەن قاتار، ساراپشى كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەر قاجەتتى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءبىر بولىگىن وزدەرى وندىرە الاتىن كەزدە بولىنگەن گەنەراسيانىڭ الەۋەتىنە نازار اۋداردى. مىسالى، وقۋ عيماراتتارى مەن جاتاقحانالاردىڭ شاتىرلارىنداعى كۇن پانەلدەرى ۋنيۆەرسيتەتتەرگە زەرتحانالار، كومپيۋتەرلەر جانە كونديسيونەرلەۋ جۇيەلەرى جۇمىس ىستەيتىن كۇندىزگى ۋاقىتتا وندىرىلگەن ەنەرگيانى ءوز قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

    قاتىستى تەگتەر :

    قاتىستى ماقالالار