اتىراۋدا اشارشىلىق جىلدارى ەلدى امان الىپ قالعان ءبىرجىلدىق شوپتەسىن وسىمدىك قۇمارشىققا جانە حالىقارالىق اۋەجاي الدىندا حالىق قاھارمانى حيۋاز دوسپانوۆاعا ەسكەرتكىش ورناتۋ تۋرالى ۇسىنىستار جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان قولداۋ تاپتى، - دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.
مەملەكەت باسشىسى ن.نازاربايەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا «وتكەن حح عاسىر حالقىمىز ءۇشىن قاسىرەتكە تولى، زوبالاڭ دا، زۇلمات عاسىر بولدى. بىرىنشىدەن، ۇلتتىق دامۋدىڭ ىقىلىم زاماننان جالعاسىپ كەلە جاتقان وزىمىزگە عانا ءتان جولى ءبىرجولا كۇيرەتىلىپ، قوعامدىق قۇرىلىمنىڭ بىزگە جات ۇلگىسى ەرىكسىز تاڭىلدى. ەكىنشىدەن، ۇلتىمىزعا ادام ايتقىسىز دەموگرافيالىق سوققى جاسالدى. ونىڭ جاراسى ءبىر عاسىردان بەرى ءالى جازىلماي كەلەدى» دەگەن بولاتىن.
ايقىن گازەتى جاريالاعان ماقالاداعى اقپاراتقا سۇيەنسەك، سوعىس بىتكەننەن سوڭ، جارتى عاسىردان استام ۋاقىتتان سوڭ، قاناتتى قىزدىڭ وتانى – قازاق ەلى ۇشقىش قىزدىڭ ەرلىگىن حالىق قاھارمانى اتاعىمەن باعالادى. ودان كەيىن دە ەسكەرۋسىز قالعان قاھارمان قىزدى ۇلىقتاۋ 2012 جىلى جالعاستى. تۋعان جەرىندە اتىراۋداعى حالىقارالىق اۋەجايعا حيۋاز دوسپانوۆا ەسىمىن بەرۋ تۋرالى باستاما كوتەرىلىپ، باستاماشىل توپتىڭ ۇسىنىسى ۇكىمەتكە دە جەتتى. 2013 جىلى وسى باستاما نەگىزىندە «ەيراستانا» اۋە كومپانياسى العاشقى جەكەمەنشىك ۇشاعىنا ح.دوسپانوۆا ەسىمىن بەردى. اتىراۋ وبلىسىندا حالىق قاھارمانى ح.دوسپانوۆا ەسىمى مەكتەپكە، اۋىلعا، كوشەگە بەءرىلدى. باتىر قىزدىڭ اسكەري كۇندەلىگى ەكى تىلدە قۇراستىرىلىپ قايتا جارىققا شىقتى. دەگەنمەن دە حالىق پەن باستاماشىل توپ مۇشەلەرى قايسار قىزدىڭ تۋعان جەرىندەگى اۋەجاي الدىنا ەڭسەلى ەسكەرتكىشى تۇرسا دەگەن ۇسىنىستارىن ۇزدىكسىز ماسەلە ەتىپ كوتەرىپ كەلەدى. بۇل ۇسىنىستى ايماق باسشىسى نۇرلان نوعايەۆ قولداپ، ارنايى كوميسسيا قۇرىلىپ، ەسكەرتكىشكە كونكۋرس جاريالاندى.
ۇشاق تۇعىرى گرانيتتەن جانە گرانيتتەن جاسالعان التىن جۇلدىز – «حالىق قاھارمانى» حيۋاز اپامىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەرلىگىنىڭ باعالانعانىن ايقىنداپ تۇر. قولادان قۇيىلاتىن ەسكەرتكىشتەگى باتىر حيۋازدىڭ مۇسىندىك بەينەسىنىڭ ۇزىندىعى – 1م 20 سم. ەسكەرتكىشتىڭ ەكى جاعىندا سامولەتتىڭ جەلتارتقىشى بەينەلەنگەن. ولاردىڭ ۇزىندىعى 4 مەتر بولىپ، ادامدار وتىرىپ دەمالاتىن جايلى ورىندىق بولىپ ورنالاسادى. اسپاننان قاراعاندا دا جاقسى كورىنەدى. استىڭعى تۇعىرى دا تازا گرانيتتەن بەينەلەنگەن. ەسكەرتكىشتەردى ساراپتاۋ كوميسسيا قۇرامى، حيۋاز دوسپانوۆانىڭ مۇسىندىك بەينەسىنىڭ سوعىسقا اتتانعان بويجەتكەن قالپىن ساقتاپ، كورگەن ادام مۇسىننەن قازاقتىڭ قايسار قىزىنىڭ اينىمايتىن بەينەسىن كورە الاتىنداي جوبانى تاڭدادى.
قازاقتىڭ داڭقتى باتىر قىزىنىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى - حيۋاز قايىر قىزى دوسپانوۆا. ول - گۋريەۆ وبلىسىنىڭ قۇرمانعازى اۋدانىندا 1922 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. نەگىزى، اتى قۇجات بويىنشا حىيۋاز دەپ جازىلعان. ورتا مەكتەپتى ورال قالاسىنان بىتىرەدى. مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇرگەندە-اق اەروكلۋبقا قاتىسىپ، ۇشقىش كاسىبىنىڭ العاشقى دايىندىق ساتىلارىنان وتەدى.
حيۋاز ءبىلىم ىزدەپ ماسكەۋ قالاسىنا جول تارتادى. ءدام بۇيىرىپ، ماسكەۋدىڭ 1ء-شى مەديسينالىق ينستيتۋىنا وقۋعا تۇسەدى. سودان سوعىس باستالعان كەزدە ەلگە بارماي، ماسكەۋدە «مەتروسترويدا» جۇمىس ىستەيدى. ءبىر كۇنى اتاقتى مارينا راسكوۆانىڭ قىز-كەلىنشەكتەردىڭ اۆياپولكىن قۇرعالى جاتقانىن ەستىپ، الدىڭعىلاردىڭ ءبىرى بولىپ تىلەك بىلدىرەدى. تىلەگى قابىل بولىپ، ساراتوۆتىڭ اسكەري اۋە ۋچيليششەسىنە وقۋعا جىبەرىلەدى. 1942 جىلدىڭ كوكتەمىندە اۆياسيا تاريحىندا تۇڭعىش رەت قۇرىلعان ايەلدەر اۆياپولكىنىڭ قۇرامىندا مايدانعا اتتانادى. بۇل نەگىزىنەن تۇنگى مەزگىلدە جاۋ پوزيسيالارىن بومبالايتىن اۆياپولك بولادى. وزدەرىنىڭ اسكەري اەرودرومنان 300 رەت ۇشىپ، جاۋعا بومبا جاۋدىرعان ەكەن. شتۋرمان بولىپ 3 رەت قاتتى جارالانادى. ولاردىڭ كىشكەنتاي ۇشاعىن نەمىستەر «تۇنگى مىستاندار» دەپ اتايتىن، ال بۇل ۇشاقتان جاۋدىڭ زارە-قۇتى قالماۋشى ەدى.
مايدانداعى ەرلىگى ءۇشىن «قىزىل جۇلدىز»، 1ء-شى، 2ء-شى دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەندەرىمەن ناگرادتالىپ، بەيبىت ومىردە جاساعان قىزمەتى ءۇشىن «ەڭبەك قىزىل تۋ» وردەنىمەن، بىرنەشە مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.
