وبلىستىق نارتاي بەكەجانوۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترى 2018 جىلدىڭ تامىز ايىندا ەدينبۋرگ قالاسىندا وتەتىن «فريندج» حالىقارالىق ونەر فەستيۆالىنە قازاقتىڭ حالىق جازۋشىسى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ «قوزى كورپەش-بايان سۇلۋ» ليرو-ەپوستىق دراماسىنىڭ جەلىسى بويىنشا ساحنالانعان «اقبايان» سپەكتاكلىمەن قاتىسادى.

حالىقارالىق «فريندج» («Fringe») فەستيۆالى 1947 جىلدان باستاپ جىل سايىن تامىز ايىندا شوتلانديا ەلىندە وتكىزىلىپ كەلەدى. الەمدەگى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە وتەتىن ونەر فەستيۆالدەرىنىڭ ءبىرى. فەستيۆالگە الەمنىڭ 50 مەملەكەتىنەن 50000 ونەرپازدار قاتىسادى جانە 3000-عا جۋىق قويىلىمدار كورسەتىلەدى.

سىر تەاترى ۇسىنعالى وتىرعان «اقبايان» سپەكتاكلىن قويعان رەجيسسەر تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى امىر-تەمىر حۇسەين ءجۇسىپ ۇلى. كوركەمدەگەن سۋرەتشى نۇركەن قالىمبەتوۆ. سپەكتاكلدە ونەر كورسەتەتىن ارتيستەردىڭ باسىم كوپشىلىگى جاستار. اتاپ ايتساق، اقبايان رولىندە – زارينا كەنجەالى، ايىم بەگمات، قوزى رولىندە – سانات ءجۇزباي، قودار – قانات ارحابايەۆ جانە قاراباي رولىندە – قازاقستان جاستار وداعى «سەرپەر» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى باقىتبەك تەمىربەكوۆ، سارىباي – سىرىم ءابدرازاقوۆ، ماقپال – قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ مادەنيەت قايراتكەرى توسبەلگىسىنىڭ يەگەرى زاليپا تولەپوۆا جانە كۇنەكەي رولىندە – اقتولقىن تولەۋوۆا.

ماحاببات حيكاياسىنا تولى ەلۋ مينۋتتىق قويىلىمدا – بەسىكتە اتاستىرىلىپ، ءبىراق جولدارى ەكىگە ايىرىلعان، ون جەتى جىلدان سوڭ قايتا جۇزدەسكەن قوس عاشىقتىڭ تاعدىرى سۋرەتتەلەدى. ءبىر-بىرىن كورۋگە

ىنتىق جۇرەكتەر قايتا تابىسادى. الايدا، ولاردىڭ قوسىلۋىنا كەدەرگى بار. ءبىرى – قالايدا دۇنيەسىن تولتىرۋدى كوزدەگەن قىز اكەسى قاراباي. ەكىنشىسى – بايانعا عاشىق، تەك كۇشىنە سەنگەن قودار. سپەكتاكلدە قازاقتىڭ سالت-داستۇرلەرى - ۇلتتىق ءبيى ورىندالىپ، اسىق، ارقان-تارتىس سەكىلدى ۇلتتىق ويىندار وينالىپ، قويىلىمنىڭ ونە بويىنان قازاقتىڭ ۇلتتىق ناقىشتاعى كيىمدەرى كورىنىس تابادى.

"قازاقتىڭ ۇلتتىق مايەگى مەن مادەني قۇندىلىعى توعىسقان «اقبايان» سپەكتاكلىمەن الەم ساحناسىنا جول تارتىپ، بارشا قازاق ونەرىنىڭ جۇگىن ارقالاعان نارتاي بەكەجانوۆ اتىنداعى قازاق دراما تەاترى ءۇشىن بۇل - ۇلكەن تاريحي قۇبىلىس جانە مارتەبەلى مىندەت بولىپ تابىلادى"، - دەدى تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى امىر-تەمىر حۇسەين ءجۇسىپ ۇلى.

جارتى عاسىردان استام تاريح قويناۋىنداعى نارتاي بەكەجانوۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىندا ءتۇرلى جانرداعى كورەرمەن تالعامىنا ساي ساپالى قويىلىمدار قاتارى بار.

سونىمەن قاتار، تەاتردىڭ شىعارماشىلىق قۇرامىندا جاستار ترۋپپاسى، قۋىرشاق توبى جانە درامالىق ۇجىمدى قوسقاندا بارلىعى 50-گە جۋىق ارتيستەر قىزمەت ەتەدى.

تەاتر 63 جىلدىق ماۋسىمىندا بەس مەملەكەتكە ۇلكەن گاسترولدىك ساپارمەن بارىپ، قازاق ونەرىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ، مەرەيىن اسقاقتاتتى. ونىڭ ىشىندە، تاتارستان، تۇركيا، ازەربايجان جانە ۇلىبريتانيا ەلىندەرىندە وتكەن ونەر دودالارىنا قاتىسىپ، ۇلكەن جەتىستىكتەرمەن ورالدى.

قوسىمشا اقپارات: حالىقارالىق «فريندج» فەستيۆالى - الەمدەگى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە وتەتىن ۇلكەن ونەر فەستيۆالدەرىنىڭ ءبىرى. اتالمىش فەستيۆالگە مۋزىكالىق، ەتنيكالىق، كينو جانە ەڭ باستى ەكى سالا – وپەرالىق جانە ەكسپەريمەنتالدى تەاترلار قاتىسادى.

فەستيۆال تاريحى سوناۋ 1947 جىلدان باستاۋ الادى. العاشقى حالىقارالىق ەدينبۋرگ فەستيۆالىنە قاتىسا الماعان، ياعني فەستيۆال باعدارلاماسىنا ەنبەي قالعان بىرنەشە تەاتر ترۋپپالارى ەركىن تۇردە قويىلىمدار ۇيىمداستىرىپ، بارلىق قالا الاڭدارىندا كورەرمەندەرگە ۇسىندى. وسىنداي تىڭ قۇبىلىستاردان سوڭ سىنشىلار تاراپىنان وڭ ناتيجەلى پىكىرلەر ايتىلىپ، سول ۋاقىتتان بەرى «فريندج» جانە حالىقارالىق ەدينبۋرگ فەستيۆالى قاتار وتكىزىلىپ كەلەدى.

«فريندج» الەم بويىنشا ەڭ ۇلكەن جانە ونەر ۇجىمدارى ءۇشىن وتە قولايلى ۇيىمداستىرىلعان فەستيۆال. فەستيۆال ءداستۇرى بويىنشا اقىلى قويىلىمدار ارنايى 4 ۇلكەن اشىق الاڭداردا وتەدى. ولار: Pleasance، Assembly Rooms، Gilded Balloon جانە Underbelly. ال، اقىسىز قويىلىمداردىڭ باسىم كوپشىلىگى اتاقتى تۋريستىك كوشەدە جانە ماۋند بەلەسىندە وتەدى.