بۇگىن ماقتارال اۋدانىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جانە ماقتا داقىلىنىڭ زيانكەستەرىمەن كۇرەسۋ شارالارى تاقىرىبىندا سەمينار-كەڭەس بولىپ ءوتتى. "كەتەباي" اۋىلشارۋاشىلىق وندىرىستىك كووپەراتيۆىندە وتكەن ءىس-شاراعا اۋدان اكىمى جامانتاي بەيسەنبايەۆ ارنايى قاتىسىپ، جيىندى جۇرگىزىپ وتىردى. 

ەڭ ءبىرىنشى بولىپ سوزگە شىققان اۋدان اكىمىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا ورىنباسارى ا.ماحامبەتوۆ اۋداندا 138 مىڭ گەكتار ەگىستىك القاپ 100 پايىز پايدالانىلىپ، تولىعىمەن ەگىن ەگىلگەندىگىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق، ەلىمىزدىڭ ەڭ كۇنگەيىندە ورنالاسقان اۋداننىڭ ديقاندارى ءقازىردىڭ وزىندە 46732 توننا قىرىققابات، 585 توننا سارىمساق، 1429 توننا باكلاجان، 718 توننا بولگار بۇرىشى جانە 13593 توننا باقشا ونىمدەرىن ءوندىرىپ، شەتەلگە ەكسپورتتاعانىن ايتتى.
جيىن بارىسىندا اۋداندىق بولجام ورتالىعىنىڭ باسشىسى ب.مىرزايەۆ اۋدان كولەمىندە ماقتا داقىلى زيانكەستەرىنىڭ تارالۋى تۋرالى حابارلادى. بۇگىنگى تاڭدا مەكەمەنىڭ زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە ارىق-اتىزدار مەن ارام شوپتەردەن وتكەن زيانكەستەر ماقتالىق القاپتارعا تارالا باستاعان. اتاپ ايتقاندا، 29-مامىر كۇنى ورمەكشى كەنەسىنىڭ القاپتارعا تارالعانى حابارلانسا، "كەتەباي" وندىرىستىك كووپەراتيۆىنىڭ ماقتالىق القابىندا ماقتا كوبەلەگىنىڭ جۇمىرتقا قويا باستاعانى انىقتالىپتى.

"ءبىر انالىق كوبەلەك 700-دەن 2500-گە دەيىن جۇمىرتقا سالا الادى.  اۋا-رايىنا بايلانىستى جۇمىرتقادان 2-6 كۇننىڭ ىشىندە جۇلدىز قۇرتتار شىعىپ، ماقتانىڭ جاپىراقتارىنا زيان كەلتىرە باستايدى. سوندىقتان، ءدال ءقازىر ماقتا زيانكەستەرىنە قارسى بيولوگيالىق كۇرەستى جەدەل قولعا الۋىمىز كەرەك. اتاپ ايتقاندا، ماقتا كوبەلەگىنىڭ ءار ۇرپاعىنىڭ جۇمىرتقا سالۋ كەزەڭىنە قارسى تيحوگرامما جانە التىنكوز جاندىكتەرىن جىبەرۋ قاجەت" - دەدى ب.مىرزايەۆ.  

كەلەسى سوزگە شىققان اۋداندىق اۋماقتىق ينسپەكسيا باسشىسى ت.ەلشىبايەۆ اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرىنە ەگىستىك القاپتارىن ساقتاندىرۋ جانە كارانتيندىك زيانكەستەرمەن، ارامشوپتەرمەن كۇرەسۋ جۇمىستارى تۋرالى باياندادى. ينسپەكسيا باسشىسى اۋداندا سارى شىرماۋىق ءشوبىنىڭ شەكتەن تىس كوبەيىپ كەتكەندىگىن ايتىپ، ونىمەن بىرىگىپ كۇرەسۋ ءۇشىن شارۋالاردى قۇلاعدار ەتتى.

سەمينار-كەڭەستە شارۋالار ماقتا زيانكەستەرىنە قارسى تۇرۋعا باعىتتالعان تاجىريبەلەرىمەن، وزدەرىنىڭ ويلاپ تاپقان عىلىمي-تەحنيكالىق شارالارىمەن ءبولىستى. "نۇرالى جەر" شارۋا قوجالىعىنىڭ ءتوراعاسى ەربول ەرالييەۆ بىلتىر ماقتا زيانكەستەرىنە قارسى كۇرەستە "كاراگەن" حيميالىق پرەپاراتتىڭ وتە پايدالى بولعانىن ايتىپ، ونى پايدالانۋدىڭ جولدارىن ءتۇسىندىردى. سونداي-اق، "كازاگروۆەتسناب" جشس-نىڭ ماقتارال اۋدانىنداعى وكىلى د.دۇيسەنبەكوۆ ماقتا داقىلىنىڭ زيانكەستەرىنە قارسى قولدانىلاتىن باسقا دا حيميالىق پرەپپاراتتار تۋرالى باياندادى.

جيىندى قورىتىندىلاعان اۋدان اكىمى ج.بەيسەنبايەۆ: "مەملەكەتتىك ەڭ ءبىرىنشى بايلىعى - ول حالىق جانە ونىڭ دەنساۋلىعى. حيميكاتتى شاشىپ جاتقان شارۋالار ءوزىنىڭ دەنساۋلىعىنا زيانىن تيگىزىپ جاتقانىن ءبىلۋى كەرەك. ءبىز بيوتاسىلدەردى قولدانا وتىرىپ بارىنشا ەكولوگيالىق تازا ونىمدەر شىعارۋىمىز قاجەت. ەگەر، بيوتاسىلدەر پايدا بەرمەي ءىس ناسىرعا شاپقاندا عانا حيميالىق ءتاسىلدى قولدانا بەرۋگە بولادى" - دەدى.  

ايتا كەتەيىك، قاراقاي اۋىلدىق وكرۋگى، كەتەباي اۋىلىنداعى «نۇر-كەتەباي» اۋىلشارۋاشىلىق وندىرىستىك كووپەراتيۆىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى زيانكەستەرىنە قارسى كۇرەسەتىن بيولابوراتورياسى، تۇقىمدىق ماقتا ءشيتىن تازالايتىن، ىرىكتەيتىن، دارىلەيتىن تۇقىم سەحى بار. سونداي-اق، قۋاتى 100 تراكتورعا ەسەپتەلىنگەن ورتالىق جوندەۋ شەبەرحاناسى، جانار-جاعارماي قويماسى، قۇرىلىس بريگاداسى، 9 ماقتا بريگاداسى، ماقتا قابىلداۋ پۋنكتى مەن ورتالىق قويماسى دا جۇمىس جاسايدى. كووپەراتيۆ ءوزىنىڭ تەحنيكالىق بازاسى جانە جۇمىس كۇشىنىڭ ارقاسىندا بىلتىر ماقتا زيانكەستەرىنە قارسى تۇرىپ، مول ءونىم الۋعا قول جەتكىزدى.