قازاقستاندا عالىم بولۋ تەك بەدەلدى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار پايدالى بولادى. مەملەكەت قاتاڭ توپتامانى ەنگىزۋ ارقىلى ويىندى وزگەرتەدى: عىلىمي يدەيا-كوممەرسيالىق ستارتاپ-ونەركاسىپتىك ەنگىزۋ. "عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى" جاڭا زاڭ اكادەميالىق زەرتتەۋلەردى ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىمەن بايلانىستىراتىن كوپىر بولدى. زاڭنامالىق نوۆەللالار زەرتتەۋشىلەردىڭ قۇقىقتارىن قالاي قورعايدى جانە ايماقتاردا شيكىزات سەكتورىن ىعىستىرۋعا قابىلەتتى تەحنولوگيالىق حابتار تۋرالى اقپاراتتى وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.

بۇگىندە قازاقستان عىلىمي سالانىڭ تۇبەگەيلى قايتا قۇرىلۋىن باستان كەشۋدە. ەگەر بۇرىن عىلىم سۋبسيديالاۋ سالاسى رەتىندە قابىلدانسا، وندا 2024 جىلى قابىلدانعان زاڭنامالىق وزگەرىستەر ينتەللەكتتى ناقتى كاپيتالعا اينالدىرۋعا باعىتتالعان. "عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى" زاڭ زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر مەن وندىرىستىك سەحتار اراسىنداعى كوپىر بولدى. مەملەكەت ينستيتۋتتاردىڭ قاراپايىم مازمۇنىنان ناقتى ەكونوميكالىق مىندەتتەردى شەشۋگە ارنالعان ماقساتتى تاپسىرىسقا كوشەدى.

- عالىمداردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ. زاڭ جوعارى دارەجەلى سىيلىقاقىلار جۇيەسىن ەنگىزدى جانە الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر بەردى. بۇل عىلىمدى جاستار اراسىندا تانىمال ەتۋ ءۇشىن وتە ماڭىزدى: زەرتتەۋشىنىڭ مانسابى بەدەلدى عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە قارجىلىق جاعىنان دا تۇراقتى بولىپ كەلەدى.

- ورتالىقسىزداندىرۋ جانە يكەمدىلىك. ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ (ق ر ۇعا) وكىلەتتىكتەرى كەڭەيتىلدى. ەندى بۇل عىلىمي ويدىڭ ورتالىعى، ول زەرتتەۋلەردى ۇيلەستىرىپ قانا قويماي، ولاردىڭ ەكونوميكادا قولدانىلۋىنا ساراپتامالىق باعا بەرەدى.

كوممەرسيالاندىرۋ: پاتەنتتەن پايداعا

جاڭا تۇزەتۋلەر ءار گرانتتىڭ ناتيجەسىن مونەتيزاسيالاۋعا باعىتتالعان. عىلىمي ازىرلەمەلەر مەن يننوۆاسيالارعا ينۆەستيسيا سالاتىن كومپانيالار سالىق شەگەرىمدەرىن الادى (عزتكج شىعىندارىنىڭ 50% دەيىن). بۇل بيزنەستى شەتەلدە دايىن تەحنولوگيالاردى ساتىپ الۋدىڭ ورنىنا عالىمدارعا بارۋعا ىنتالاندىرادى.

سونداي – اق عالىمدارعا ينۆەستور، ال ونەركاسىپشىلەرگە ازىرلەۋشى تابۋعا كومەكتەسەتىن "تەحنولوگيالىق بروكەرلىك" مەحانيزمدەر جاسالۋدا. بۇل عىلىمدى ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورى ءۇشىن تولىققاندى قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنا اينالدىرادى.

جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردى عىلىمي كۇن تارتىبىنە تارتۋ ماڭىزدى جاڭالىق بولدى. ەندى وڭىرلەر عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن ءوز قاجەتتىلىكتەرىنە قاراي دەربەس قارجىلاندىرا الادى. مىسالى، اگرارلىق ايماقتار سەلەكسيالىق ازىرلەمەلەرگە تاپسىرىس بەرە الادى، ال وندىرىستىك ايماقتار ەكولوگيا نەمەسە ءوندىرىستى اۆتوماتتاندىرۋ بويىنشا تاپسىرىس بەرە الادى.