الماتى اكىمى باۋىرجان بايبەك كۇندەلىكتى جۇمىس ساپارى كەزىندە مەگاپوليستىڭ كولىك جانە جاياۋ جۇرگىنشى ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋدىڭ بارىسىن تەكسەردى.

بىلتىرعى جىلدان جالعاسىپ كەلە جاتقان قالانىڭ تاريحي ورتالىعىن قايتا جاساۋ اياسىندا جاڭارعان پانفيلوۆ، جىبەك جولى، گوگول، قابانباي باتىر، بايسەيىتوۆا، تولەبايەۆ جانە «استانا» الاڭىمەن قوسا الماتىنىڭ ءبىرقاتار داڭعىلدارىندا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرۋدە.

بيىلعى جىلى اباي، ابىلاي حان، نازاربايەۆ، دوستىق، جەلتوقسان داڭعىلدارى، اباي الاڭى مەن «الماتى-2» تەمىرجول ۆوكزالىنىڭ الدى قايتا جاسالۋدا. قازىرگى كەزدە مۇندا جۇرگىنشى ايماقتارىن كەڭەيتۋ، رەكونسترۋكسيالاۋ جانە جاڭا فونتاندار سالۋ، كىشى ءپىشىندى ساۋلەت فورمالارى مەن كوشەنىڭ زاماناۋي جيھازدارىن ورناتۋ، كولەڭكەلى كەڭىستىكتەرگە جاپىراقتى اعاشتار وتىرعىزۋ، بۇرىنعى جاسىل جەلەكتى ساقتاپ قالۋ جۇمىستارى جۇرۋدە.

بۇلاردان وزگە، اتالعان ۋچاسكەلەردە ينجەنەرلىك جەلىلەر تولىق اۋىستىرۋلدا، كەسپە تاستار توسەلىپ، ارىقتار، سۋارۋ جۇيەلەرى جاڭالانۋدا، نىسانداردىڭ سىرتقى كەلبەتتەرى وزگەرۋدە. «ءقاۋىپسىز قالا» اياسىندا بۇرىنعى ەسكى جارىقتاردىڭ ورنىنا زاماناۋي يودتى شىراقتار ورناتىلۋدا.رەكونسترۋكسيالانعان كوشەلەرگە زاماناۋي باعدارشام كەشەندەرى قويىلادى جانە كوشە بۇرىلىستارىنداعى بارلىق ەسكى مەتالل كونسترۋكسيالار جويىلادى. مەردىگەرلىك ۇيىمدار جاياۋ جۇرگىنشى قوزعالىسىن قيىنداتاتىن قولدانىلمايتىن كونسترۋكسيالاردى، كوپتەگەن دىڭگەكتەردى، قورشاۋلار مەن زاڭسىز سالىنعان قۇرىلىستاردى الىپ تاستاۋدا.

رەسپۋبليكا سارايى الدىنداعى اباي الاڭىندا فونتاندار مەن ەلەكتر جارىقتارىن مونتاجداۋ باستالادى. بۇدان وزگە، وعان جاقىن ورنالاسقان «ارمان» كينوتەاترىنىڭ فاسادى جاڭارىپ، «قازاقستان» قوناق ۇيىنە تۇنگى جارىق ورناتىلادى. ال «الماتى-2» تەمىرجول ۆوكزالىنىڭ ماڭىندا قاۋىپسىزدىكتى ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا كولىك لوگيستيكاسى تۇگەل قايتا قارالىپ، جاسىل جەلەك ۇلعايادى.

جالپى، قالا كوشەلەرىن جوندەۋ بارىسىندا اۋلاعا باراتىنداي ەتىپ جاڭا تروتۋارلار سالىنادى، ال بۇل جاياۋ جۇرگىنشىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتەدى.

ءدال وسى كۇنى باۋىرجان بايبەك الماتىنىڭ تىعىز ورنالاسقان اۋداندارىن قامتيتىن تيميريازيەۆ كوشەسى بويىنداعى جۇردەك اۆتوبۋس ءدالىزى قۇرىلىسىنىڭ بارىسىن تەكسەردى.

كوشەلەردى رەكونسترۋكسيالاۋمەن قاتار مۇندا تروتۋارلاردى، ارىقتاردى، ۆەلوجولداردى جوندەۋ، ينجەنەرلىك جەلىلەردى قايتا ورنالاستىرۋ، زاڭسىز قۇرىلىستار مەن قورشاۋلاردى الىپ تاستاۋ قاتار جۇرۋدە. قوزعالىس بولىگىندەگى جول-قۇرىلىس جۇمىستارىن بيىلعى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعان.

سونىمەن قاتار BRT دالىزىندە اۆتوموبيلدەردى بولدىرماۋ شارالارى جاسالۋدا. قازىرگى كەزدە قالانىڭ بارلىق اۋداندارىندا 160 كوشەنى جوندەۋ اياقتالىپ قالدى، كىشى اينالما جولدا كولىك وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاڭا ءۇش جول ايرىعى سالىنۋدا، قوزعالىس اۋماعىن كەڭەيتۋ ءۇشىن تارمۆاي جولدارى الىنۋدا، قالانىڭ سەگىز اۋدانىندا ءبىرجاقتى قوزعالىس ۇيىمداستىرىلۋدا.

جۇمىس ساپارى بارىسىندا مەگاپوليس باسشىسى نازاربايەۆ داڭعىلىنان جانسۇگىروۆ كوشەسىنە دەيىنگى ۇڭگىلەۋ جۇمىسىمەن تانىستى، ال بۇل سەيفۋللين داڭعىلىندا « سولۇستىك- وڭتۇستىك» بعىتىنداعى كولىك جۇكتەمەسىن ازايتادى.

قازىرگى كەزدە مۇندا بارلىق دىڭگەكتەردى (باعاندار، قابىرعالار جانە باسقالارى) ورناتۋ جۇمىستارى تولىق اياقتالعان، ساتىلى ىرگەتاس قوندىرعىسى جاسالۋدا. سونىمەن قاتار ەستاكادانىڭ مەتالل جاقتاۋىن، قورشاۋلاردى، سۋ قۇبىرلارىن قايتا جاساۋ، قورعانىس قابىرعاسىن سالۋ جۇمىستارى جۇرۋدە.

ايتا كەتەرلىگى، وسى جازدا الماتىدا ۇزىندىعى 160 كم بولاتىن 150–دەن استام كوشە جاڭاردى، بارلىق جەر استى وتپەلى جولدار كۇردەلى جوندەلۋدە. ورتالىقتاندىرۋ قاعيداسى بويىنشا قالانىڭ بارلىق اۋداندارى اباتتاندىرىلۋدا. ەگەر وتكەن جىلى 500 اۋلا جوندەلسە، بيىلعى جىلى قالانىڭ بارلىق اۋداندارىندا تاعى دا 600-دەن استام اۋلا جاڭارادى.

سوڭعى جىلدارى مەگاپوليستە 800 كم ينجەنەرلىك جەلى، سونىڭ ىشىندە 313 كم سۋ قۇبىرى، 266 كم كاناليزاسيا، 150 كم ەلەكتەر جانە 32،3 كم جىلۋ جەلىلەرى قايتا جاسالدى، جوندەلدى.